Erzurum Kültür Yolu Festivali’nde lezzet turuna çıkan meşhur şefler kentin en iddialı tatlarını tek tek denedi, favorilerini deklare etti. Cağ kebabından su böreğine, kadayıf dolmasından tatar aşına ve lor dolmasına uzanan bölgesel tatları deneyimleyen şefler, bu lezzetleri Erzurum’a yolu düşenlere kesinlikle önerdi. Şeflerin “dünya genelinde bir kebap” diyerek övgü yağdırdığı cağ kebabı listenin başına yerleşirken, kadayıf dolması ve su böreği de şeflerden tam not aldı. Erzurum’a yolu düşenlere ise ileti net: Bu lezzetleri tatmadan dönmeyin!
Erzurum Kültür Yolu Festivali, meşhur şefleri ve gastronomi dünyasının tanınmış isimlerini kentte buluşturdu. Şef ve TV programcısı Ayvaz Akbacak’ın ev sahipliğinde meydana gelen gastronomi programına Türk yiyecek uzmanı ve yazar Sahrap Soysal, akademisyen şef Asuman Kerkez, ulusal aşçı şef Eyüp Kemal Luk, şef ve TV programcısı Mehmet Fatih Kalaycıoğlu ile Ziraat, Besin ve Mutfak Kültürü Araştırmacısı Kübra Sultan Yüzüncüyıl konuk oldu.
Şefler, gastronomi araştırmacıları ve sektör temsilcileri, festival kapsamında belirlenen 39 Lezzet Noktası’nı ve mahalli işletmeleri ziyaret ederek kentin öne çıkan yiyeceklerini yerinde deneyimledi. Konuklar, Erzurum’un yüksek rakımlı coğrafyası, sert iklim koşulları ve kuvvetli hayvancılık geleneğiyle biçimlenen mutfak kültürünü yakından tanırken, bölgesel lezzetlerin hazırlanış süreçlerine de tanıklık etti.
ERZURUM SOFRASININ ÜÇ VAZGEÇİLMEZİ: CAĞ KEBABI, SU BÖREĞİ VE KADAYIF DOLMASI
Festivalin ev sahibi şefi Ayvaz Akbacak, Erzurum’a gelenlerin kesinlikle su böreği, cağ kebabı ve kadayıf dolmasını tatması icap ettiğini söylemiş oldu. Birçok kültüre ev sahipliği meydana getiren köklü şehirlerin süre içinde kendilerine özgü bir mutfak kimliği oluşturduğuna dikkat çeken Akbacak, Erzurum’u değişik kılan en mühim unsurlardan birinin de oldukça katmanlı geçmişiyle şekillenen varlıklı gastronomi kültürü bulunduğunu belirtti.
Lezzet Noktaları projesinin bölgesel yemeklerin tanıtılmasına mühim katkı sunduğunu ifade eden Akbacak, dijital mecralar vasıtasıyla Erzurum’a özgü bir yemeğin dünyanın değişik noktalarındaki şeflere ve ziyaretçilere ulaşabildiğini altını çizdi. Akbacak, festival kapsamında yürütülen çalışmaların kentin gastronomik değerlerinin görünürlüğünü artıracağını ve Erzurum mutfağını daha geniş kitlelerle buluşturacağını söylemiş oldu.
SEMAVER ÇAYINDAN KITLAMA GELENEĞİNE ERZURUM’UN SOHBET KÜLTÜRÜ
Festivalin konuk şeflerinden Kübra Sultan Yüzüncüyıl, Erzurum’un yiyecekleri kadar semaver çayı ve kıtlama şekeriyle yaşatılan söyleşi kültürünün de korunması ihtiyaç duyulan mühim bir miras bulunduğunu belirtti. Erzurum’da semaverin süre içinde kente özgü bir kimlik kazandığını özetleyen Yüzüncüyıl, çayın dost meclislerinin ve misafirperverliğin ayrılmaz bir parçası bulunduğunu söylemiş oldu.
Misafirin içmek istemese dahi ev sahibinin ikram etmiş olduğu son bardak çay olarak malum “zor çayı” geleneğinin muhabbet bağını ve Erzurum’un konukseverliğini yansıttığını ifade eden Yüzüncüyıl, kelle şekerlerin hususi kaplarda şeker makası ve kerpeteniyle kırıldığı kıtlama geleneğinin de gelecek kuşaklara aktarılması gerektiğine dikkat çekti.
Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin değişik kültür havzalarındaki malzemeleri, pişirme tekniklerini ve gastronomik ürünleri kayıt altına almak açısından mühim bir zemin oluşturduğunu belirten Yüzüncüyıl, Erzurum’daki Lezzet Noktaları içinde bilhassa kadayıf dolması sunan işletmelerin dikkatini çektiğini söylemiş oldu. Kadayıf dolmasını “görkemli bir lezzet” olarak nitelendiren Yüzüncüyıl, bu tat için Erzurum’a tekrardan geleceğini açıkladı.
SAHRAP SOYSAL’DAN CAĞ KEBABI YORUMU: “DÜNYA ÇAPINDA BİR KEBAP”
Türk yiyecek uzmanı ve yazar Sahrap Soysal ise Erzurum mutfağının başta cağ kebabı olmak suretiyle tatar aşı, su böreği, lor dolması, un helvası ve dut çullaması şeklinde birbirinden hususi lezzetlere haiz bulunduğunu söylemiş oldu.
Cağ kebabını “dünya genelinde bir kebap” sözleriyle değerlendiren Soysal, yemeğin emsalsiz lezzetinin ateş, et seçimi ve pişirme tekniğinden kaynaklandığına dikkat çekti. Erzurum çayını da oldukça sevdiğini belirten Soysal, kentin varlıklı mutfak kültürünün daha geniş kitlelere tanıtılması icap ettiğini açıkladı.
Festival kapsamında ziyaret edilen esnafın heyecanının ve üretimlerine duyduğu güvenin kendisini etkilediğini özetleyen Soysal, Kültür Yolu Festivali şeklinde organizasyonların hem şehir ekonomisine katkı sunduğunu hem de şehre gelen ziyaretçilerin bölgesel lezzetleri doğru adreslerde deneyimlemesini sağladığını altını çizdi.
CAĞ KEBABININ USTASINDAN LEZZETİN SIRRI
Erzurum’un 39 Lezzet Noktası içinde yer edinen Gelgör Cağ Kebap’ın sahibi Şakir Aktaş, 1982 senesinde süregelen meslek hayatında ilkin sulu yiyecek ve döner ustalığı yaptığını, ondan sonra Erzurum’un simge lezzeti cağ kebabına yöneldiğini söyledi.
Cağ kebabının Erzurum’un yiyecek kültürünün en mühim temsilcilerinden biri bulunduğunu belirten Aktaş, işletmelerinde cağ kebabının yanı sıra ayran aşı çorbası, kadayıf dolması, sini kadayıfı, incir tatlısı ve sütlaç şeklinde lezzetleri de sunduklarını söylemiş oldu.
Cağ kebabında kullanılan etin niteliğinin lezzeti direkt etkilediğini vurgulayan Aktaş, Erzurum’un organik meralarında beslenen genç kuzuların etlerini tercih ettiklerini açıkladı. Kalite, temizlik ve doğru ürün seçiminin öncelikleri bulunduğunu belirten Aktaş, festivalin çevre il ve ilçelerden gelen ziyaretçi sayısını artırarak mahalli işletmelere mühim katkı sağladığını dile getirdi.
PEYNİRİNDEN TEREYAĞINA: SU BÖREĞİNDE YEREL LEZZET
Sini Su Böreği işletmecisi Esra Yıldırım, 2019 senesinde dayısı ile beraber kurmuş oldukları aile işletmesinde Erzurum mutfağının coğrafi işaretli ve bölgesel ürünlerini ziyaretçilerle buluşturduklarını söylemiş oldu.
Misafirlere ilk olarak tescilli su böreklerini öneren Yıldırım; lor dolması, kadayıf dolması, mantı ve etli yaprak sarmasının da işletmenin öne çıkan lezzetleri içinde yer aldığını belirtti. Erzurum mutfağının geniş bir ürün çeşitliliğine haiz olduğuna dikkat çeken Yıldırım, yemeklerde kullanılan peynir, tereyağı, maydanoz ve et şeklinde malzemeleri alanında uzman mahalli üreticilerden temin ettiklerini açıkladı.
Lezzet Noktaları projesinin kente hareketlilik kazandırdığını belirten Yıldırım, festival kapsamındaki konser ve etkinliklerle artan ziyaretçi yoğunluğunun işletmelerin bilinirliğine ve iş hacmine pozitif yönde yansıdığını söylemiş oldu.
KADIN EMEĞİYLE ERZURUM’UN GELENEKSEL REÇETELERİ YAŞATILIYOR
Palandöken Hanım Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Işıl Ayçakır, üç yıl ilkin kalkınma ajansı desteğiyle kurulan kooperatifin bugün 20 hanım ortağı ve 30 çalışanıyla etkinlik gösterdiğini belirtti. Bölgesel yemekler ve kahvaltı üstüne çalıştıklarını ifade eden Ayçakır; dolma çeşitleri, su çullaması, pestil çullaması, kadayıf dolması ve demir tatlısını ziyaretçilere önerdi.
Erzurum’un uzun ve sert geçen kış koşulları sebebiyle et, hamur harcı işi ve bakliyat ağırlıklı bir mutfak kültürüne haiz bulunduğunu özetleyen Ayçakır, et tüketmeyen ziyaretçiler için de etsiz dolma, gliko, ekşili dolma ve lahana sarması şeklinde seçenekler hazırladıklarını söylemiş oldu.
Yiyecekleri annelerinden ve büyükannelerinden öğrendikleri yöntemlerle hazırladıklarını belirten Ayçakır, geleneksel reçetelere bağlı kalmaya ve coğrafi işaretli ürünlerin üretimine itina gösterdiklerini altını çizdi. Lezzet Noktası olarak belirlenmenin işletmelerin tanıtımına katkı sağlamış olduğu kadar sorumluluğunu da artırdığını ifade eden Ayçakır, projenin Erzurum yemeklerinin ve hanım emeğinin görünürlüğü açısından büyük ehemmiyet taşıdığını dile getirdi.
39 LEZZET NOKTASI ERZURUM’UN HİKAYESİNİ SOFRALARA TAŞIYOR
Naturel meralarda yetiştirilen kuzulardan hazırlanan cağ kebabı, tescilli peynirle meydana getirilen su böreği, cevizli kadayıf dolması ve kuşaktan kuşağa aktarılan geleneksel reçeteler… Erzurum’un 39 Lezzet Noktası, kentin gastronomi mirasını yalnızca yemekleriyle değil; usta işçiliği, aile işletmeleri, mahalli üreticileri ve hanım emeğiyle şekillenen hikayeleriyle de ziyaretçilere tanıtıyor.
Türkiye Kültür Yolu Festivali, gastronomi programıyla Erzurum mutfağının emsalsiz tatlarını kayıt altına alırken mahalli işletmelerin tanıtımına, şehir ekonomisinin hareketlenmesine ve bölgesel değerlerin gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlıyor.
Festival programı ve etkinliklere ilişkin detaylı bilgilere, Türkiye Kültür Yolu Festivali resmi web sitesi (https://kulturyolufestivali.com/) ve Instagram hesabı @turkiye_kulturyolu üstünden ulaşabilirsiniz.
