Zayıflama iğnelerinin toplumsal medyada “mucize çözüm” şeklinde gezdiği bir dönemde, İç hastalıkları ve aşırı kiloluluk tedavisi alanında çalışan Dr. Ayça Kaya’dan naturel ve sıhhatli yaşama ilişkin fazlaca mühim ikazlar geldi. “Yaşam Tekrardan” adlı kitabında 30 senelik klinik deneyimini okuyucuya aktaran Kaya, bir tek kilo vermeyi değil, sürdürülebilir sıhhatli yaşamı özetleyen bir yol haritası sunuyor. Doğan Kitap tarafınca piyasaya sürülen kitap, bir “zayıflama rehberi” olmaktan fazlaca, beslenmeden metabolizmaya, hareketten duygusal yeme davranışına kadar bütünüyle yaşamı tekrardan düzenlemeyi hedefleyen kapsamlı bir müracaat deposu özelliği taşıyor. Bugüne dek yazıya döktüğü dokuz kitapla doğru beslenme alışkanlıklarını topluma anlatmaya çalışan Kaya, Yaşam Tekrardan adlı eserde bu kez bilhassa son yılların gözdesi olan zayıflama iğneleri etrafındaki münakaşaya da mesafeli fakat fazlaca net bir yerden bakıyor: “İğneyle değil, alışkanlıklarla zayıflamak mümkün” mesajını, hem hastalarının hikayeleriyle hem de bilimsel arka planla birleştirerek veriyor.
KİLO KONTROLÜ SÜRDÜRÜLEBİLİR OLMALI
Dr. Kaya, son dönemde zayıflama amacıyla sıkça gündeme gelen, tıbbi adı GLP-1 reseptör agonistleri olan ilaçların, aslına bakarsak vücudun naturel bir hormonunun, GLP-1’in (glukagon benzeri peptid-1) tesirini yansılamak ettiğini belirtirken, şunları söylüyor: “Yemekten sonrasında bağırsaklardan salgılanan bu hormon; pankreası uyararak insülin salınımını artırıyor, kan şekeri dengesine katkı sağlıyor ve mide boşalmasını yavaşlatıp uzun süre tok hissetmemize yardım ediyor. İlaç formunda kullanıldığında iştahı baskılıyor, daha azca yemeyi kolaylaştırıyor ve kan şekeri seviyelerini denetim altında tutuyor. İşte bu yüzden, hekimlerin aşırı kiloluluk tedavisinde elini güçlendiren mühim bir vasıta olarak görülüyorlar. Günlük ya da haftalık enjeksiyonlarla uygulanan bu ilaçların, bazı çalışmalarda aşırı kiloluluk cerrahisine yaklaşan sonuçlar verebiliyor. Tıpta çığır açan her yeni tedavi şeklinde, zayıflama iğneleri de yanlış kullanıldığında ciddi hayal kırıklıklarına ve sıhhat problemlerine yol açabiliyor.”
ASIL MESELE HAYATA ODAKLANMAK
Yaşam Tekrardan adlı eserde, naturel ve sıhhatli yaşama ilişkin tüm birikimini aktaran Kaya, “Eğer şahıs yaşamını asla değiştirmeden, aynı şekilde yemeye, aynı hareketsiz rutinle yaşamaya devam ediyorsa, ilaç bir noktadan sonrasında tesirini kaybediyor. Sonrasında bırakınca hızla kilo alıyor ve metabolik problemler katlanarak geri geliyor” diyor.
Kaya’nın klinik deneyimine bakılırsa hastalarının sadece ortalama yüzde 10’u ilaç desteğine hakkaten gerekseme duyuyor. Kaya; “Diyelim hasta 170 kiloyla geldi, iyi bir tedaviyle 120’ye kadar indi ve bir noktada direnç oluştu. Moralini kaybetmesin, motivasyonu düşmesin diye o evrede kısa süreli ilaç desteği veriyorum. Fakat asla ilk seçenek olarak başlamıyorum” diyor.
KARACİĞER YAĞLANMASINA YOL AÇIYOR
Kaya, aşırı kiloluluğun bir tek “fazlaca yiyecek” ya da “iradesiz olmak” üstünden açıklanmasına karşı çıkıyor. Ona bakılırsa derhal her aşırı kiloluluk tablosunun arkasında bir ya da birden fazla metabolik mesele yatıyor: “Bir bakıyorsunuz, hastanın kansızlığı var, tiroidleri gerektiği şeklinde çalışmıyor. Bir diğerinde kontrolsüz hipertansiyon, insülin direnci yada insüline bağlı değişik bir bozuklukla karşılaşıyoruz. Çoğunda karaciğer yağlanması tabloya birlikte rol alıyor.”
Kaya, gövde kitle indeksi normalin birazcık üstünde olan; şu demek oluyor ki aşırı kiloluluk sınırına bile gelmemiş kişilerin “zayıflama iğnesi”ne yönelmesini bilhassa sakıncalı buluyor. İlacın etken maddesinin kuvvetli ve kıymetli bulunduğunu, fakat bunların “yeni” ilaçlar bulunduğunu, uzun vadeli etkilerinin hâlâ yakından izlendiğini hatırlatıyor. Geçmiş yıllarda kullanılan bazı zayıflama ilaçlarıyla yaşanmış olan negatif deneyimlerden ders çıkarılması icap ettiğini, benzer hayal kırıklıklarının tekrarına izin verilmemesi icap ettiğini söylüyor.
YAN ETKİLERE DİKKAT!
Kaya’nın anlatımında bir başka mühim başlık ise yan etkisinde bırakır. GLP-1 reseptör agonistlerinin en sık görülen yan tesirleri sindirim sistemi üstünde ortaya çıkıyor: Tedavinin başlangıç döneminde bulantı, kusma, hazımsızlık, ishal yada kabızlık şeklinde şikâyetler daha yoğun hissedilebiliyor. Vücut ilaca uyum sağladıkça bu emareler hafifleyebiliyor, sadece hepimiz için aynı seyir geçerli olmayabiliyor. Daha ender de olsa pankreas iltihabı, safra kesesi problemleri, böbrek fonksiyonlarında bozulma şeklinde ciddi tabloya yol açabilecek durumlar literatürde içeriyor. Bazı hastalarda baş dönmesi, belirgin bitkinlik hali, yoğun iştah kaybı da gözlenebiliyor. Uzun soluklu kullanımın tiroid bezinde nodül oluşumu ya da bazı tümör tipleriyle ilişkisi mevzusunda ise araştırmalar halen sürüyor.
Kaya ise, “İşte bu yüzden, Yaşam Tekrardan bir tek ‘ilaçlar var, kullanın ya da kullanmayın’ diyen bir anlatı sunmuyor. Yaşam Tekrardan, Bir zayıflama değil, yaşamı dönüştürme kitabı. Zayıflama iğneleri elbet tıbbın elinde kuvvetli bir vasıta. Sadece Yaşam Tekrardan, okurun eline bambaşka bir anahtar veriyor: Kendi bedenini idrak etmek, metabolizmasını tanımak, alışkanlıklarını sorgulamak ve hepsinden önemlisi, değişiklik yolculuğunun merkezine tekrardan kendisini koymak” ifadelerini kullanıyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
