ABD Başkanı Donald Trump, FED üstündeki faiz baskısını arttırıyor. Trump, ABD’nin dünyadaki en düşük faiz oranına haiz olması icap ettiğini savunarak, FED’in faiz indirmemesi halinde Washington’ın tecim açığı verdiği bazı ülkelerle ticareti durduracağını söylemiş oldu. Izahat, kuvvetli istihdam verilerinin piyasalarda faiz indirimi değil, FED’in faiz artırabileceği beklentisini sağlamlaştırdığı bir dönemde geldi.
KAVGA 2018’DE BAŞLADI
Trump’ın FED ile çatışması yeni değil. Trump, ilk başkanlık döneminde kendi atadığı Jerome Powell’ın 2018’de faiz artırımlarını sürdürmesine sert tepki göstermiş, FED’i ABD ekonomisinin önündeki en büyük sorunlardan biri olarak göstermişti. Powell’ın görevden alınabileceğine ilişkin tartışmalar da bu zamanda başladı. Trump, 2025’te Beyaz Saray’a döndüğünde Powell üstündeki baskısını tekrardan artırdı. Faizlerin hızla indirilmesini istedi, Powell’ın politikalarını onlarca kere eleştirdi ve FED’in bağımsızlığı mevzusunda münakaşa yaratan açıklamalarda bulunmuş oldu. Powell’ın sekiz senelik başkanlığı Mayıs 2026’da sona ererken, Trump’ın seçtiği Kevin Warsh FED’in yeni başkanı oldu. Sadece başkan değişikliği faiz kavgasını bitirmedi. Warsh, enflasyonun yüzde 2 hedefine dönmemesi halinde faiz artırımının gerekebileceğinin sinyalini verdi.
Trump’ın FED ile faiz kavgası ilk başkanlık döneminde başladı. Kendi atadığı Jerome Powell’ı faiz artırımları sebebiyle hedef alan Trump’ın baskısı, 2026’da Kevin Warsh’ın FED Başkanlığı döneminde de devam ediyor. (Shutterstock)
TRUMP İNDİRİM, PİYASA ARTIŞ BEKLİYOR
Trump’ın son çıkışı ABD ekonomisinden pozitif yönde istihdam verilerinin geldiği güne denk geldi. Ağustos ayında ziraat dışı istihdam 162 bin şahıs arttı, işsizlik yüzde 4,1’de kaldı. Verilerin arkasından yatırımcıların eylül ayında FED’in faiz artıracağı yönündeki beklentileri güçlendi. Trump ise yüksek faizlerin ABD’yi öteki ülkeler karşısında dezavantajlı bıraktığını savunmaya devam etti.
ABD BAŞKANLARI DAHA ÖNCE DE ÇATIŞTI
Beyaz Saray ile FED arasındaki faiz kavgasının geçmişi onlarca yıl öncesine uzanıyor. Harry Truman, Kore Savaşı esnasında devletin borçlanma maliyetlerinin düşük tutulmasını isterken FED’le karşı karşıya geldi; 1951’deki Gömü-FED Anlaşması merkez bankasının para politikasındaki bağımsızlığını güçlendirdi. Lyndon Johnson, 1965’te FED Başkanı William McChesney Martin’in faiz artırmasına karşı çıktı. Richard Nixon döneminde ise FED Başkanı Arthur Burns üstündeki düşük faiz baskısı, 1970’lerin yüksek enflasyon periyodunun gerekçelerinden birisi olarak yayınlandı. Amerikalı finans uzmanlarına bakılırsa Trump sürecini farklılaştıran ise başkanın FED’e yönelik baskıyı devamlı ve açık halde kamuoyu önünde yürütmesi.
