Google’ın yeni uygulaması “AI Overview” ABD’de kullanıma açıldı. Uygulamanın haber sitelerinin içerikleriyle metin hazırlama özelliği, bir süredir web trafiği sebebiyle Google ile problemler yaşayan web medyasının tepkisine niçin oluyor. ABD’deki medya kuruluşları Google’ı haber içeriklerini izinsiz kullanmakla suçlarken tartışmaların odağında Google ile yapılacak yeni telif yasası bulunuyor. “AI Overview” uygulamasını ve yaratacağı olası sorunları “Seoart” kurucusu Oktay Çomak’a sorduk.
Google’ın “AI Overview” özelliği iyi mi çalışıyor?
Google’ın “AI Overview” söylediği şey aslına bakarsak arama sonuçlarının tepesine yerleşen suni zekâ destekli bir özet kutucuğu. Kullanıcı bir şey arattığında, Google artık yalnız klasik bağlantıları sıralamıyor, onun yerine o sorgunun yanıtını kendisi yazıp veriyor. Bu cevapları da taradığı web sayfalarından, suni zekâ modelinin eğitildiği verilerden ve önceki kullanıcı davranışlarından oluşturuyor. Fakat burada tehlikeli sonuç nokta şu: Bu cevaplar senin sitenden alınıyor olabilir fakat kaynak olarak seni göstermeyebilir. Kısaca içeriğini kullanıyor fakat trafik vermiyor. SEO’cular için karabasan senaristliği diyebiliriz. Bu sistem yaygınlaştıkça, haber siteleri başta olmak suretiyle içerik üreticileri ciddi bir trafik kaybı ve gelir daralması riskiyle karşı karşıya duracak. Google, bu özeti oluştururken çoğu zaman featured snippet mantığıyla çalışıyor, fakat daha kapsamlı ve bazı durumlarda tamamen kendi yazmış benzer biçimde davranıyor. Doğruluğu ise tartışmalı. Bilhassa Türkiye benzer biçimde dilsel nüansların mühim olduğu ülkelerde, AI Overview kimi zaman gülünç, kimi zaman de yanıltıcı sonuçlar verebiliyor.
Seoart kurucusu Oktay Çomak Google’ın AI Overview uygulamasını söyledi.
AI odaklı arama motorlarının geleneksel kaynakların yüzde 10’unu ele geçirdiği söyleniyor. Şu anda durum nedir?
Yüzde10 oranı aslına bakarsak doğru fakat güncelliği mühim. ABD benzer biçimde gelişmiş pazarlarda, ChatGPT benzer biçimde AI odaklı araçlar suni zeka destekli arama trafiğinin yüzde 80’ini elinde tutuyor. Örneğin SimilarWeb verisine bakılırsa ChatGPT yüzde 80, Google’ın AI katmanı ise yalnız yüzde 5–6 pazar payına haiz. Sadece buradan “market share olarak yüzde 80” dendiğinde tamamen arama trafiğinin yüzde 80’i olduğu anlamına gelmez. AI tabanlı arama motorlarının sektörde belli bir ivme yakaladığı doğru; bilhassa bazı niş kullanıcı segmentlerinde kuvvetli bir alternatif haline geldiler. Sadece bu “yüzde10’luk hisse” çoğu zaman yalnız AI segmenti içinde geçerli. Tüm arama pazarı geneline baktığımızda, geleneksel arama motorlarının hâlâ oldukça büyük bir ağırlığı var.
Dijital telif yasası ile ilgili tartışmalar sürerken bu mevzu gündeme geldi. Google ile iyi mi bir yol izlenmeli?
Türkiye olarak bu mevzuda meseleyi yalnız teknolojik değil, bununla birlikte hukuki ve kültürel bir çerçeveden değerlendirmemiz gerekiyor. TBMM Dijital Mecralar Komisyonu’nun hazırladığı Dijital Telif Yasası, sektör adına mühim bir adım. Komisyon Başkanı Sayın Hüseyin Yayman mevzu ile oldukça yakın bir halde ilgileniyor ve yeni yasama yılı bitmeden tamamlamak istiyor. Türkiye’nin bu kadar kararlılığı karşısında Google da bu süreçte pozitif bir tutum sergilemek zorunda kalıyor. Avrupa’da olduğu benzer biçimde Türkiye’de de görüşmelere açık bulunduğunu, doğrusu masaya oturmaya hazır bulunduğunu beyan etti. Bu iyi bir başlangıç.
Yeni suni zeka uygulaması içerikleri izinsiz kullanabilir.
Dünyada bu mevzuda iyi mi bir çerçeve oluştu?
Sadece burada temel sorun yalnız masaya oturmak değil, iyi mi bir çerçevede oturacağımız.
Benim önerim şu: Ilk olarak hukuki altyapı tamamlanmalı. Mevcut FSEK’e dijital telif ödemesini mecburi kılan maddeler eklenmeli. Bu mevzuda AB, Kanada ve Avustralya örneklerini dikkate almalıyız. Avrupa’da 300’den fazla yayıncıya meydana getirilen ödemeler var. Türkiye’deki içerik üreticileri için de benzer bir mekanizma oluşturulmalı. Türkiye’de yayıncılar Avrupa’ya bakılırsa daha çok üretim meydana getiren tarafta bu içerik üretimlerinin bir karşılığı olmalı kesinlikle. İzinsiz içerik kullanımı, kopya yayınlar benzer biçimde haksız rekabete karşı süratli ve etkili cezai düzenlemeler kesinlikle yasada yer almalı. Teknoloji bu sürece entegre edilmeli.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
