Ekonomik büyümenin öncü göstergesi olan imalat endüstri performansında en süratli ve güvenilir referans kabul edilen İstanbul Endüstri Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Ağustos 2026 süreci neticeleri açıklandı.
Eşik kıymet olan 50,0’nin üstünde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret etmiş olduğu anket sonuçlarına bakılırsa, manşet PMI ağustosta 50,0 eşik değerinin altında yer almaya devam etse de temmuz ayındaki 47,7 düzeyinden 48,1’e terfi etti. PMI böylece son üç ayın en yüksek seviyesinde gerçekleşti ve etkinlik koşullarında bundan önceki aya bakılırsa ılımlı bir yavaşlamaya işaret etti. Orta Doğu’daki harp, geniş bir ölçeğe yayılan belirsizliğe bağlı olarak ağustos ayında da talebin zayıf seyretmesine yol açtı ve imalat sektörünün performansını baskılamaya devam etti. Bunun sonucunda hem toplam yeni siparişler hem de yeni ihracat siparişleri yavaşladı. Öte taraftan, her iki göstergedeki düşüş de temmuz ayına kıyasla daha sınırı olan gerçekleşti. Bu gelişmeler karşısında imalatçılar üretim seviyelerini üst üste üçüncü ay azalttı. Ağustostaki yavaşlama, bundan önceki aya oldukça yakın ve ılımlı seyretti. İş yüklerindeki zayıflık, imalatçıları istihdam ve satın alma faaliyetlerini azaltmaya yöneltti. Her ikisinde de düşüş belirgin düzeyde ve temmuz ayına bakılırsa daha yüksek oranlarda kaydedildi. Firmalar, siparişlerini mümkün olduğunca mevcut stoklarını kullanarak karşılamayı tercih ettiklerini bildirdi. Buna bağlı olarak hem girdi stokları hem de nihai ürün stokları düşüş eğilimini korudu.
Yükselen yakıt ve petrol maliyetlerinin yanı sıra ham madde fiyatlarındaki artışlara bağlı olarak, girdi maliyetleri enflasyonu son üç ayın en yüksek düzeyine çıktı. Buna bağlı olarak firmalar satış fiyatlarında da artışa gitti. Girdi fiyatlarında olduğu benzer biçimde nihai ürün fiyatlarında da enflasyon ivme kazanmasına karşın Ocak-Haziran averajına bakılırsa yavaş seyretti. Son olarak, Orta Doğu’daki savaşın yol açmış olduğu aksamalar sebebiyle tedarikçilerin teslimat sürelerinin uzadığı görüldü.
İstanbul Endüstri Odası Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında değerlendirmede bulunan S&P Global Market Intelligence Iktisat Direktörü Andrew Harker, şunları söylemiş oldu:
“Orta Doğu’daki savaşın gölgesi Türk imalat sektörünün üstüne düşmeye devam etti. Cenk yalnızca talebi zayıflatmakla kalmadı; iş kararları üstünde de ilave bir belirsizlik yarattı. Öte taraftan, yeni siparişlerdeki düşüşün ağustos ayında ivme kaybederek son üç ayın en ılımlı düzeyinde gerçekleşmesi, firmaların bu etkiyi sınırlayabildiklerini gösterdi. Bu durum, sektörün gelecek aylarda ivme kazanabileceğine ilişkin bir miktar ümit verse de halen pek fazlaca şey Orta Doğu’daki gelişmelerin hangi yönde seyredeceğine bağlı.”
İSO Türkiye Sektörel PMI’a bakılırsa imalat sektörünün genelinde talep yönlü problemler yaşandı
İstanbul Endüstri Odası Türkiye Sektörel PMI ağustos raporu, yeni ihracat siparişlerindeki bazı iyileşme emarelerine karşın, Türk imalat sektörünün genelinde talep yönlü problemler yaşandığını gösterdi. Buna bağlı olarak, üretimde gelişme sınırı olan ölçekte kaldı ve istihdam artıran sektör sayısı temmuz ayına bakılırsa azaldı. Girdi maliyetleri enflasyonu yüksek seyretmeye devam etti, sadece bazı sektörler yeni sipariş alma çabaları doğrultusunda satış fiyatı artışlarını sınırı olan tuttu. Ağustosta son beş ayda ilk kez, tüm sektörlerde yeni siparişler yavaşladı. En sert daralma kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe, en ılımlı düşüş ise giyim ve deri ürünlerinde kaydedildi. Toplam yeni siparişlerdeki gerileme, takip edilen 10 sektörün yarısında yeni ihracat siparişlerinin artmasına karşın gerçekleşti.
Talep koşullarındaki zayıflık, sektörlerin çoğunluğunun ağustos ayında üretimini azaltmasına yol açtı. Bunun tek istisnası metalik olmayan mineral ürünler sektöründeki kuvvetli üretim artışı oldu. Üst üste ikinci ay kaydedilen bu artış, Mayıs 2022’den bu yana en yüksek hızda gerçekleşti. Yeni siparişlerde olduğu benzer biçimde, üretimde de en belirgin yavaşlama kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe gözlendi. Yeni siparişler ve üretimdeki zayıf seyir, imalatçıların ağustos ayında istihdam kararlarında da davranışlarında ölçülü davranmalarına niçin oldu. İstihdam artışı kaydedilen sektör sayısı temmuzda beş iken ağustos ayında ikiye geriledi. Kara ve deniz taşıtı üreticileri üst üste dördüncü ay istihdamını artırırken, ana metal endüstri sektöründeki sınırı olan artış sekiz aylık daralma eğilimini sona erdirdi.
Satın alma faaliyetlerinin tüm sektörlerde yavaşlaması, tedarik zincirleri üstündeki baskının bir miktar hafiflemesini sağlamış oldu. Böylece anket kapsamında izlenen 10 sektörün yarısında teslimat süreleri kısaldı. Bununla beraber, elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe tedarikçilerin teslimat süreleri belirgin şekilde uzamaya devam etti. Ağustos ayında en yüksek maliyet enflasyonu da elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe kaydedildi. Bu sektörde girdi fiyatlarındaki artış son beş ayın en yüksek hızında gerçekleşti. İzlenen sektörlerin büyük bölümünde girdi maliyetleri enflasyonu ivme kazanırken, bunun başlıca istisnası, geçen kasım ayından bu yana en ılımlı artışın gerçekleştiği ağaç ve kağıt ürünleri sektörü oldu. Girdi maliyetlerindeki yükselişe bağlı olarak satış tutarları da tüm sektörlerde arttı. Bununla beraber, giyim ve deri ürünleri firmalarının satış fiyatlarındaki artış fazlaca sınırı olan gerçekleşti.
