İstanbul Tecim Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, kısa vadede finansman maliyetlerinin aşağıya doğru çekilmesi, finansmana erişimle ilgili yeni açılımların yapılması ve döviz kuru ile enflasyon arasındaki korelasyonun korunması icap ettiğini belirterek, “Tüm sıkıntıları aşacak güce sahibiz. Yeter ki Türkiye’nin yatırım kabiliyetini yukarı doğru çekecek, ihracatta yaşadığımız sıkıntıları kademeli olarak ortadan kaldıracak bir siyaset setini hızlıca devreye alalım.” dedi.
Avdagiç, AA muhabirine, genel olarak enflasyonun aşağıya çekilmesiyle ilgili bir siyaset setini baştan beri desteklemeye çalıştıklarını hatırlatarak, buna rağmen para politikasında sıkılaşmanın bir tek iş dünyası üstünden yapılmasının doğru olmadığını söylemiş oldu.
Üreticinin ve ihracatçının mühim bir ek yük ile savaşım etmek zorunda kaldığını aktaran Avdagiç, “Bir taraftan finansman maliyetleri fazlaca arttı, öteki taraftan finansmana erişim zorlaştı.” dedi.
Avdagiç, Türk lirasının aşırı değerlenmesinin üreticiyi ve ihracatçıyı zorladığını, ithalatçıyı ise sevindirdiğini dile getirerek, “Baktığınız süre geçen yıl dövizin ortalama değerlemesi yüzde 18-19 bandında kalırken, enflasyonun yüzde 45 mertebesinde, ücret artışlarının da yüzde 50 mertebesinde gerçekleştiğini gördük. Dolayısıyla bir yıl içinde yüzde 30’luk, yüzde 35’lik bir makasla iş dünyası savaşım etmek mecburiyetinde bırakıldı. Dünyanın hiçbir yerinde bir senelik bir sürede döviz tutarları ile enflasyon arasındaki makasın bu kadar yüksek bir oranda açıldığı bir süreci yürütmek kolay değildir.” ifadelerini kullandı.
“MUTLAKA SEKTÖREL ALT KIRILMALARI İNCELEYİP, ONA GÖRE DEĞERLENDİRME YAPMAK LAZIM”
İstanbul Tecim Odası olarak gelişme rakamlarına iki mevzuyu ele alarak baktıklarını belirten Şekib Avdagiç, şunları kaydetti:
“Bir tanesi ‘yatırımların’ büyümeye tesiri, ikincisi de ‘ihracatın’ büyümeye tesiri. Her iki rakamın da negatif çıktığını görüyoruz. Dolayısıyla bu önümüzdeki dönem için ciddi uyarı vermesi ihtiyaç duyulan iki veridir. Bu anlamda kesinlikle bizim üretimi artırarak, ülkenin rekabetçiliğini makul bir seviyede tutmayı başaracak bir politikayı yürütmeye devam etmemiz lazım.”
İTO Başkanı Avdagiç, ihracatta sınırı olan bir artış olmakla birlikte, alt gruplarına bakıldığında bilhassa emek yoğun sektörlerden başlayarak, bazı mühim sektörlerde daralma yaşandığının altını çizdi.
Türkiye’nin belli sektörlerdeki ihracat artışı ve kümülatif artış oranlarını iyi çözümleme etmek icap ettiğini belirten Avdagiç, şöyleki devam etti:
“Ne olursa olsun sektörel alt kırılımları inceleyip, ona bakılırsa bu değerlendirmeyi yapmak lazım. Türkiye’deki sektörlerin üçte ikisinin ihracatı azalmış durumda. Türkiye finansal açıdan pahalı bir ülke haline geldi. Yatırım yapma kabiliyetimiz geriliyor. Yurt içindeki rakamlarımız, maliyetlerimiz birçok rakiplerimize bakılırsa daha yüksek noktalarda. Tüm bu tarz şeyleri bir araya getirdiğiniz süre, sürdürülebilir bir ihracat yapmak zorlaşıyor. Bunun için 3 temel önerimiz var. Kısa vadede finansman maliyetleri aşağıya doğru çekilmeli. Finansmana erişimle ilgili yeni açılımlar yapılmalı. Döviz kuru ile enflasyon arasındaki korelasyon korunmalı. Tüm sıkıntıları aşacak güce sahibiz. Yeter ki Türkiye’nin yatırım kabiliyetini yukarı doğru çekecek, ihracatta yaşadığımız sıkıntıları kademeli olarak ortadan kaldıracak bir siyaset setini hızlıca devreye alalım.” dedi.
“TÜRKİYE’NİN İHRACATI İÇİNDEKİ YÜKSEK TEKNOLOJİ ÜRÜNÜ PAYI SON İKİ YILDIR AŞAĞI DOĞRU DÜŞME TRENDİNE GİRDİ”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın orta-yüksek ve yüksek teknolojili yatırımlar için “Yatırım Taahhütlü Ön ödeme Kredisi” programının büyüklüğünün 500 milyar liraya çıkartıldığı açıklamasının fazlaca mühim ve kıymetli bir karar bulunduğunu dile getiren Şekib Avdagiç, şunları kaydetti:
“Bunun fazlaca süratli bir halde hayata geçmesini bekliyoruz. Bildiğiniz gibi buradaki faiz oranları belli kriterlere bağlı olarak yüzde 15 ile yüzde 30 içinde değişiyor. Burada olabildiğince yatırımcının lehine bazı değerlendirmeler yapılması ve makul finansman paketleriyle bu kredinin, bu yatırımı taahhüt eden firmalara kullandırılması mühim. Oldukça süratli ve etkin bir halde potansiyel yatırımcıyla bu paketteki teşviklerin buluşturulması fazlaca mühim.
Türkiye’nin yüksek teknoloji ürünü ihracatının toplam ihracat içindeki payına baktığımız süre, son iki senedir bu oranların aşağı doğru düşme trendine girdiğini görüyoruz. Dolayısıyla bu kredi paketi fazlaca kıymetli. Bizim kesinlikle orta-yüksek ve yüksek teknoloji ürünlerin yatırımcısını artırmamız lazım, buradaki üretim kabiliyetimizi artırmamız lazım ve Türkiye’nin toplam ihracatı içinde bu ürünlerin yüzdesini yukarı doğru çekmemiz lazım. Üstelik bunu kısa ve orta vadede yapmamız lazım.”
“TÜRKİYE’NİN SURİYE’DE SÜREKLİ VE ETKİLİ PROAKTİF VAZİYETİNİ DEVAM ETTİRMESİ GEREKİYOR”
İTO Başkanı Avdagiç, Türkiye’nin kesinlikle ve devamlı bir halde ihracatını ithalatından daha süratli artırmasını icap ettiğini vurgulayarak, “150 senelik makus tarihini, yaşamış olduğu sıkıntıyı masadan kaldırıp, mal ve hizmet ihracatı toplamının mal ve hizmet ithalatı ile eşitlenecek bir noktaya gelmesi lazım. Türkiye’nin ithalatının cazip hale geldiği, ihracatının zorlaştığı bir devrin net emarelerini görüyoruz. Bu fiili durum dikkate alınarak, ihracatçının hem mal hem hizmet ihracatının önünü açacak yaklaşımların hızlıca devreye alınması icap ettiğini düşünüyoruz.” diye konuştu.
Avdagiç, önümüzdeki devrin dikkat kurgulanması icap ettiğinin altını çizerek, “Bu anlamda Türkiye’nin bu son yaşadığımız bölgesel riskler, doğrusu güneyde İsrail’in Gazze’ye karşı iki senedir sürdürdüğü kırım ve İsrail’in İran’a karşı başlatmış olduğu saldırgan süreç, kuzeyimizde üç yılı geride bırakan Rusya-Ukrayna çatışması… Tüm bunların içinde Türkiye’nin istikrarlı yapısını ekonomik anlamda muhafaza etmesi için kesinlikle iş dünyasının beklentilerinin her zamankinden daha çok dikkate alınması icap ettiğini düşünüyorum.” dedi.
Türkiye’nin Suriye’de devamlı ve etkili proaktif vaziyetini devam ettirmesi icap ettiğini vurgulayan Avdagiç, “Türkiye’nin kesinlikle Suriye’nin bir tek siyasal anlamda değil, ekonomik anlamda tekrardan ayağa kalkarken en büyük çözüm ortağı olması ve bunun devamlı olarak desteklenmesi, politikaların güncellenmesi, tesir analizlerinin gözden geçirmesi fazlaca mühim. Devlet ve tüm kurumlar olarak bu mevzuda son aşama proaktif olmamız gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
“YENİ DÖNEM KADROMUZLA BİRLİKTE USTALIK DÖNEMİMİZ OLACAKTIR”
Şekib Avdagiç, İstanbul Tecim Odası’nda vazife hayata geçirmeye başladıkları dönemden bu yana fazlaca ehemmiyet verdikleri bir istişare mekanizması kurduklarını aktararak, Ekim 2026’da yapılması beklenen oda seçimlerinde İTO başkanlığına yine aday olacağını deklare etti.
Avdagiç, “Bir sonraki dönemle ilgili karar aşamasından evvel, istişaresine kıymet verdiğimiz kurumlarla, ilgili kişilerle lüzumlu değerlendirmeleri yaptık. Bir dönem daha bu göreve aday olmamız mevzusunda bir konsensüs ortaya çıktı. Ikimiz de adaylığımızı kamuoyuyla paylaşıyoruz. İTO seçimi demokratik süreçlerle meydana getirilen bir seçimdir. Umut ediyorum ki önümüzdeki dönemde bugüne dek olduğu benzer biçimde demokratik teamüllere uygun, mevzuatın ortaya koyduğu çerçevenin içinde duracak şekilde süreçlerini tamamlayacaktır ve yeni dönem oluşacaktır. Yeni dönem kadromuzla beraber ustalık dönemimiz olacaktır.”
