Internasyonal Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, ABD/İsrail-İran Savaşı öncesine nazaran ortalama iki katına çıkan dizel fiyatlarına dikkati çekerek, “Dizel tutarları, o şekilde ki oldukça kısa zamanda enflasyon rakamlarını tüm dünyada yukarıya doğru baskılayacak.” dedi.
Birol, Oksijen Gazetesi tarafınca COP31 Küresel İş Ortağı Koç Tüm ortaklık’in ana sponsorluğunda düzenlenen “İklimin Ötesinde: Antalya’ya Doğru” buluşmasının açılış konuşmasında, 28 Şubat’ta başlamış olan ABD/İsrail-İran Savaşı sonrasında küresel enerji piyasalarında yeni bir döneme girildiğini söylemiş oldu.
Savaşın başladığı dönemde “en büyük enerji krizi”nin yaşandığı değerlendirmesinde bulunduğunu anımsatan Birol, “Petrol tutarları şu anda 100 dolar civarında. Oldukça yüksek. Mühim olan ham petrol fiyatından ziyade, rafine edilen petrol ürünlerinin tutarları. Bilhassa dizel. Bunu oldukça duyacaksınız yakında.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.
Ulaştırma ve ziraat sektöründe dizel fiyatlarının harp öncesine kıyasla ortalama iki kat arttığına dikkati çeken Birol, “Çok önemli bir artış var. Dizel tutarları o şekilde ki oldukça kısa zamanda enflasyon rakamlarını tüm dünyada yukarıya doğru baskılayacak.” dedi.
Birol, söz mevzusu artışta yüksek ham petrol fiyatlarının yanı sıra harp esnasında Orta Doğu’daki bazı rafinerilerin hasar görmesi, bölgeden dizel ihracatının azalması ve Rusya-Ukrayna Savaşı esnasında Rusya’daki bazı rafinerilerin tahrip edilmesinin etkili bulunduğunu belirterek, “Dizel mevzusunda dünyanın oldukça sıkıntılı günler geçirdiğini söyleyebilirim.” diye konuştu.
Mevcut enerji krizinin büyüklüğünü gösteren daha mühim gelişmenin ise ülkelerin, şirketlerin ve tüketicilerin enerji politikalarında yaptıkları değişimler bulunduğunu özetleyen Birol, ülkelerin krizden çıkardıkları derslerle yeni enerji ortakları ve daha güvenilir tedarikçiler aradıklarını, hem de yeni teknolojilere yöneldiklerini dile getirdi.
Birol, 1973 ve 1979’daki petrol krizlerinin arkasından nükleer enerjinin hızla geliştiğini, otomotiv sektöründe de enerji verimliliğinin arttığını belirterek, “Tüm ülkelerin kaygısı mümkün olmasıyla birlikte enerjiyi yerli ve evde üretmek. Burada da nerede ise her insanın birleştiği bir mevzu, pazar dinamikleriyle birleştirerek mümkün olmasıyla birlikte enerjiyi, ekonomiyi elektrifikasyona doğru götürmek.” ifadelerini kullandı.
“İLK DEFA ENERJİ GÜVENLİĞİ, MALİYETLER VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ HEDEFLERİ BİR ARAYA GELİYOR”
Birol, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nda (COP31) iklim hedeflerinin hayata geçirilmesi için piyasalara ve yatırımcılara kuvvetli sinyaller verilmesi icap ettiğinin altını çizerek, “En oldukça hayal ettiğim şey şu: Eğer COP31’den 150-200 ülke, elektrifikasyon mevzusundaki hedefe imza atarsa bu, yatırımcılara, şirketlere bir sinyal verir. O sinyal de yeni yatırımlarda kendini gösterir, uygulama bu şekilde olur.” dedi.
İlk kez enerji güvenliği, maliyetler ve iklim değişikliği hedeflerinin bir araya geldiğine dikkati çeken Birol, bunun Antalya için güzel bir gelişme bulunduğunu söylemiş oldu.
“İRAN’IN ELİNDE BİR HÜRMÜZ VARSA ÇİN’İN ELİNDE 5 HÜRMÜZ VAR”
Birol, açılış oturumunda yapmış olduğu konuşmada da Çin’in tehlikeli sonuç mineraller mevzusunda elinde kuvvetli bir kozun bulunduğunu belirterek, “Bir kelimeyle özetlersem eğer şu anda İran’ın elinde bir Hürmüz var ise Çin’in elinde 5 Hürmüz var.” dedi.
Çin’in ender toprak elementlerinin ihracatını azaltması halinde bunun küresel otomotiv sektörünü direkt etkileyeceğine işaret eden Birol, “Eğer Çin, ‘Ben karar verdim. Gelecek aydan sonrasında ender toprak elementlerinin ihracatını yarı yarıya indiriyorum.’ derse Avrupa’daki ve dünyadaki tüm otomotiv sektörü ansızın dalgalanmaya adım atar.” diye konuştu.
Birol, tehlikeli sonuç minerallerin öneminin temiz enerji teknolojileriyle sınırı olan olmadığını vurgulayarak, bu minerallerin müdafa sanayisinden otomotive, tıptan öteki birçok alana kadar geniş kullanım alanının bulunduğunu sözlerine ekledi.
