ABD ve İngiltere merkezli müdafa gösterim organlarına yansıyan bilgilere bakılırsa Polonya ordusu ile Sınır Muhafızları, Belarus sınırındaki nezarete Inteligentna Granica – Akıllı Sınır isminde olan suni zeka sistemiyle yürütmeye başladı. Polonya’nın Siber Uzay Müdafa Kuvvetleri bünyesindeki Suni Zeka Uygulama Merkezi ile Sınır Muhafızları tarafınca ortaklaşa geliştirilen sistem, halen Belarus sınırının onlarca kilometrelik bir bölümünde deneniyor. Proje, Polonya ordusunun sınır güvenliğine destek verdiği Bezpieczne Podlasie – Güvenli Podlasie Operasyonu kapsamında yürütülüyor.
Polonya’nın “Akıllı Sınır” sistemi, Belarus sınırındaki kamera, dron ve sensör verilerini suni zekayla çözümleme ediyor. Aynı bölgede robotik ve otonom sistemler de kontrol ediliyor. (WP-Poland)
KAMERA VE DRONLARI YAPAY ZEKA İZLİYOR
Yeni sistemde askerlerin onlarca kamera görüntüsünü devamlı izlemesi yerine kameralar, dronlar ve öteki gözetleme sensörlerinden gelen bilgiler suni zeka tarafınca aynı operasyonel tabloda birleştiriliyor. Yazılım nesneleri tanıyor, hareketlerini değerlendiriyor ve müdahale gerektirebilecek vakaları operatörlere bildiriyor. Sistemin askeri merkezinde Polonya Siber Uzay Müdafa Kuvvetleri tarafınca geliştirilen AIRON TACTIC platformu bulunuyor. Suni zekanın ürettiği bilgiler hemen sonra Polonya askerleri ve sınır birliklerinin kullandığı TAK ve JASMIN taktik komuta sistemlerine aktarılabiliyor. Böylece bir kamera yada dronun tespit etmiş olduğu hareketin sahadaki birliklerin komuta ağına ulaştırılma süresinin kısaltılması hedefleniyor.
ROBOTİK VE OTONOM SİSTEMLER SINIRDA
Polonya Operasyonel Komutanlığı, denemelerin suni zekayla sınırı olan olmadığını; robotik ve otonom sistemlerin de aynı sınır bölgesinde kontrol edildiğini deklare etti. Sadece hangi robotların kullanıldığı, kaç sistemin sahaya göndermiş olduğu ve denemelerin tam olarak nerede gerçekleştirildiği güvenlik sebebi öne sürülerek açıklanmıyor. Polonya makamlarına bakılırsa suni zekaya sınırda bağımsız karar verme yetkisi de verilmiyor. Sistemin görevi insan operatörlerin önündeki devasa görüntü ve veri akışını eleyerek dikkatlerini ihtimaller içinde tehditlere yöneltmek. Polonya hükümeti ek olarak Mart 2026’da Belarus sınırında büyük bir yatırımla kurulan ilk anti-dron sisteminin faaliyete geçtiğini de açıklamıştı.
BELARUS SINIRI KALEYE DÖNÜŞTÜ
Suni zeka sistemi, Varşova’nın 2021’den bu yana giderek askerileştirdiği sınır hattının son halkasını oluşturuyor. Polonya, Belarus hükümetini göçmenleri sınıra yönlendirerek “hibrit baskı” uygulamakla suçluyor; Minsk ise bu suçlamaları reddediyor. Güvenli Podlasie Operasyonu 1 Ağustos 2024’te başlatıldı ve son rotasyonlardan birinde 10 binden fazla asker vazife alırken ortalama 5 bin asker de her gün Belarus sınırında Sınır Muhafızlarına destek verdi. Polonya İçişleri Bakanlığı’nın verilerine bakılırsa hükümet son iki yılda sınır güvenliğine ortalama 3 milyar zloti ayırdı; 190 kilometrelik fiziki bariyerin yanında nehirler süresince ortalama 220 kilometrelik elektronik gözetleme sistemi oluşturuldu. NATO’nun doğu sınırında artık asker, çelik bariyer ve termal kameraların yanına suni zeka, anti-dron sistemleri ve otonom robotlar da ekleniyor.
