Irak parlamento seçimlerinin neticeleri ülkenin hususi statülü zamanı kenti Kerkük’te yankılanmaya devam ediyor. Zamanı Türkmen kentinde, nüfus yapısı üstünde oynanan oyunlar, siyasal ve demografik dağılımı direkt etkilerken bu müdahalenin en başta gelen kurbanı ise gene Türkmen toplumu oldu. Direkt Türkmenleri temsil eden partiler 2 iskemle elde ederken, bu kez sürpriz icra eden cemiyet ise Araplar oldu. Ortaya çıkan detaylı seçim analizlerine nazaran Araplar, Kerkük’te değişik listelerden seçime girseler de toplamda 5 iskemle kazanmıştır. Arap oylarındaki artış sebebi ise, kentte giderek yoğunlaşan Arap nüfus olarak yayınlandı. Kerkük Türkmenleri ile ilgili çalışmalarıyla tanınan Irak Türkmen Toplumu Temsilcisi Ahmet Muratlı’ya nazaran ise Ortadoğu’da ‘kilit taşı’ olarak nitelediği Türkmen toplumu demografik değişimin kurbanı olmaktan öte bununla beraber canlı bir kültürün temsilcisi konumunda.
Kerkük’te KYB 5, KDP 1, Türkmenler 2, Takaddum 1 ve Arap Koalisyonu ise 2 iskemle kazanmıştır.
SEÇİMDE NE OLDU
Seçimlerde ilk resmi sonuçlara nazaran, Kürtler bir iskemle kaybederken Arap partileri ve ittifakları toplamda 5 milletvekili çıkarmayı başardı. Sadece seçimlerde Türkmenler 2 iskemle kazanmıştır. Kerkük, Irak Parlamentosu’nda biri Hristiyan kotasından olmak suretiyle 13 milletvekili ile temsil ediliyor. Kerkük’te Arap siyasal partilerinin oylarında gözlenen artışın, kentin yeni kurulan Arap yerleşiminde yaşanmış olan nüfus hareketleriyle bağlantılı olduğu belirtilirken mahalli kaynaklara nazaran bu yerleşimlerde seçmenlerin oy kullanabilmesi için besin karneleri dağıldı.
ARAPLAR NASIL ARTTI
Son seçim neticeleri üstünden meydana getirilen karşılaştırmaya nazaran 2021’deki Irak parlamentosu seçimlerinde Kerkük’te Arap partilerinin toplam oy sayısı 120 bin 672 iken, bu seçimde sayı 234 bin 221’e ulaştı. Kerkük Yüksek Bağımsız Seçim Komisyonu verilerine nazaran katılım oranları bölgeler içinde da belirgin farklılık gösterdi. Kürt bölgelerinde katılım yüzde 43 olurken, Türkmen bölgelerinde bu oran yüzde 17’ye kadar düştü. Arap bölgelerinde ise katılım oranı yüzde 38 olarak kaydedildi.
TÜRKMENLERİN ŞİKAYETİ
Irak parlamento seçimlerinin gayri resmi ön sonuçlarına nazaran, Irak Türkmen Cephesi (ITC) sıralaması Kerkük’te toplam 59 bin oy aldı. Türkmen temsilcileri seçim esnasında Süleymaniye’den de kente seçmen kaydırıldığı yönünde yakınma de bulunmuştu.
LİSTELERDE HATA YAPILDI
Neticeleri Haber Global Web Hususi için değerlendiren Muratlı şunları kaydetti: “Türkmenlerin haiz olduğu tarihsel miras, nüfus potansiyeli ve coğrafi ağırlık; siyasetteki örgütsüzlük, dağınıklık ve strateji eksikliği sebebiyle somut bir güce dönüşemiyor. Seçim sürecinde aynı bölgelerde onlarca adayın çıkması, oyların şuursuzca parçalanmasına yol açtı. Aday bolluğu, kuvvetli aday eksikliğini; sıralama bölünmüşlüğü ise ortak hedeflerin olmayışını gözler önüne serdi. Netice olarak Türkmenler gene kendi içlerinde rekabet ederken, sahadaki öteki kuvvetli erkek oyuncular koordineli hareket ederek parlamentodaki ağırlıklarını artırmayı başardı.”
TÜRKMENLER YALNIZ
Muratlı’nın değerlendirmeleri şu şekilde: “Kimse Irak’ın kendi başına kuvvetli ve bağımsız bir siyasal merkez olmasını istemiyor. Bu sebeple kuvvetli bir Irak, nüfuz oyunlarının son bulması anlamına gelir ki bu da bölgesel aktörlerin uzun senelerdir kurduğu avantajlı dengeyi bozabilir. Türkmenlerin içine düşmüş olduğu siyasal yalnızlık da bu denklemin tam ortasında kalıyor. Dış destek sunar var, fakat bu destek sunar hiçbir süre “Türkmenleri kuvvetli bir siyasal erkek oyuncu yapma” düzeyine çıkmıyor; bir çok süre yalnızca denge unsuru olarak tutulmalarını sağlıyor.”
Araplar 2021’deki 166 bin oylarını bu seçimde 235 bine çıkararak 69 bin oy artışı elde etti.
İÇERİDE DAĞINIKLIK
“Irak’ta Türkmenlerin siyasal başarısızlığı dış güçlerin oyunundan fazlaca, içerdeki dağınıklık, strateji yoksunluğu ve birlik eksikliğinin bir sonucudur. Dışarıda ise bölgesel ülkelerin “rahatlık” söylemi, çıkarlarla gölgelenmiş bir retorikten öteye geçememektedir. Türkmenler sadece kendi içlerinde kuracakları kuvvetli birlik, ustalaşmış örgütlenme ve disiplinli siyasal strateji ile bu denklemde gerçek bir erkek oyuncu olabilirler.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
