NATO liderler zirvesinin ardından Washington’da düzenlediği basın toplantısında konuşan Erdoğan, “İttifakımızın temel değerlerini ayaklar altına alan İsrail yönetiminin NATO ile ortaklık ilişkisini sürdürmesi mümkün değildir.”
Savunma ittifakının 32 üyesi var ancak aynı zamanda üye olmayan birçok ülke ve “NATO ortakları” olarak adlandırılan uluslararası kuruluşlarla da ilişkileri sürüyor.
NATO liderleri, askeri ittifakın 75’inci yıldönümü münasebetiyle üç günlük bir zirve için bir araya geldi.
Zirvenin oturum aralarında yaptığı görüşmelerde Erdoğan, İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarında, özellikle de Gazze’de devam eden “zulümlerine” dikkat çekti.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu yönetiminin “yayılmacı ve pervasız politikalarıyla” sadece kendi vatandaşlarının değil tüm bölgenin güvenliğini tehlikeye attığını vurguladı.
Erdoğan, “Filistin’de kapsamlı ve sürdürülebilir bir barış sağlanana kadar İsrail’le NATO bünyesinde işbirliği yapılmasına yönelik girişimler Türkiye tarafından onaylanmayacaktır.” dedi.
“İsrail ile Filistin arasında 1967 sınırlarına dayalı iki devletli çözüm için uluslararası toplumun sorumlu üyelerinin el ele vermesi önemlidir.
“Aynı şekilde tüm baskı ve korkutma girişimlerine rağmen Filistin’i tanıyan ülke sayısının artmasından büyük memnuniyet duyuyoruz.” diyen Erdoğan, diğer ülkelerin de İsrail’i Uluslararası Adalet Divanı’na (UAD) şikayet etmelerini talep etti.
İsrail, Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki sınır ötesi saldırısından bu yana Gazze Şeridi’ni vuruyor. O zamandan bu yana 38.000’den fazla Filistinliyi öldürmenin yanı sıra İsrail askeri harekâtı, 2,3 milyon insanın yaşadığı bölgenin çoğunu harabeye çevirerek çoğu sivili bıraktı. evsiz ve açlık tehlikesiyle karşı karşıya.
İsrail ayrıca kuşatma altındaki Filistin bölgesinde soykırım yapmakla suçlanıyor ve Türkiye’nin de İsrail’e karşı taraf olduğu Lahey’deki UAD’de dava sürüyor.
Erdoğan, İsrail tarafından işgal edilen toprakların iadesini isteyen Filistin davasının sadık bir savunucusu ve son çatışma turu sırasında direniş hareketi Hamas’ın sesini yükseltti.
İsrail ile ticareti kesen ve Batılı ve Müslüman ülkeleri İsrail’e baskı yapmaya çağıran hükümeti, Gazze’de acil ateşkes ve daha sonra kalıcı iki devletli çözüm sağlamak için küresel diplomatik çabalara girişiyor.
Teröristlerle ‘çarpık ilişki’
Terörle mücadeleye de değinen Erdoğan, terörle mücadelede NATO müttefikleri arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesine ihtiyaç olduğunu söyledi.
“Bazı müttefiklerimizin özellikle PKK terör örgütünün Suriye’deki uzantısı YPG ile kurdukları çarpık ilişkiyi kabul etmemiz mümkün değildir.”
NATO’nun belirlediği iki büyük tehditten biri olan terörle mücadelede Ankara’nın müttefiklerden dayanışma beklediğini ifade eden Erdoğan, “İttifak hukuku da bunu gerektiriyor.”
Türkiye uzun süredir ABD’nin terör örgütü DEAŞ’la mücadele bahanesiyle PKK ve başta YPG olmak üzere onun kolları ile birlikte çalışmasından şikayetçiydi. Türk yetkililer, bir terör grubunu diğerine karşı savaşmak için kullanmanın hiçbir anlam ifade etmediğini söylüyor.
PKK/YPG, 2011’den bu yana Suriye iç savaşının yarattığı güç boşluğundan yararlanarak 2015’te ABD’nin yardımıyla kaynak açısından zengin birçok vilayeti işgal etti. Grup, militanlarını değişime getirerek birçok yerliyi göç etmeye zorladı. Bölgesel demografi, petrol kaçakçılığı yapmak ve faaliyetlerinden gelir elde etmek amacıyla Suriye’nin en büyüğü olan 2,5 milyar dolar değerindeki bölgesel petrol kuyularının %70’ine el koyuyor.
Washington, PKK/YPG teröristlerinin kontrolündeki petrol sahalarındaki askeri üs ve noktalarına sık sık takviye gönderiyor.
Ankara, 2016 yılında Suriye’nin kuzeyinde terör koridorunun oluşmasını önlemek ve bölge sakinlerinin barışçıl bir şekilde yerleşmesini sağlamak amacıyla sınırında üçlü başarılı terörle mücadele operasyonu başlattı: Fırat Kalkanı (2016), Zeytin Dalı (2018) ve Barış Pınarı (2019).
Türkiye, ABD, İngiltere ve Avrupa Birliği tarafından terör örgütü olarak listelenen PKK, neredeyse kırk yıldır devam eden terör kampanyası sırasında Türkiye’de 40.000’den fazla sivil ve güvenlik personelinin ölümünden sorumludur.
Kafkas barışı
Erdoğan, Güney Kafkasya’daki rakipler Azerbaycan ve Ermenistan’ın uzun zamandır beklenen barış anlaşmasını bu yılın sonuna kadar imzalama çabalarına ilişkin, bunun Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e bağlı olduğunu söyledi.
“Türkiye, Ermenistan ile Azerbaycan arasında barış anlaşmasının imzalanmasını ve barışın sağlanmasını umuyor. Ermeni Başbakanı ile yaptığı görüşmede de olumlu adımların atıldığını gördüm ”dedi.
Bakü ve Erivan, Azerbaycan’ın Eylül ayındaki bir saldırıyla Ermeni ayrılıkçılardan geri aldığı Karabağ bölgesi konusunda onlarca yıldır devam eden çatışmalarını sonuçlandırmak için kalıcı bir barış anlaşması müzakere ediyor. Aliyev, Erivan’ın Azerbaycan’a yönelik “toprak iddiaları” nedeniyle anayasasını değiştirmediği sürece bir anlaşma imzalamayacağını söyledi.
