Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’nde gözler yalnızca Rusya-Ukrayna savaşı ve müdafa harcamalarına çevrilmedi. Avustralya merkezli The New Daily’nin yayımladığı habere gore ABD Başkanı Donald Trump, uzun süredir gündeme getirmiş olduğu Grönland çıkışını zirvede tekrardan dile getirerek NATO içinde yeni bir diplomatik gerilimin fitilini ateşledi. Trump, yapmış olduğu açıklamada, “Grönland ABD tarafınca denetim edilmeli, Danimarka tarafınca değil” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı, Danimarka’nın Grönland’a yeterince yatırım yapmadığını öne sürerken, adanın ABD’nın ulusal güvenliği açısından olmazsa olmaz önemde bulunduğunu savundu. Trump, Rusya ve Çin’in Arktik bölgesindeki faaliyetlerini gerekçe göstererek Grönland’ın stratejik öneminin her geçen gün arttığını söylemiş oldu.
Trump’ın Grönland mevzusundaki ısrarı görüş ayrılıklarının tamamen ortadan kalkmadığını bir kez daha gösterdi.
DANİMARKA’DAN ANINDA YANIT
Trump’ın açıklamaları Kopenhag’da gecikmeden karşılık buldu. NATO Zirvesi’nde konuşan Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ülkesinin yalnızca NATO topraklarını değil, Danimarka Krallığı’nın tüm unsurlarını savunmaya hazır bulunduğunu belirterek Grönland’ın pazarlık mevzusu olmadığını açık şekilde açıkladı. Frederiksen, “NATO’nun her karış toprağını, buna Danimarka Krallığı da dahil, savunmaya hazırız” diyerek Washington’a dolaylı bildiri gönderdi. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen de ABD ile temasların sürdüğünü, Washington’ın güvenlik kaygılarının mevcut müdafa anlaşmaları çerçevesinde çözülebileceğini söylemiş oldu. Yetkililer, Grönland’ın statüsünün münakaşaya açık olmadığını altını çizdi.
NEDEN GRÖNLAND?
Dünyanın en büyük adası olan Grönland, Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bir bölge olmasına karşın son yıllarda küresel güç rekabetinin merkezlerinden biri haline geldi. Arktik’te buzulların erimesiyle beraber yeni deniz tecim yollarının açılması, varlıklı ender toprak elementleri rezervleri ve bölgenin Rusya ile Şimal ABD arasındaki stratejik konumu, Grönland’ın jeopolitik kıymetini mühim seviyede artırdı.
UZAY ÜSSÜ VAR
ABD’nin adada uzun senelerdir Pituffik Uzay Üssü olarak malum mühim bir askeri tesisi bulunuyor. Buna karşın Trump, mevcut askeri varlığın kafi olmadığını savunarak Grönland üstünde daha direkt bir Amerikan kontrolü kurulması icap ettiğini dile getiriyor. Uzmanlar ise ABD’nin aslına bakarsan adada geniş askeri erişime haiz bulunduğunu ve ilave egemenlik talebinin güvenlikten oldukca siyasal bir bildiri niteliği taşıdığını değerlendiriyor. Trump’ın Grönland mevzusundaki ısrarı yeni değil. İlk başkanlık döneminde de talibi satın alma fikrini gündeme getiren Trump, Danimarka’nın bu öneriyi reddetmesi üstüne iki ülke içinde ciddi diplomatik kriz yaşanmasına niçin olmuştu. İkinci başkanlık döneminde de Grönland’ı Amerikan güvenliği için olmazsa olmaz olarak tanımlayan Trump, NATO Zirvesi’ni bu mesajını tekrardan vermek için değerlendirdi.
Avrupa başkentleri şimdi Washington’ın bu söylemi ilerleyen dönemde somut adımlarla destekleyip desteklemeyeceğini yakından izliyor.
GÖRÜŞ AYRILIKLARI
Trump ek olarak Avrupa’nın müdafa mevzusunda ABD’ye aşırı bağımlı bulunduğunu savunarak müttefiklerin daha çok mesuliyet üstlenmesi icap ettiğini yineledi. Bu açıklamalar, NATO liderlerinin birlik ve dayanışma mesajı vermeye çalmış olduğu zirvede dikkatleri tekrardan Washington ile bazı Avrupa başkentleri arasındaki görüş ayrılıklarına çevirdi. Diplomatik kaynaklara gore Trump’ın açıklamalarının kısa vadede Grönland’ın statüsünü değiştirmesi beklenmiyor. Sadece ABD Başkanı’nın mevzuyu internasyonal platformlarda devamlı gündeme taşıması, hem Danimarka hem de Avrupa Birliği açısından yeni bir diplomatik baskı unsuru oluşturuyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
