Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran’ın daha ilkin X hesabından açıklamış olduğu suretiyle, ikili görüşmelerde ağırlıklı olarak Somali’de terörle mücadeledeki mevcut durum, federal Somali hükümetinin ulusal birliğe yönelik almış olduğu tedbirler ve bölgesel gelişmeler ele alınmıştı.
Öte taraftan Türkiye geçen hafta İsrail’in kendi kendini cumhuriyet duyuru eden Somaliland’ı tanımasını kınadı ve bunu “Somali’nin iç işlerine açık müdahale” olarak nitelendirdi.
Türkiye’nin BM elçisi Ahmet Yıldız Pazartesi günü İsrail’in Somaliland’ı bağımsız bir devlet olarak tanıma kararını sert bir halde reddederek, bu hareketin Somali’nin egemenliğini tehlike arzettiği ve internasyonal sulh ve güvenliğe zarar verme riski taşımış olduğu mevzusunda uyardı.
BM Güvenlik Konseyi’nin acil oturumunda konuşan Yıldız, İsrail’in son hamlesiyle “internasyonal seviye ilkelerinin bir kez daha sarsıldığını” belirterek, Türkiye’nin “İsrail’in internasyonal hukukun ve BM sözleşmesinin açık ve ciddi bir ihlali olan duyurusunu kati bir halde reddettiğini” altını çizdi.
“Egemen bir BM üyesi devletin parçası olan bir bölgenin tek taraflı tanınması, egemenlik, toprak bütünlüğü ve müdahale etmeme ilkelerini direkt baltalamaktadır” dedi.
Yıldız, duyuruyu “(Benjamin) Netanyahu hükümetinin hem bölgesel hem de küresel düzeyde istikrarsızlık yaratmaya yönelik hukuk dışı eylemlerinin bir başka örneği” olarak nitelendirerek, bu tür davranışların normalleştirilemeyeceğini, göz ardı edilemeyeceğini yada mazur görülemeyeceğini ekledi.
Kararın “geniş kapsamlı neticeleri olan tehlikeli bir emsal teşkil etmiş olduğu, BM üyesi bir devlet olan Somali Federal Cumhuriyeti’nin egemenliğini, birliğini ve toprak bütünlüğünü baltaladığı ve internasyonal sulh ve güvenliğe yönelik açık bir tehdit olduğu ve bilhassa Afrika ve Kızıldeniz’in köşesinde parçalanma ve istikrarsızlığı teşvik etme riski taşımış olduğu” mevzusunda uyardı.
Yıldız, bu hamlenin bununla beraber “Somali’nin iç işlerine açık bir müdahale” anlamına geldiğini belirterek, “Somali Federal Cumhuriyeti ve Somaliland bölgesinin geleceğine ilişkin kararların yalnızca Somalililer tarafınca alınması icap ettiğini ve alacağını” altını çizdi.
Reiterating Türkiye’s position, he said Ankara maintains its “full and unwavering support for the sovereignty, unity and territorial integrity of the Federal Republic of Somalia over its entire territory.”
“Somali’nin birliğine zarar verecek yada internasyonal alanda tanınan sınırlarını, eş-Şebab terörüyle savaşım odağını ve çabalarını zayıflatacak her türlü tedbiri reddediyoruz” diye ekledi.
Yıldız ek olarak, “Filistin halkının topraklarından zorla yerinden edilmesini amaçlayan çabalar” da dahil olmak suretiyle, bu hamleyi daha geniş gündemlerle ilişkilendirme girişimlerini de reddetti.
Calling on the Security Council to act “to uphold its responsibilities under the UN Charter,” he urged the council to also “respond clearly to actions that threaten the sovereignty of a UN member state as well as international peace and security.”
Somali’nin yakın müttefiki Ankara, 1990’lı yılların başından bu yana iç savaşın harap etmiş olduğu ülkeye askeri ve ekonomik yardım sağlıyor.
Türkiye, deniz de dahil olmak suretiyle Doğu Afrika’daki varlığını güvence altına alırken, ordusunun ve altyapısının tekrardan inşasına da destek oluyor.
Somaliland, diktatör Siad Barre’nin devrilmesinin arkasından Somali’nin kaosa sürüklenmesi sebebiyle 1991 senesinde bağımsızlığını duyuru etti.
Bölge o tarihten bu yana özerk bir halde etkinlik gösteriyor ve kendi para birimine, ordusuna ve polis gücüne haiz.
El Şebab militanlarının periyodik olarak başkent Mogadişu’ya saldırılar düzenlemiş olduğu Somali’den genel olarak daha çok istikrar yaşandı.
Afrika Birliği, Mısır, altı ülkeden oluşan Körfez İşbirliği Konseyi ve Suudi Arabistan merkezli İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) tarafınca eleştirilen İsrail’in kendisini egemen bir millet olarak tanıma hamlesine kadar diplomatik yalıtım bir normdu.
Avrupa Birliği Somali’nin egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğinde ısrar etti.
Tanınma, son yıllarda iki ülke arasındaki ilişkilerde bozulma yaşanırken, İsrail’in Türkiye’yi kızdıran son hamlesi oldu.
Ankara, İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki soykırım savaşını kuvvetli bir halde kınadı, ticari bağlarını kesti ve Internasyonal Hakkaniyet Divanı’nın (UAD) İsrail’e karşı açmış olduğu davaya katıldı. İsrail, Türkiye’nin Filistin topraklarında gelecekte kurulacak istikrar gücüne katılmasına karşı çıkıyor.
