Eşel Mobil Sistemi nedir sorusunun yanıtı sorgulanmaya devam ediyor. Orta Doğu’da tırmanan gerilim sonrası İran, Hürmüz Boğazını kapatmış Brent Petrol fiyatlarında ortalama olarak 10 dolarlık bir artış kaydedilmişti. Brent Petrol fiyatlarında yaşanmış olan 10 dolarlık artış sonrası Motorin ve Benzine yüklü zamların gelmesi bekleniyordu. Akaryakıt fiyatlarında yaşanancak artışların enflasyonu tetikleyeceğinden dolayı Eşel Mobil Sistemi tekrardan devreye alındı. Peki Eşel Mobil Sistemi nedir, iyi mi çalışır?
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NEDİR?
Oynak ölçü teriminin orijinali Fransızca “échelle mobile” terimi.
İlk olarak 1800’lerin başlangıcında Fransa’da buğday tutarları düştüğünde ülkeye dışarıdan tahıl alımını zorlaştırmak amacıyla formüle edilmiş olduğu düşünülüyor.
Türkçe anlamı “hareketli ölçek” olan kavram, dış ticarette vergilerin iç pazara nazaran değişmesini ifade ediyor.
Resmi Gazete’de piyasaya çıkan karar ile Eşel Mobil Sistemi devreye alındı. Sistem, 2 Mart günü baz alınarak, bu tarihten itibaren bazı petrol ürünlerinin fiyatı artarsa, artış tutarının yüzde 75’ine kadar bu ürünlerin ÖTV’sinin indirilmesi suretiyle uygulanacak.
Bu kapsamda, benzinde litre başına 14,8277 liraya, motorinde litre başına 13,9006 liraya, LPG’de kilogram başına 11,3830 liraya kadar indirim olabilecek.
Bu ürünlerin fiyatı düşerse de azalış tutarının yüzde 75’ine kadar ÖTV’si artırılacak ve artırılan bu meblağ da 2 Mart’ta uygulanan ÖTV’yi geçmeyecek.
NASIL UYGULANACAK?
Yeni sistemde 2 Mart zamanı referans alınıyor. Bu tarihten sonrasında bazı petrol ürünlerinin fiyatı yükselirse:
Fiyat artışının en fazla %75’i kadar bu ürünlerin ÖTV’si düşürülecek.
Buna nazaran yapılabilecek en yüksek ÖTV indirimleri:
Benzin: litre başına 14,8277 TL,
Motorin: litre başına 13,9006 TL,
LPG: kilogram başına 11,3830 TL.
Bu ürünlerin fiyatı düşerse, fiyat düşüşünün en fazla %75’i kadar ÖTV artırılacak.
Sadece ÖTV’de yapılacak bu artış hiçbir vakit 2 Mart’ta geçerli olan ÖTV tutarını aşamayacak.
Mesela, söz mevzusu ürünlerdeki fiyat artışının 10 lira olması halinde, bu tutarın bir tek 2,5 lirası piyasa fiyatına yansıyacak, geri kalan 7,5 lira ise vergiden karşılanacak.
