Türk ekonomisinde enflasyondan dış ticarete, endüstri üretiminden hanehalkı güvenine kadar temel göstergelerde dalgalı seyir devam ederken, son açıklanan veriler dış tecim açığı ile icra ve batkı dosyalarındaki artışı tekrardan gündeme taşıdı. Temmuz ayında ithalattaki yükselişin ihracat artışının üstünde kalması dış tecim açığını büyütürken, mahkemelerdeki icra ve batkı dosyalarının sayısı da Ağustos sonu itibarıyla ilk kez 26 milyon sınırını aştı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun temmuz ayına ilişkin dış tecim verilerine bakılırsa ihracat, geçen senenin aynı ayına kıyasla yüzde 2,9 artarak 25 milyar 623 milyon dolara çıktı. Aynı dönemde ithalat yüzde 5,1 artışla 32 milyar 966 milyon dolara terfi etti. İthalatın ihracattan daha süratli artması sonucunda dış tecim açığı yüzde 13,6 büyüyerek 6 milyar 463 milyon dolardan 7 milyar 343 milyon dolara çıktı.
Gerçek ekonomiye ilişkin göstergelerde ise değişik yönlerde hareketler görülüyor. Endüstri üretimi haziran ayında geçen senenin aynı ayına bakılırsa yüzde 1,4 geriledi.
DOSYA SAYISINDA BÜYÜK ARTIŞ
Ekonomide dikkat çeken bir öteki gösterge ise icra ve batkı dosyalarındaki artış oldu. UYAP verilerine bakılırsa mahkemelerdeki icra ve batkı dosyası sayısı 2025 yılı süresince 1 milyon 823 bin artarak yılı 24 milyon 79 bin seviyesinde tamamlamıştı. Artış eğilimi 2026 senesinde da devam ederken, 30 Ağustos itibarıyla icra dairelerindeki derdest icra ve batkı dosyalarının sayısı 26 milyon 78 bin 938’e ulaştı. Böylece dosya sayısı yalnızca senenin ilk sekiz ayında ortalama 2 milyon daha arttı ve ilk kez 26 milyon seviyesinin üstüne çıktı. UYAP’ın 30 Ağustos 2026 tarihindeki verilerine bakılırsa yılbaşından bu yana icra dairelerine 6 milyon 758 bin 714 yeni icra ve batkı dosyası gelirken, aynı dönemde 4 milyon 674 bin 455 dosya sistemden çıktı. Gelen ve çıkan dosyalar arasındaki farkın 2 milyonun üstünde olması, toplam derdest dosya sayısındaki yükselişin devam etmesine yol açtı.
ENFLASYON YÜZDE 31,75
Dış tecim ve icra dosyalarındaki görünümün yanı sıra fiyat göstergelerinde de yüksek seviyeler korunuyor. TÜİK verilerine bakılırsa tüketici tutarları temmuz ayında aylık yüzde 1,78 yükselirken senelik enflasyon yüzde 31,75 olarak gerçekleşti. Senenin ilk yedi ayında tüketici fiyatlarındaki artış yüzde 19,86’ya ulaştı. On iki aylık averajlara bakılırsa enflasyon ise yüzde 31,90 oldu. Harcama gruplarına bakıldığında senelik fiyat artışı besin ve alkolsüz içeceklerde yüzde 37,53, ulaştırmada yüzde 30,83, konut, su, elektrik, gaz ve öteki yakıtlarda yüzde 40,32 olarak kaydedildi.
YÜKSEK FAİZ SARMALI
Finansman koşullarında ise yüksek faiz seviyeleri sürüyor. Merkez Bankası verilerine bakılırsa 17 Temmuz haftasında Türk lirası ticari kredi faizleri yüzde 48,9, gereksinim kredisi faizleri yüzde 65, konut kredisi faizleri ise yüzde 41,2 seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde bireysel kredilerin dört haftalık gelişme oranı yüzde 2,7’ye yükselirken, artışta gereksinim kredilerindeki hızlanma etkili oldu.
TÜKETİCİ GÜVENİ 100’ÜN ALTINDA
Hanehalkının ekonomik görünüme ilişkin beklentilerini gösteren tüketici itimat endeksi de eşik değerin altında kalmaya devam ediyor. Endeks temmuzdaki 89,8 seviyesinden ağustosta 90,8’e yükselmesine rağmen, tüketici güveninde iyimser ve kötümser görünüm arasındaki sınır kabul edilen 100 seviyesinin altında kaldı. Buna karşılık ekonomik itimat endeksi ağustosta 100,6 olarak ölçüldü. Aynı ayda itimat endeksi hizmet sektöründe yüzde 0,1, perakende ticarette yüzde 0,8, inşaat sektöründe yüzde 0,4 geriledi.
Kart borçları da her geçen gün artmaya devam ediyor.
TAKİP EDİLMELİ
Ortaya çıkan son tabloyu yorumlayan İktisat ver Iktisat Uzmanı Barlas Yurtsever ise “Son açıklanan göstergeler beraber değerlendirildiğinde; senenin ilk yedi ayında 60,5 milyar doları aşan dış tecim açığı, yüzde 31,75 seviyesindeki senelik tüketici enflasyonu, endüstri üretimindeki senelik yüzde 1,4’lük gerileme ve 26 milyonu aşan icra-iflas dosyası ekonomik görünüm açısından takip edilecek göstergeler içinde” dedi.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
