Kıbrıs Rum Yönetimi’nin Kazakistan’da büyükelçilik açma sonucu, Türkiye’de adeta şok tesiri yarattı. Astana’nın Türk Devletleri Teşkilatı içindeki ağırlığı, Orta Koridor’un merkez ülkelerinden biri olması ve KKTC’nin Türk dünyasındaki görünürlüğünün son yıllarda artması, Rum yönetiminin Kazakistan açılımını oldukça daha kırılgan bir başlığa dönüştürdü. Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Eli açık Tokayev’in, Cenup Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis’e “Devlet Dostluk Nişanı” vermesi ise bu diplomatik hamlenin simgesel boyutunu daha da güçlendirdi. Meydana getirilen analizlerde, Rum yönetiminin Astana hamlesinin Türkiye’nin yalnızca Doğu Akdeniz’deki tezlerini değil, Türk Devletleri Teşkilatı üstünden kurmaya çalmış olduğu Avrasya hattını da dolaylı şekilde ilgilendirdiği belirtiliyor.
Türkiye’nin bu süreçte sert tepki refleksiyle değil, daha derinlikli bir diplomatik stratejiyle hareket etmesi gerektiği vurgulanıyor.
KKTC’Yİ KUŞATMA STRATEJİSİ
Astana’daki bu açılım, KKTC’nin Türk dünyası içindeki görünürlüğünü iyi mi etkileyeceği ise merak mevzusu. KKTC, Türk Devletleri Teşkilatı’nda gözlemci statüsüyle yer alırken, Türkiye uzun süredir KKTC’nin internasyonal platformlarda daha görünür hale gelmesi için diplomatik çaba yürütüyor. Buna karşılık Rum yönetimi, KKTC’nin Türk dünyası içindeki meşruiyet alanını daraltmak, Orta Asya ülkeleriyle direkt temaslarını çoğaltmak ve “tek meşru Kıbrıs devleti” iddiasını bölgesel başkentlerde daha kuvvetli şekilde anlatmak istiyor.
KAZAKİSTAN KORİDOR’UN MERKEZİ
Kazakistan, Türk Devletleri Teşkilatı’nın en mühim üyelerinden biri olmasının yanı sıra Orta Koridor’un da merkez ülkeleri içinde yer ediniyor. Türkiye açısından Astana, Hazar geçişli ulaştırma hatları, enerji güvenliği, lojistik bağlantılar, müdafa diplomasisi ve Türk dünyası vizyonu bakımından da stratejik öneme haiz. Bundan dolayı Rum yönetiminin Kazakistan’da diplomatik temsilini güçlendirmesi, yalnızca ikili ilişkiler bağlamında değil, ‘Kıbrıs meselesinin Avrasya platformlarına taşınması’ ihtimali üstünden de değerlendiriliyor.
AKDENİZ’E HAT GİRİŞİMİ
Stratejistler ise Rum yönetiminin bu hamlesinin Türkiye’nin yalnızca Doğu Akdeniz’deki tezlerini değil, Türk Devletleri Teşkilatı üstünden kurmaya çalmış olduğu Avrasya hattını da dolaylı şekilde ilgilendirdiğini vurguluyorlar. Internasyonal İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Hasan Köni, Rum yönetiminin stratejisini yorumlarken, “Rumlar, Kıbrıs meselesini yalnızca Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği zemininde tutmakla sınırı olan kalmayıp Doğu Akdeniz’de İsrail, Yunanistan, Mısır ve Avrupa Birliği üstünden kurduğu diplomatik hattı daha geniş bir coğrafyaya taşımaya çalışıyor. Hindistan, Körfez ülkeleri, Orta Doğu ve şimdi de Orta Asya temasları bu genişleme stratejisinin parçaları olarak görülüyor. Kazakistan’da büyükelçilik açılması Doğu Akdeniz ile Avrasya içinde diplomatik köprü’ şeklinde konumlandırma arayışının yeni halkası” diyor.
DERİNLİKLİ HAREKET UYARISI
Strateji analisti Dr. Ahmet Uslu ise, Kazakistan’ın oldukça kutuplu dünya düzeninde aynı anda birçok merkezle ilişki kurmaya çalışan bir dış siyaset anlayışına haiz bulunduğunu vurgularken, şunları söylemiş oldu: “Türkiye’nin önündeki imtihan da burada başlıyor. Ankara, Kazakistan ile stratejik ilişkilerini derinleştirmek, Orta Koridor’u güçlendirmek ve Türk Devletleri Teşkilatı içindeki liderlik rolünü korumak zorunda.”
MİKRO DİPLOMASİ
“Türk dünyası içinde KKTC’nin gözlemci statüsü ve görünürlüğü artarken, Rum yönetimi bu süreci dengelemek için Orta Asya başkentlerinde daha etken bir dış ilişkiler yürütebilir. Üçüncüsü ise Türkiye’nin Avrasya stratejisi. Ankara’nın Orta Koridor, enerji güvenliği, müdafa iş birliği ve Türk Devletleri Teşkilatı üstünden inşa etmiş olduğu hat, Rum yönetiminin AB destekli diplomatik girişimleriyle daha rekabetçi bir zemine taşınabilir. Politika bilimciler bu gelişmeyi ‘oldukça kutuplu dünyanın mikro diplomasisi’ olarak tanımlıyor.”
Rumlar, adada silahlanmaya devam ediyor.
GERİLİMİ ARTIRACAK
“Kıbrıs adası çevresindeki enerji kaynakları, deniz yetki alanları, Türkiye’nin kıta sahanlığı tezleri, KKTC’nin hakları ve Yunanistan-Rum Kesimi ekseninin Avrupa Birliği içindeki lobi gücü uzun süredir bölgesel gerilimin ana başlıkları içinde. Rum yönetimi, Kazakistan şeklinde enerji zengini ve Avrasya bağlantılarında merkezi konuma haiz bir ülkeyle ilişkilerini derinleştirerek, Doğu Akdeniz’deki pozisyonuna diplomatik destek alanı açmak isteyecektir.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
