İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun, Stratejik Dış İlişkiler Konseyi Başkanı Kemal Harrazi’ye yönelik suikast girişiminin arkasından ABD merkezli teknoloji devi Oracle’in Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki tesislerini hedef aldığını duyurması, ABD merkezli teknoloji firmalarının bölgedeki rolünü tekrardan münakaşaya açtı. İran daha ilkin altyapı ve enerji tesislerine yönelik saldırıların sürmesi durumunda Orta Doğu’daki ABD teknoloji merkezlerini hedef alacağını açıklamıştı. ABD’de düzenlenen Hill and Valley Forum toplantısına katılan Palantir, Anthropic ve Oracle şeklinde şirketlerin üst düzey yöneticileri ise İran savaşının devam etmesini ve Çin’e karşı askeri müdahale yapılması için çığırtkanlık ve lobi faaliyetleri hayata geçirmeye devam ediyorlar. Gerekçe ise “derhal her alanda Çin’in arkasında kalındığı!”
ABD’de düzenlenen Hill and Valley Forum şeklinde toplantılarda teknoloji devlerinin Çin’e karşı cenk çığırtkanlığı yapmış olduğu, Kurultay ve Pentagon nezdinde ise etken lobi faaliyetleri yürüttüğü analizlere yansıdı.
PENTAGON–SİLİKON VADİSİ ORTAKLIĞI
ABD merkezli Responsible Statecraft (RS) gösterim organının sızdığı toplantılardan derlediği bilgilere gore Hill and Valley Forum, ABD Kongresi ile Silikon Vadisi arasındaki en eleştiri temas platformlarından biri haline geldi. Etkinliğe dünyanın en tartışmalı teknoloji şirketi olarak gündemdeki yerini sakınan Palantir COO’su Shyam Sankar ve Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson şeklinde adlar da katıldı. Elde edilmiş bilgilere gore ABD Harp Bakanlığı (Pentagon), Palantir’in “Maven” suni zeka sistemini İran’daki hedef tespitinde etken olarak kullanıyor. Anthropic şirketinin geliştirdiği “Claude” yazılımı ise hedef önceliklendirme ve altyapı haritalarının çıkarılmasında kullanılıyor. ABD’de 166 Kurultay üyesinin Pentagon’a gönderilmiş olduğu mektupta, Minab kentinde 180 çocuğun öldüğü saldırıda suni zekanın kullanılıp kullanılmadığı soruldu. Pentagon ise mevzuya ilişkin hemen hemen detaylı bir açıklamada bulunmadı.
TEKNOLOJİ LORDLARININ KARLARI
ABD merkezli Financial Times, Bloomberg ve CNBC analizlerine gore Donald Trump döneminde müdafa ve teknoloji sektörleri iç içe geçerek üstün dereceli gelişme oranlarına ulaştılar. 2025 itibarıyla ABD müdafa harcamaları 900 milyar doları aşarken, Pentagon’un suni zeka ve otonom sistemlere ayırdığı bütçenin onlarca milyar dolara ulaşmış olduğu ifade edildi. Palantir, Anduril ve benzeri müdafa teknolojisi şirketlerinin piyasa değerleri hızla yükselirken, venture capital fonlarının yüz milyarlarca dolarlık müdafa teknolojisi yatırımlarına yöneldiği de ifade ediliyor. Hill and Valley Forum’da konuşan yatırımcılar, İran savaşının “daha düşük maliyetle yürütülebileceğini” ifade ederken, Sequoia Capital ortağı Shaun Maguire “hava müdafa sistemleri için yeni ihaleler açılması icap ettiğini” söylemiş oldu. ABD merkezli analizlere gore Venezuela, İran ve Orta Doğu’daki çatışmalar, suni zeka destekli tabanca sistemlerinin kontrol edilmiş olduğu ve ticarileştirildiği alanlara dönüştü. Pentagon’un “Golden Dome” (Altın Kubbe Ulusal Hava Müdafa Sistemi) şeklinde projelerinin yüz milyarlarca dolarlık yeni ihaleler yaratması planlanıyor.
Financial Times, Bloomberg ve CNBC analizlerine gore Donald Trump döneminde ABD’de en yüksek kar artışları müdafa ve teknoloji şirketlerinde gerçekleşirken, cenk ekonomisi bu sektörleri beslemeye devam ediyor.
HEDEFLERİ ÇİN SAVAŞI
ABD merkezli analizlere gore teknoloji şirketleri İran savaşını “ikincil cephe” olarak değerlendirirken, aslolan hedefin Çin olduğu açıkça dile getirildi. Forumda konuşan birçok şirket yöneticisi, ABD’nin cephane stoklarının İran’da hızla tüketilmesinin Pasifik’teki askeri caydırıcılığı zayıflatabileceğini açıkladı. Palantir şirketi yöneticileri ise ABD’nin İran’da 11 binden fazla cephane kullandığını ve bunun stokları erittiğini belirtirken, hem de Çin’e karşı daha çok müdafa yatırım çağrısı yapmış oldu. Teknoloji şirketlerinin yöneticilerinin nerede ise her alanda Çin’in arkasında kaldıklarını da açıkça ifade ettikleri toplantıya sızan gazeteciler tarafınca kamuoyuyla paylaşıldı.
KAN İLE BÜYÜYEN ŞİRKETLER
İran Devrim Muhafızları’nın Oracle tesislerini hedef alması, savaşın teknoloji altyapılarına yöneldiğini de ortaya koyuyor. Müdafa uzmanlarına gore küresel teknoloji şirketlerinin veri merkezleri, suni zeka sistemleri ve dijital altyapıları artık askeri hedefler içinde içeriyor. JP Morgan CEO’su Jamie Dimon forumda yapmış olduğu konuşmada, Orta Doğu’daki veri merkezlerinin güvenliğinin bölgesel savaşın ana unsurlarından biri haline geldiğini açıkladı. RS analizine gore ABD merkezli teknoloji firmaları yalnızca cenk teknolojisi üretmekle kalmıyor, hem de savaşın ekonomik ve stratejik yönünü şekillendiren erkek oyuncular olarak da öne çıkıyor. RS analizinde teknoloji firmalarının savaşları, şirket karları için fırsat olarak değerlendirdiğinin altı çiziliyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
