Rusya-Ukrayna cenginde uzun süredir adım adım ilerleyen bir eşik aşıldı. Son iki gündür devam eden saldırılar sonrasında Rusya’nın siyasal ve ekonomik merkezi Moskova da Ukrayna’nın uzun menzilli hücum kapasitesinin erişim alanına girmiş durumda. Rus makamlarının verdiği sayılara nazaran cumartesi gününden itibaren Rusya üstünde 1600’den fazla İHA etkisiz hale getirildi. Reuters’ın aktardığına nazaran saldırılarda üç şahıs yaşamını yitirirken Moskova’daki petrol rafinerisinin bir kısmı de hasar görmüş oldu. Ukrayna ise saldırıya ilişkin resmi izahat yapmadı.
BAŞKENTİN KALBİNDE
Saldırının askeri açıdan en mühim noktası ise hedeflerden biri ise Kapotnya’daki Moskova Petrol Rafinerisi oldu. 11,6 milyon ton ham petrol işleyen tesis, 2,9 milyon ton benzin ve 3,2 milyon ton motorin üretiyor. Ukrayna’nın aylardır sürdürdüğü rafineri saldırıları Rusya’nın bazı bölgelerinde petrol ürünü sıkıntısına, fiyat artışlarına ve akaryakıt istasyonlarında kuyruklara yol açmış durumda. Öte taraftan Kapotnya’daki tesisin önemi yalnızca üretim kapasitesinden de kaynaklanmıyor. Rafineri direkt Moskova kent sınırları içinde bulunuyor ve başkentin mühim akaryakıt kaynaklarından biri olarak etkinlik gösteriyor. Ukrayna’nın son aylarda Rus rafinerilerine yönelik saldırıları yoğunlaşırken, Moskova’daki tesisin hedef alınması savaşın ekonomik altyapıya doğru genişlediğini ortaya koyuyor.
Saldırının peşinden en fazla dört gözle beklenen mevzu ise Rusya’nın vereceği karşılık. Moskova’nın hangi hedefleri seçeceğine ilişkin resmi bir izahat bulunmazken, harp süresince Rusya’nın Ukrayna’daki enerji tesisleri, askeri üretim merkezleri ve lojistik hatlara yönelik yoğun saldırılar gerçekleştirdiği biliniyor. Fotoğraf: AA
İNGİLTERE HEDEFTE Mİ?
Gerilimin yalnızca Rusya ve Ukrayna içinde kalıp kalmayacağı da tartışılıyor. Bunun sebebi Moskova ile Londra içinde son haftalarda art arda meydana getirilen sert açıklamalar. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, 27 Ağustos’ta İngiliz yapımı Storm Shadow füzelerinin Rusya topraklarına yönelik saldırılarda kullanılması halinde İngiliz askeri tesis ve ekipmanlarının hedef alınabileceğini açıklamıştı. Zakharova, söz mevzusu hedeflerin Ukrayna’da yada “Ukrayna haricinde” bulunmasının fark etmeyeceğini belirtirken, izahat Reuters tarafınca Moskova’nın İngiltere’ye yönelik yeni uyarısı olarak duyuruldu. Gerilim 18 Eylül’de diplomatik alana da taşındı. Rusya Dışişleri Bakanlığı, İngiltere’nin Moskova’daki maslahatgüzarı Danae Dholakia’yı bakanlığa çağırarak Londra’nın Ukrayna’ya tabanca desteğinin artırılmasını protesto etti. İngiltere ise Ukrayna’ya desteğin devam edeceğini deklare etti.
TÜRKİYE İÇİN PETROL RİSKİ
Stratejistler ise Moskova’daki rafineri saldırısının Türkiye açısından da dolaylı tesirleri olabileceğini belirtiyor. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin (EIA) Türkiye analizine nazaran Rusya, Türkiye’nin deniz kanalıyla almış olduğu petrol ve enerji ürünlerinde en mühim kaynaklardan biri. EIA verilerinde Rusya’nın Türkiye’nin deniz kanalıyla ham petrol tedarikindeki oranı yüzde 60 olarak gösteriliyor. Türkiye açısından ikinci başlık ise Karadeniz. Rusya’nın petrol terminalleri, tankerleri yada enerji altyapısına yönelik saldırıların Karadeniz’e daha çok taşınması halinde bölgedeki ticari vapur trafiği de direkt etkileneceği vurgulanıyor. Enerji denklemindeki bir öteki duyarlı nokta ise TürkAkım. Reuters hesaplamalarına nazaran Rusya’nın TürkAkım üstünden Avrupa’ya gönderilmiş olduğu organik gaz ağustos ayında günlük averaj 51,9 milyon metreküpe ulaştı. Aylık toplam sevkiyat 1,61 milyar metreküp olurken, senenin ilk sekiz ayında Avrupa’ya TürkAkım üstünden ortalama 11,9 milyar metreküp Rus gazı gönderildi.
Uzman isimden eleştiri ikazlar!
“HAFİFE ALINAMAZ”
Internasyonal İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Hasan Köni ise küresel arenada yaklaşan büyük tehlikeye dikkat çekerken Haberglobal.com aracılığı ile şunları söylemiş oldu: “İngiltere bugün Rusya’nın açık halde hedef gösterdiği ülkelerin başlangıcında geliyor. Bunun sebebi yalnızca Londra’nın Ukrayna’ya verdiği siyasal destek değil; Storm Shadow füzeleri, uzun menzilli tabanca kapasitesi ve Ukrayna’nın askeri altyapısına sağlamış olduğu direkt katkı.”
ABD KORKTU!
“Moskova’nın ‘Ukrayna dışındaki İngiliz askeri hedefleri de vurabiliriz’ açıklamasını bu yüzden hafife almamak gerekiyor. Bu şekilde bir adım direkt NATO-Rusya çatışması riskini doğurur. Nitekim Trump’ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner kısa süre ilkin Moskova’ya giderek Kremlin’le yeni Amerikan sulh önerilerini görüştüler. Washington bir taraftan Kiev’i desteklerken öteki taraftan çatışmanın NATO ülkelerine sıçramasını engellemeye çalışıyor.”
DERİNDEN ETKİLER
“Moskova’daki son hücum ise bu dengeyi daha da duyarlı hale getirdi. Rusya ile NATO arasındaki gerilimin büyümesi Türkiye’yi yalnızca diplomatik açıdan değil, enerji güvenliği ve Karadeniz güvenliği açısından da direkt etkileyecek bir tablo yaratır.”
