İngiliz askeri ve danışma çevrelerinden eski isimlere ilişkin olduğu belirtilen e-posta yazışmaları, Şimal İrlanda’da 1960’ların sonlarından 1998’deki Hayırlı Cuma Anlaşması’na uzanan kanlı çatışma döneminde uygulanan şekilleri tekrardan münakaşaya açtı. Küresel danışma gösterim organlarına yansıyan bilgilere bakılırsa, bu zamanda İngiliz dış danışma servisi MI6’de vazife alan adlar, Katolik toplumun öfkesini bilgili halde yükselten provokasyonları seneler sonrasında kendi aralarındaki yazışmalarda ifşa ettiler. Yazışmalarda ek olarak Bobby Sands’in ölmesiyle alay eden ifadeler ve “Şimal İrlanda’yı İngiliz tutmak” yönündeki resmi siyasal yaklaşım da yer aldı.
İngiltere istihbaratının geçmişte halkı öfkelendirmek ve sokağa dökmek için Bobby Sands’in mezarına saygısızlık yapmış olduğu ortaya çıktı. (Shutterstock)
BOBBY SANDS’İN MEZARINDA KIŞKIRTMA
Sızan e-postalara bakılırsa eski İngiliz askeri danışma subayı Keith Craig, Katolik nüfusun yoğun yaşamış olduğu bölgede vazife icra eden Black Watch askerlerinin, 1981 açlık grevinin yıldönümü döneminde büyük sokak vakaları beklediğini sadece halkın sakin kalmasından hastalık duyduğunu söyledi. Yazışmalara bakılırsa Mart 1983’te İngiliz devriyeleri Bobby Sands’in mezarına domuz pastırmalı sandviç bıraktı. Bu provokasyon ise İrlanda’daki Katolik cemiyet açısından direkt dinsel ve siyasal aşağılamayı birleştiren bir provokasyon niteliği taşıyor. Yazışmada Craig, bu eylemin “istenen etkiyi yarattığını” ve yedi gün süresince vakalara müdahale görevi yaptıklarını da ifşa etmekte.
HALKI KIŞIRTIP SOKAĞA İNDİLER
İfşa edilen 1983 provokasyonu, aynı yıl Belfast’ta yaşanmış olan başka vakalara ilişkin soruları da tekrardan gündeme taşıdı. 22 yaşındaki Thomas “Kidso” Reilly, 9 Ağustos 1983’te bir İngiliz askeri tarafınca vurularak öldürüldü. Reilly’nin ölümü Katolik mahallelerde büyük öfkeye yol açarken, öldüren asker Ian Thain ise tutuklandı. Thain kısa süre içinde tekrardan askeri göreve döndü. Sızan yüzlerce yazışmaya bakılırsa İngiliz istihbaratı bölgede toplumsal öfkeyi bilgili ve planı şekilde yükseltmeye çalıştı. İngiltere’nin, Şimal İrlanda’da 1969-2007 arasındaki işgal politikası “Operation Banner” adıyla yürütüldü. İngiltere Parlamentosu’nun yayımladığı raporlara bakılırsa bu zamanda İngiliz askerleri 300’den fazla sivilin ölümünden sorumluydu.
Sızan yazışmalar, Şimal İrlanda’daki toplumsal gerilimin İngiltere hükümetleri ve danışma birimleri tarafınca bilgili şekilde körüklendiğini gözler önüne serdi. (Reuters)
KARANLIK TARİH İFŞA OLUYOR
Sızan yazışmalarda en dikkat çekici bölüm ise MI6’in bölgedeki eski politik danışma subayı Pablo Miller’in ifadelerinde içeriyor. Buna bakılırsa MI6 ve İngiltere hükümeti yetkilileri bölgedeki askeri ve danışma personeline amacın “Şimal İrlanda’yı İngiliz tutmak” bulunduğunu deklare etti. Sızan elektronik yazışmalar, 1980’lerdeki provokasyon operasyonlarından Bobby Sands’in ölmesiyle alay eden hususi yazışmalara ve “Şimal İrlanda’yı İngiliz tutma” hedefinin açıkça savunulmasına kadar uzanan karanlık bir zamanı gözler önüne seriyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
