ABD Dışişleri Bakanlığının 24 Haziran 2026’da Kurultay’ye resmi bildirimde bulunmuş olduğu yabancı askeri satışa ilişkin, NATO müttefiki ülkelere uygulanan 15 günlük araştırma süresi içinde satışın durdurulması amacıyla bazı temsilciler Kurultay’ye ortak bir karar tasarısı sundu.
Temsilciler Meclisi ile Senato’ya 9 Kurultay üyesinin imzasıyla sunulan bu ortak karar tasarısında, ABD yönetiminin Türkiye’ye yapmayı düşündüğü belirli müdafa malzemesi ve hizmetlerinin satışının engellenmesi talep edildi.
Sadece Kurultay üyeleri tarafınca sunulan söz mevzusu ortak karar tasarısı, araştırma süresi içinde Temsilciler Meclisi yada Senato gündemine alınmadı. Böylece 9 Temmuz itibarıyla 15 günlük araştırma süresi tamamlanırken, Türkiye’ye F110 motorlarının satış süreci Kurultay’de herhangi bir engelle karşılaşmadan ilerlemeye devam edecek.
Söz mevzusu satış bildirimi, KAAN cenk uçağında kullanılacak F110-GE-129E/F motorlarının entegrasyonu, montajı, dış modifikasyonu, sertifikasyonu, kontrol edilmesi ile buna ilişkin müdafa hizmetleri ve teknik veri paylaşımını kapsıyor.
SATIŞI ENGELLEMEYE ÇALIŞAN İSİMLER YABANCI DEĞİL
Ortak karar tasarısını Demokrat Parti Nevada Temsilcisi Dina Titus sundu. Tasarıya Demokrat Partili 8 Kurultay üyesi daha destek verdi.
Tasarıya imza atan Demokrat üyeler içinde, Türkiye’ye yönelik müdafa satışlarına daha ilkin de itiraz eden adlar öne çıkıyor. Temsilciler Meclisi üyeleri Brad Sherman, Dina Titus, Chris Pappas ve Jim McGovern, geçmişte Türkiye’ye yönelik F-16 satış süreci dahil olmak suretiyle çeşitli müdafa ihracatlarına karşı çıkmıştı.
Öteki imzacılar içinde yer edinen Jim Costa, Josh Gottheimer, Mike Quigley ve George Latimer ise bilhassa Ermeni, Yunan ve İsrail diasporalarının etkili olduğu seçmen bölgelerini temsil ediyor. Bu adlar, Türkiye’ye yönelik müdafa satışlarının Kurultay’de bazen münakaşa mevzusu haline gelmesinde etkili olan gruplar içinde içeriyor.
SÜREÇ NASIL İŞLEDİ?
ABD’de yabancı ülkelere yönelik büyük çaplı tabanca satışları, Dışişleri Bakanlığının Kurultay’ye resmi bildirimde bulunmasının arkasından belirli bir araştırma sürecine doğal olarak tutuluyor. NATO müttefiklerine yapılacak satışlarda bu süre 15 gün olarak uygulanıyor.
Bu süre içinde Kurultay üyeleri, satışın durdurulması amacıyla ortak karar tasarısı sunabiliyor. Sadece bu şekilde bir tasarının satışı engelleyebilmesi için ilkin Temsilciler Meclisi ve Senato’da kabul edilmesi, arkasından Başkan Donald Trump tarafınca imzalanması gerekiyor.
Başkanın tasarıyı veto etmesi halinde ise Kurultay’nin vetoyu aşabilmesi için Temsilciler Meclisi’nde üçte iki çoğunlukla minimum 290, Senato’da ise 67 oy gerekiyor.
Türkiye’ye F110 motorlarının satışını engellemeyi amaçlayan ortak karar tasarısı ise araştırma süresi içinde Kurultay gündemine alınmadığı için herhangi bir yasama süreci başlatılamadı. Böylece 15 günlük araştırma süresinin tamamlanmasıyla, mevzu Temsilciler Meclisi yada Senato Genel Kurulu’nda ele alınmadan satış süreci Kurultay engeline takılmadan devam edecek.
Bundan sonraki süreçte, F110 motorlarının tedarikine ilişkin teknik ve ticari görüşmeler ABD yönetimi, ilgili kurumlar ve üretici şirket ile Türkiye’deki ilgili makamlar içinde devam edecek. Sürecin ilerleyen aşamalarında motorların teslimat takvimi, entegrasyon emekleri, kontrol ve sertifikasyon faaliyetleri benzer biçimde teknik başlıkların ele alınması planlanıyor.
