Kenya’nın Samburu bölgesinde bulunan Umoja köyü, alışılmış toplumsal düzenin haricinde kurulan yapısıyla dikkat çekiyor. Swahili dilinde “birlik” anlamına gelen Umoja, sertlik, baskı ve zorla evlilik şeklinde nedenlerle yaşadıkları yerlerden ayrılan hanımefendilerin kurduğu, erişkin adamların yaşamasına izin verilmemiş bir yerleşim yeri olarak biliniyor.
ŞİDDETTEN KAÇAN KADINLAR KENDİ KÖYLERİNİ KURDU
Köyün temelleri 1990 senesinde Rebecca Lolosoli ve beraberindeki bayanlar tarafınca atıldı. Cinsel sertlik, aile içi sertlik ve çocuk yaşta zorla evlilik şeklinde sorunlarla karşı karşıya kalan bayanlar, kendi yaşamlarını bağımsız şekilde sürdürebilecekleri güvenli bir alan oluşturmak amacıyla Umoja’yı kurdu. Köyün en temel kuralı ise erişkin adamların köy sınırları içinde yaşamaması.
TAKI VE TURİZMLE AYAKTA DURAN KADIN DAYANIŞMASI
Umoja’da ekonomik yaşam da hanımefendilerin üretimiyle sürdürülüyor. Samburu kültürüne özgü boncuk işlemeleri, takılar ve çeşitli el sanatları üreten bayanlar, ürünlerini satarak gelir elde ediyor. Köye düzenlenen ziyaretler ve gezim faaliyetleri de topluluğun mühim gelir kaynakları içinde yer ediniyor.
ERKEK ÇOCUKLAR ERGENLİKTE KÖYDEN AYRILIYOR
Elde edilmiş gelir ortak bir fonda toplanırken, bu kaynak evlatların eğitimi ve köyün temel gereksinimleri için kullanılıyor. Topluluk, eğitim ve sıhhat şeklinde alanlarda da kendi imkânlarıyla bir seviye yapmaya çalışıyor. Köyde doğan adam çocuklar belirli bir yaşa kadar anneleriyle yaşayabilirken, buluğluk dönemine geldiklerinde topluluk kuralları gereği köyden ayrılıyor.
KARARLAR KADINLARIN ORTAK OYUYLA ALINIYOR
Köyün yönetimi ise ortak karar alma sistemiyle yürütülüyor. Hanımefendiler tertipli toplantılarda bir araya gelmiş olarak köyü ilgilendiren mevzularda söz sahibi oluyor ve kararları beraber alıyor.
Umoja, geleneksel ataerkil yapıdan uzak, hanımefendilerin kendi ekonomik ve toplumsal düzenlerini kurduğu alışılmadık yapısıyla yalnızca Kenya’da değil, dünya genelinde de dikkat çeken bir dayanışma örneği olarak öne çıkıyor.
