Anadolu Ajansı Editör Masası’na konuk olan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 1 Temmuz’dan itibaren Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulamasının Türkiye genelinde yaygınlaşacağını deklare etti.
Bakan Kurum, “DOA logosu dediğimiz barkoddan bahsediyoruz ve bu logolu ürünler (içecek ambalajları) şu an piyasada var aslına bakarsanız. Bu ürünleri vatandaşımız satın alıyor, 1 Temmuz itibariyle bu ürünleri alan vatandaşımız artık bunu bir çöp olarak görmeyecek. Vatandaşımız depozito iade noktalarına yada depozito iade makinalarına bu ürünleri götürdükleri süre ürün başına ürün başına 1 lira depozito iade tutarı alacaklar bunu da burada ilk kez açıklıyoruz. Daha ilkin pilot illerde bu meblağ 25 kuruştu. 1 Temmuz itibarıyla ürün başına 1 lira alacaklar ve bu e-cüzdanlarına yüklenecek sonrasında da isterse bankalardan anlaşmalı bankalardan nakit çekebilecekler isterse gene anlaşmalı marketlerimizden o parasını harcayabilecek. 1 Temmuz itibariyle 81 ilde 973 ilçede bu uygulama başlamış olacak.” ifadelerini kullandı.
“KULLAN AT DEVRİ BİTTİ, AL KULLAN DÖNÜŞTÜR BAŞLADI”
Depozito sisteminin COP31 süreci öncesi örnek bir uygulama olarak hayata geçirileceğini belirten Bakan Kurum şöyleki devam etti;
Artık ‘al kullan at’ devri bitti. Türkiye olarak sayın Cumhurbaşkanımız ve COP31 Başkanlığı ile beraber tüm dünyaya bir bildiri veriyor, dolayısıyla biz mesajımızı en iyi uygulama örneklerini yaparak göstermek zorundayız. Şu demek oluyor ki bu kaynakların sonsuz olmadığı bakışıyla bilinciyle çalışmak zorundayız. ‘Al kullan at’ devri bitti. ‘Al kullan dönüştür’ başladı. Bu tarz şeyleri artık dönüştüreceğiz ekonomiye bu ürünleri geri kazandıracağız.
YILDA 25 MİLYAR AMBALAJ TOPLAYACAĞIZ
Bu uygulamayla senelik 30 milyar TL ekonomiye katkı sağlanacağını dile getiren Bakan Kurum, “Yılda 25 milyar ambalajı geri toplayacağız ve üretime istihdama bir hammadde olarak bu ürünleri geri vereceğiz. Enerji, emisyon bir sürü kazanım var. çocuklarımıza gençlerimize hep ne diyoruz? ‘Biz sizin için bu mücadeleyi veriyoruz.’ Dolayısıyla onlara iyi bir gelecek sunabilmek adına da bu işi fazlaca fazlaca önemsiyoruz.” dedi.
TÜM İŞLETMELER İADE NOKTASI OLARAK HİZMET VERECEK
1 Temmuz itibarıyla Türkiye genelinde iade noktası olarak hizmet verecek market zincirleri, süpermarketler, bakkallar ve büfeler ile HOREKA (otel, restoran ve kafe) işletmeler, iade edilen ve tüketilen içecek ambalajlarını biriktirerek seçecekleri saha operatörüne teslim edecek. Depozitolu içecek satan işletmeler ve HOREKA’ların 1 Temmuz 2026 geçmişine kadar dbys.gov.tr üstünden kayıtlarını tamamlayıp beraber çalışacakları saha operatörünü belirleyecek.
DOA UYGULAMASI İLE EKONOMİYE YILLIK 30 MİLYAR LİRA KATKI
Türkiye’de Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirilen ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafınca yürütülen DOA uygulaması; içecek ambalajlarının doğaya karışmadan toplanarak geri dönüşüm zincirine dahil edilmesini ve tekrardan ekonomiye kazandırılmasını hedefliyor. Sistem yardımıyla her yıl ortalama 25 milyar ambalajın geri dönüşüme kazandırılması ve ekonomiye senelik 30 milyar TL seviyesinde direkt katkı sunulması öngörülüyor. 2025 yılı şubat ayında pilot uygulama olarak Sakarya’da başlatılan ve Temmuz 2025 itibarıyla “7 Bölge 7 İl” sloganıyla yaygınlaştırılan DOA sistemi kapsamında vatandaşlara iade edilen depozitolu ambalajlar için 0,25 TL teşvik bedeli ödeniyordu. Sistem, 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye genelinde yeni bir aşamaya geçerken, depozito bedeli de 1 TL’ye yükseltilmiş olacak.
İSTER NAKİT ÇEK, İSTERSEN ALIŞVERİŞTE KULLAN
Sistem kapsamında tüketiciler, “DOA” logolu ambalajları iade noktalarına yada Depozito İade Makineleri ‘ne (DİM) teslim ederek ambalaj teşvik bedelini anında alabiliyor. İade edilen her “DOA” logolu ambalajlar için belirlenen 1 TL teşvik bedeli kullananların telefonlarına yükleyecekleri DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdanlarına aktarılıyor. Vatandaşlar, biriken tutarları diledikleri süre banka hesaplarına aktarma edebiliyor, ATM’lerden nakit olarak çekebiliyor yada alışverişlerinde kullanabiliyor. Böylece geri dönüşüm süreci tüketiciler için süratli, kolay ve ergonomik bir deneyime dönüşüyor.
