Çin’in altın alımlarında ulaşmış olduğu düzey, küresel piyasalarda dikkat çekici bir değişime işaret ediyor. Senenin ilk sekiz ayında 1000 tonun üstünde altın ithal eden Çin’in yapmış olduğu harcama 158,8 milyar dolara ulaştı. Uzmanlara gore Çin Merkez Bankası’nın yanı sıra ülkedeki yatırımcıların da altına yönelmesi, talebin tabana yayıldığını gösteriyor. Çin’in aynı dönemde ABD Gömü tahvili varlıklarının 618 milyar dolara gerileyerek 2008’den bu yana en düşük seviyeye inmesi de biriki tercihlerindeki değişimin başka bir göstergesi olarak öne çıkıyor.
TÜRKİYE İÇİN İKİ YÖNLÜ TABLO
Çin kaynaklı kuvvetli talebin küresel altın fiyatlarını yüksek tutması Türkiye açısından direkt ehemmiyet taşıyor. Türkiye hem fiziki altın talebinin kuvvetli olduğu hem de ihtiyacının mühim bölümünü ithalat yöntemiyle karşılayan ülkeler içinde bulunuyor. Ons altındaki yükseliş dolar/TL ile birleştiğinde gram altın fiyatına daha kuvvetli yansıyor. Bununla beraber ithal edilen her kilogram altın için ödenen döviz miktarı da artırırken, bu durum altın talebinin yükseldiği dönemlerde dış tecim dengesi üstündeki baskıyı artırıyor.
REZERVLERDE DEĞER ARTIŞI
Sadece yüksek altın tutarları Türkiye açısından yalnızca maliyet anlamına gelmiyor. Ons fiyatındaki artış, TCMB’nin haiz olduğu altın rezervlerinin dolar cinsinden kıymetini de yükseltiyor. Benzer şekilde hanehalkının elindeki fiziki altının TL karşılığı da büyüyor. Böylece altındaki yükseliş, bir yanda ithalat maliyetini artırırken diğer yanda mevcut altın stoklarının kıymetini yukarı taşıyor.
KUYUMCULUKTA MALİYET ARTIYOR
Yüksek fiyatların bir başka tesiri ise kuyumculuk ve mücevher sektöründe görülüyor. Altının dolar bazında pahalanması, üreticilerin aynı oranda hammaddeyi finanse etmek için daha yüksek ana para kullanmasına niçin oluyor. Bu durum iç piyasada mücevher fiyatlarına yansırken, yüksek fiyat seviyesi talebi de sınırlayabiliyor. Türkiye’nin mücevher üretimi ve ihracatındaki kuvvetli konumu dikkate alındığında, altındaki kalıcı yüksek fiyat seviyesi sektörün finansman ihtiyacını da artırıyor.
YENİ ALTIN DENGESİ
Kurumsal İktisat Uzmanı Gülsev Duran ise şu değerlendirmede bulunuyor: “Ortaya çıkan tablo Türkiye açısından çift yönlü aşama kaydediyor. Çin’in ve öteki merkez bankalarının yüksek hacimli altın alımları küresel tutarları desteklerken, Türkiye’de gram altın tutarları ve altın ithalatının maliyeti yükseliyor. Bu durum cari denge üstünde baskı oluştururken, Türkiye’nin mevcut altın rezervlerinin kıymetini de artırıyor. Çin’in altın alımlarındaki hızlanma bu yüzden Türkiye açısından yalnızca uzak bir piyasa hareketi olarak görülmemeli. Küresel altın fiyatlarının seyrine bağlı olarak ithalat faturası, cari açık, rezervlerin kıymeti ve vatandaşın elindeki gram altının fiyatı aynı denklem içinde hareket ediyor” diyor.
