Washington’da İran savaşının iyi mi sona ereceği kadar, sonrasında kurulacak seviye de kritik edilmeye başlandı. ABD yönetiminin üstünde çalmış olduğu yeni strateji, İran ile yaşanmış olan çatışmayı tek başına askeri bir dosya olarak ele almak yerine, harp sonrasında bölgedeki güç dengelerini Washington lehine tekrardan şekillendirmeyi hedefliyor. Axios’un iki ABD’li yetkili ile süreç hakkında data sahibi iki kaynağa dayandırdığı haberine nazaran Trump yönetimi, İran savaşının sona ermesinden sonraki dönem için kapsamlı bir Orta Doğu stratejisi hazırlıyor. Hemen hemen ilk aşamalarında bulunan planın, Trump’ın vazife süresinin kalan iki senesinde Washington’ın bölge politikasının ana çerçevesini oluşturması amaçlanıyor.
İRAN’I ÇEVRELEME PLANI
Taslağın merkezinde ise birbirine bağlı ana hedefler bulunuyor. Buna nazaran, İran’ın bölgesel hareket alanının sınırlandırılması, 7 Ekim 2023 sonrasında ortaya çıkan kriz başlıklarının mümkün olduğunca kapatılması ve İsrail’in Arap ülkeleriyle normalleşme sürecinin genişletilmesi hedefleniyor. Planın en dikkat çekici bölümünü İran’a karşı kurulması kabul edilen yeni bölgesel yapı oluşturuyor. Axios’a konuşan kaynaklara nazaran Washington, ABD’nin garantörlüğünde bölgedeki müttefiklerini aynı güvenlik ekseni altında bir araya getirecek bir yapılanmayı değerlendiriyor. Bu şekilde bir modelin hayata geçirilmesi halinde İran’ın yalnızca ABD ve İsrail tarafınca değil, Washington’ın bölgedeki ortaklarının oluşturacağı daha geniş bir yapı tarafınca çevrelenmesi hedeflenecek.
ABD GARANTÖR MÜ OLACAK?
Trump’ın son haftalarda üst düzey danışmanlarıyla iki ayrı toplantı gerçekleştirdiği ve harp sonrasında izlenecek yol haritasını ele almış olduğu iddialar içinde. ABD Başkanı’nın hususi görüşmelerinde İran savaşının arkasından Orta Doğu’da “fazlaca daha büyük bir şey” üstünde çalıştığını söylediği de Axios’un aktardığı bilgiler içinde. Planın kilit ayağını ise ABD’nin garantörlüğünü üstleneceği yeni bir bölgesel ittifak oluşturuyor.
İBRAHİM ANLAŞMALARI MASADA
Trump’ın planındaki bir öteki mühim başlık ise İbrahim Anlaşmaları bulunuyor. Washington, İsrail ile bazı Arap ülkeleri içinde diplomatik ilişkilerin kurulmasını elde eden anlaşmaların kapsamını genişletmek istiyor. Stratejinin en büyük hedeflerinden biri ise uzun süredir sonuçlandırılamayan Suudi Arabistan-İsrail normalleşmesi. Axios’un kaynaklarına nazaran Riyad ile Tel Aviv içinde bir anlaşmaya varılması, harp sonrası stratejinin temel başlıklarından biri olarak değerlendiriliyor. Sadece Washington’ın önünde iki tehlikeli sonuç seçim bulunuyor. Bunlardan ilki 27 Ekim’de İsrail’de yapılacak seçimler.
SEÇİMİN KADERİNİ BELİRLEYECEK
İkinci tehlikeli sonuç tarih ise ABD’de 3 Kasım’da yapılacak ara seçimler. Trump’ın Cumhuriyetçilerin Kurultay’deki çoğunluğunu koruyabilmek için seçim kampanyasına ağırlık verdiği bir dönemde İran savaşı da iç siyasetin mühim başlıklarından biri haline gelmiş durumda. Reuters ve Axios’un son haberleri, İran savaşının ekonomik ve siyasal etkilerinin ara seçim kampanyasında giderek daha çok öne çıktığını gösteriyor. Axios’a konuşan ve planlama süreci hakkında data sahibi olan bir kaynak, taslağın hazırlanmasının birkaç hafta daha sürebileceğini belirtiyor. Aynı kaynak, temel hedefin bölgedeki değişik dosyaları birbirine bağlayarak harp sonrasında yeni bir bölgesel ittifak oluşturmak bulunduğunu aktarıyor.
