Türk Youtuber ve içerik yapımcısı Ruhi Çenet’in ABD’de yaşayan Hasidik Yahudilerin yaşamını ele alan içinde ne olduğu kısa bir süre içinde milyonlarca ABD vatandaşı tarafınca seyredildi. ABD’li bir başka yayımcı Asmongold’un da belgeseli canlı yayında izlemesiyle söz mevzusu grup ABD’de vatandaşlar içinde ana gündem mevzularından birisi haline geldi. Basınında yer edinen habere bakılırsa Trump, Beyaz Saray’da bir grup Hasidik Yahudi hahamını ağırladı. Öte taraftan, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’ın, Trump’ın damadı Jared Kushner’ın ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun da hahamlarla görüştüğü açıklandı. Peki, Hasidik Yahudileri kimlerdir? İşte Hasidik Yahudileri’nin temel özellikleri ve yaşam tarzları…
HASİDİK YAHUDİLERİ KİMDİR?
Hasidik Yahudilik ya da Hasidizm 18. yüzyılda günümüzdeki Batı Ukrayna’da bir ruhsal canlanma hareketi olarak ortaya çıkan ve kısa sürede Doğu Avrupa’ya yayılan Yahudilik içindeki dinî bir harekettir. Günümüzde hareketin mensuplarının bir çok İsrail ve ABD Birleşik Devletleri’nde, daha azca bir kısmı ise Kanada, Birleşik Krallık, Arjantin ve Belçika’da yaşamaktadır. 2015 itibarıyla dünya genelinde ortalama 250.000 Hasidik Yahudilik mensubu bulunmakta ve bunlar dünya Yahudi nüfusunun ortalama %2’sini oluşturmaktadır.
İsrail ben Eliezer, Hasidizmin kurucu babası olarak kabul edilir; öğrencileri ise bu hareketi geliştirip yaymıştır. Günümüzde Hasidizm, Haredi Yahudiliği içinde yer edinen bir alt gruptur ve dinî muhafazakârlığı ile toplumsal içe kapanıklığıyla dikkat çeker. Mensupları, hareketin kendine özgü vurgularıyla beraber Ortodoks Yahudi uygulamalarına ve Doğu Avrupa Yahudilerinin harp öncesindeki yaşam tarzına sıkı sıkıya bağlı kalmayı amaçlar. Bu yaşam tarzının çeşitli hususi giyim biçimleri ve Yidiş dilinin kullanımı benzer biçimde birçok unsuru günümüzde neredeyse yalnızca Hasidizm ile özdeşleştirilmektedir.
TEMEL ÖZELLİKLERİ VE YAŞAM TARZLARI
Maneviyat ve İbadet: Yalnız katı kurallardan ziyade coşkulu ibadete, duaya, neşeye, müziğe ve Kabala (Yahudi mistisizmi) öğretilerine büyük ehemmiyet verirler
İzolasyon ve Teknoloji: Çağdaş dünyadan ve teknolojiden (akıllı telefon, tv, web benzer biçimde unsurlardan) büyük seviyede izole, kendi kapalı cemaat düzenlerinde yaşarlar.
Erkekler geleneksel olarak siyah palto/ekip elbise, beyaz gömlek, hususi şapkalar (fes, kürk şapka yada fötr) giyer ve yan saçlarını lüle şeklinde uzatırlar (peyes). Hanımefendiler ise dini kurallar gereği saçlarını örter, çoğu zaman peruk yada başörtüsü kullanır.
