Serra Taylan / Gazete Duvar
Türk metal üreticisi ETİ Krom A.Ş. Elazığ’ın doğusunda 30 Aralık 2024’te 150 işçinin işten çıkarılmasına başlandı. Ayrıca 300’e yakın işçinin daha işten çıkarılacağı bildiriliyor. Şirket, 2 Temmuz 2024’te kötü çalışma koşullarına karşı yaptığı grevle manşetlere çıktı.
Firma sahibi Ali Rıza Yıldırım, 11 Temmuz 2024’te yaptığı toplantıda işçilere seslenerek, “Eti Krom’un 1.463 çalışanı var. Şu anda sizler azınlıksınız. Hepinizin yerini alabiliriz çünkü çoğunluk çalışmaya devam ediyor. Bu şirketi devletten sıfırdan aldığımda sen burada değildin, yarın herkesi kapının dışına koyabilirim, burası kapanacak.”
Protestoların ardından 17 Temmuz 2024’te işçilere yüzde 15 ücret artışı ve üç ay ikramiye verildi.
İşten çıkarılan işçilerin bir kısmının önceki grevde aktif sendika temsilcileri olduğu kaydedildi. İşten çıkarmaların Temmuz 2024 greviyle ilgili olduğuna inanılıyor.
Görevden alınan sendika temsilcisi Ömer Arslan, 31 Aralık’ta şirket müdürü Erdal Aslan’ın kendisiyle iletişime geçerek ihraçla ilgili sözlü bilgi verdiğini söyledi. Arslan, işçilerin kıdem tazminatlarını aldıklarını ancak gelecekte büyük zorluklar yaşanabileceği uyarısında bulundu.
“Bize sözlü olarak işten çıkarılacağımız söylendi ve kısa bir süre sonra işten çıkarıldık. İşten atılanlar Temmuz grevine katılan işçilerdi ve biz onların işten çıkarılmasının asıl sebebinin de bu olduğunu düşünüyoruz.”
İşçiler için bu işten çıkarmaların sonuçlarına değindi, “Birçok aile acı çekecek. Bu ailelerin çoğu için bu fabrikada çalışmak onların geçimleri idi. Bu insanlar bu ekonomik zorluklarda ne yapacak? İşten atılan işçilerin yerine çevre illerden personel alımı yapılacak. Eğer bu doğruysa bu büyük bir haksızlıktır. İşçiler haklı mücadelelerinin cezasını çekiyor mu?”
ETİ Krom’un özelleştirilmesinden bu yana işgücü 7.500’den 1.500’e düştü, işten çıkarmalar devam ediyor. Bir zamanlar devlet kuruluşu olarak önemli bir istihdam kaynağı olan ETİ Krom, işçilerin maaş artışı ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi taleplerini karşılamayı reddetmesinin ardından Temmuz 2024’te grevle karşı karşıya kaldı. Grev sonunda işçilerin talepleri kabul edildi.
Elazığ’ın Alacakaya İlçesi Belediye Başkanı Zafer Altınışık, yaptığı açıklamada, işten çıkarmaların birçok aileyi mağdur ettiğini söyledi. Altınışık, “Bu bir işçi katliamıdır. Hele ekonomik açıdan bu kadar zor bir dönemde bu kadar insanın işini kaybetmesi kabul edilemez.”
Ayrıca işçilerin haklarından mahrum bırakıldığını ve “Hem üzücü hem de, böyle bir durumun dünyanın dört bir yanında mineral gönderen bir alanda gerçekleşmesi üzücü. Edindiğimiz bilgilere göre 100’ün üzerinde işçi işini kaybetti ve bunların çoğu ailelere destek oluyor. Onların haklarını savunmaya devam edeceğiz.”
Başkan Altınışık, ETİ Krom A.Ş.’nin çevreye zarar veren madencilik uygulamalarını daha önce ilgili makamlara bildirdiklerini de kaydetti.
“Bu şirket yıllardır Elazığ’ın kaynaklarıyla ayakta duruyor. Doğayı yok ediyorlar, işçilerin haklarını gasp ediyorlar.” Altınışık, madenden elde edilen kazancın Elazığ’a hiçbir katkısı olmadığını ve yerel halkın bu kaynaklardan faydalanmadığını sözlerine ekledi.
Yeni Refah Partisi’nin (YRP) Elazığ İl Başkanı Erhun Karakuş, işten çıkarmalara ilişkin yorum yaptı. Karakuş, işten çıkarmaların daha önceki grev eylemleriyle bağlantılı olduğunu iddia ederek, “İşten çıkarmalar kısasa kısasa bir tepki gibi görünüyor.”
Ayrıca bir bölge yöneticisinin “Eylemler nedeniyle sesini çıkaran herkes işten atılacak” dediği iddialarına da değindi. Karakuş, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı’na işçilerin haklarının korunması ve gerekli incelemelerin yapılması çağrısında bulundu.
Karakuş ayrıca, “Şirket zarar ediyorsa işletme hakkının devletimize devredilmesi gerekir. Eğer zarar etmiyorsa bu keyfi işten çıkarmalar yapılıyor, bakanlıkların da denetim yapması gerekiyor.”
(Ayşenaz Toptaş’ın İngilizce versiyonu)
