Vakıf kültür varlıklarına ilişkin süreç, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nda yer edinen açık yargı doğrultusunda sürdürülüyor. Bu kapsamda vakıf kanalıyla ortaya çıkan ve vakit içinde kamu kurumlarının mülkiyetine geçen taşınmazlar vakıflarına devrediliyor. Vakıf kaynaklarıyla yapılmış, onarılmış ya da katkı sağlanmış yapılar da vakıf eseri kabul edilerek tekrardan vakıfları adına tescil ediliyor. Uygulama tek bir kurumla da sınırı olan değil. Gömü, belediyeler, il hususi idareleri ve köy tüzel kişiliklerinin yanı sıra; Ziraat Bankası, Türk Telekomünikasyon A.Ş., Posta ve Telgraf Teşkilatı, İstanbul Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü ile BUSKİ Genel Müdürlüğü şeklinde değişik kurumların mülkiyetindeki taşınmazlar da bu kapsamda değerlendiriliyor. Vakıf kökenli olduğu belirlenen taşınmazlar, ilgili vakıfları adına kayıt altına alınarak Vakıflar Genel Müdürlüğü idaresine geçiyor.
İstanbul’dan Konya’ya: Tüm Türkiye’de Aynı Uygulama
Süreç herhangi bir kent ya da kurumla sınırı olan değil. İstanbul, Bursa, İzmir ve Konya başta olmak suretiyle Türkiye genelinde değişik dönemlerde ve değişik idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlar bu kapsamda ele alındı. Galata Kulesi, Yerebatan Sarnıcı, Pera Palas Otel, Selimiye Kışlası, Adile Sultan Sarayı, Vefa Lisesi, Şişli Etfal Hastanesi ve Sait Halim Paşa Yalısı şeklinde mühim yapılar ile Konya’daki çeşitli taşınmazlar sürecin dikkat çeken örnekleri içinde yer aldı. Konya’da daha ilkin belediye mülkiyetinde bulunan Endüstri Mektebi ve “Eski Tekel Binası” olarak malum taşınmazların vakıfları adına tescil edilmesi de uygulamanın somut örnekleri içinde öne çıktı.
Amaç Mülk Değil! Vakfiyeye Uygun Koruma
Yürütülen işlemlerin temel amacı iyelik devri değil; vakıf eserlerinin aslına uygun şekilde korunması, gelecek nesillere aktarılması ve vakfedenin iradesinin yaşatılması olarak tanımlanıyor. Tüm işlemler, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda gerçekleştiriliyor.
Aksu: “İşlemler Tamamen Hukuki Zeminde Yürütülüyor”
Vakıflar Genel Müdürü Sinan Aksu da sürece ilişkin yapmış olduğu değerlendirmede vakıf kanalıyla meydana gelmiş ve vakit içinde kamu kurumlarının mülkiyetine geçmiş taşınmazların tekrardan vakıfları adına tescil edildiğini belirtti. Aksu, Vakıflar Genel Müdürlüğünün mazbut vakıfların (yöneticisi bulunmayan tarihî vakıflar) haklarını koruma sorumluluğunu taşıdığını vurgulayarak meydana getirilen işlemlerin tamamen hukuki zeminde yürütüldüğünü ve eserlerin aslına döndürülmesinde herhangi bir fark gözetilmediğini beyan etti.
