Fidan, ABD merkezli X şirketinin toplumsal medya platformundaki hesabından yapmış olduğu paylaşımda, 30-31 Ekim’de Atlanta’da düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı kapsamında gerçekleştirdiği görüşmeleri değerlendirdi.
Bakan Fidan paylaşımında, “Jeopolitik Gerilimler”, “Enerji” ve “Tedarik Zincirleri” başlıkları altında meydana gelen oturumlarda, karşı karşıya olunan sınamaların birbirleriyle bağlantısının ve küresel etkilerinin değerlendirildiğini belirterek şu ifadelere yer verdi: “Türkiye’nin önceliklerini ve çözüm önerilerini muhataplarımızla paylaştık. Görüştüğümüz mevkidaşlarımızla ikili ilişkilerimizi ve ortak gündemimizi ele aldık.
Misafirperverliği için ABD Dışişleri Bakanı (Marco) Rubio’ya teşekkür ediyorum. Türkiye olarak, küresel mevzularda mesuliyet almaya; oldukca taraflılığı, işbirliğini ve diplomasiyi savunarak internasyonal sulh ve istikrarın tesisine katkıda bulunmaya devam edeceğiz.”
Bakan Fidan, Atlanta’daki G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın peşinden gündemi değerlendirdi
ABD’nin Atlanta kentinde düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı’na katılan Fidan, temaslarına ilişkin AA ve TRT’ye açıklamalarda bulunmuş oldu.
Küresel ve bölgesel krizlerin çözümüne yönelik güncel konuların kapsamlı şekilde ele alınması bakımından G20 toplantısının yerinde ve zamanında yapılmış bir buluşma bulunduğunu belirten Fidan, verimli bir düşünce alışverişi ortamının oluştuğunu kaydetti.
Miami’de 14-15 Aralık’ta düzenlenecek G20 Liderler Zirvesi’ne hazırlık niteliği taşıyan dışişleri bakanları toplantısının bu yönüyle de ehemmiyet taşıdığını ifade eden Fidan, “küresel krizler”, “enerji krizi” ve “küresel tedarik zincirleri” temalı oturumlara katıldığını söyledi.
Karadeniz, Basra Körfezi ve Kızıldeniz’de yaşanmış olan ve küresel tedarik zincirlerini “tıkayan” krizleri ele aldıklarını bildiren Fidan, Türkiye’nin bu konulardaki duruşunu bir kez daha gündeme getirdiklerini söylemiş oldu.
Rusya-Ukrayna Savaşı’na ilişkin konuların masada ele alınmasının kolay olmadığının hepimiz tarafınca bilindiğini belirten Fidan, “Tarafların kendi pozisyonlarını net bir halde ortaya koyması mühim. Biz Türkiye olarak hem arabulucu rolümüzü hem de onun da ötesinde, daha da önemlisi, öteki ülkelerden daha yapıcı fakat sorun çözücü bir pozisyon almayı önemsiyoruz.” diye konuştu.
“Türkiye, internasyonal platformda sözüne gerekseme hissedilen bir erkek oyuncu”
İkili temasları kapsamında ABD’li mevkidaşı Marco Rubio’nun yanı sıra Rusya, İngiltere, Fransa, Suudi Arabistan, Meksika, Almanya ve Japonya’nın bakanlarıyla da bir araya geldiğini kaydeden Fidan, “Hakikaten de Türkiye, internasyonal platformda sözüne gerekseme hissedilen bir aktördür.” dedi.
Fidan, “Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu dış politikadaki performans, öncü rol, bu platformlarda tesirini en yakından hissettiğimiz bir kıymet bizim için.” ifadesini kullandı.
Erkek oyuncular, ABD ile İran içinde tekrardan çatışma yaşanmasını istemiyor
ABD ile İran arasındaki gerilimi de değerlendiren Fidan, “Hürmüz Boğazı’nın kapanmasına yol açan ABD ile İran arasındaki ihtilafın da bir an ilkin ortadan kalkması lazım ki bu tehlikeli sonuç tecim yollarının açılması gerçekleşsin.” ifadesine yer verdi.
Bakan Fidan, şöyleki konuştu:
“ABD-İran mevzusunda yürüyen görüşmeler iyi mi ilerleyecek, tekrardan bir çatışma olacak mı, olmayacak mı, bu mevzuda bir bekleyiş ve merak var. Neredeyse masa etrafındaki tüm ülkeler tekrardan bir çatışmanın olmaması ve diplomasiye devamlı talih verilmesi mevzusunda aynı fikir olmuş durumdalar.”
Diplomasinin çatışmaların çözümündeki rolüne vurgu icra eden Fidan, çatışma yerine diplomasinin tercih edilmesinin Rusya-Ukrayna sürecinde, Karadeniz’de ve İsrail yayılmacılığının önlenmesinde mühim bulunduğunun altını çizdi.
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ortalama 5 senedir sürdüğünü anımsatan Fidan, savaşın yalnızca Avrupa ekonomilerine değil, tüm dünyaya kayda kıymet zararlar verdiğini açıkladı. Fidan, “Hürmüz Boğazı’nın da kapanmasıyla birlikte bu tesir, çarpan etkisiyle birlikte oldukca daha ileri noktaya taşındı. Artık insanoğlu hem enerji hem öteki hususlarda, ticaretin aksaması mevzusunda oluşan maliyetin ne işe yaradığını tam hesaplayamıyor.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.
Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Avrupa’ya enerji bakımından maliyetinin ortalama 100 milyar avro seviyesinde olduğu yönündeki açıklamalara atıfta bulunarak, toplam faturanın daha da büyük olabileceğini belirtti.
“Rusya ve Ukrayna, büyük bir fedakarlıkta bulunarak bir anlaşmaya varmak zorundalar”
Fidan, şu değerlendirmelerde bulunmuş oldu:
“Şimdi doğal bu maliyetlerin artık durdurulması lazım. Bu harp başlayalı ortalama 5 yıl olmuş. Artık bu harp taşınamaz. Dolayısıyla Rusya ve Ukrayna, büyük bir fedakarlıkta bulunarak bir anlaşmaya varmak zorundalar. Avrupa ile Rusya içinde yapıcı birlikteliğin tekrardan tanımlanması gerekiyor barıştan sonrasında. Şundan dolayı Ukrayna’nın yapacağı Rusya ile bir sulh, bir tek iki ülke içinde olmayacak. Avrupa ile Rusya’nın da bir manada barışmaya ihtiyacı var, belli ilişkileri yine başlatmaya ihtiyacı var.”
Karadeniz’de ticaretin hissedilir düzeyde sınırlandığını özetleyen Fidan, Rus tahılı, Rus enerjisi, Ukrayna tahılı ve Ukrayna enerjisinin dünya piyasalarına ulaştırılamadığına dikkati çekti.
Besin güvenliğinin son aşama sorunlu bir mevzu bulunduğunu vurgulayan Fidan, “Bunun bir an ilkin durdurulması gerekiyor. Bu aşamada oldukca büyük, yoğun bir temas trafiğimiz var. Bilhassa tahılın Karadeniz’den çıkartılıp internasyonal piyasalara gidebilmesi için bu mevzuda ciddi çalışmalarımız var. Ümit ederim bu harp da durur. Şundan dolayı oldukca sayıda insan ölüyor; maliyeti devasa yükseklikte. Hem ekonomik maliyeti hem jeostratejik maliyeti yüksek.” şeklinde konuştu.
Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona ermemesi halinde uzaması ve hatta yayılması ihtimalinin bulunduğunu belirterek, bunun önlenmesi için Türkiye’nin yoğun çaba gösterdiğini kaydetti.
Feridun Sinirlioğlu’nun BM Genel Sekreterliği adaylığı
Fidan, Türkiye’nin resmen Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterliği görevine aday gösterdiği Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Genel Sekreteri Feridun Sinirlioğlu hakkında da değerlendirmelerde bulunmuş oldu.
Türkiye’nin internasyonal kuruluşlara büyük ehemmiyet verdiğini ve oldukca taraflılık ilkesini devamlı önemsediğini dile getiren Fidan, “Internasyonal kurumların iyi işlemesi bizim için mühim. Dolayısıyla yakından takip ettiğimiz bir gündem.” dedi.
BM’nin halen mühim bir internasyonal müessese bulunduğunu belirten Fidan, BM Genel Sekreteri seçiminin de bu yönüyle ehemmiyet taşıdığını açıkladı. Fidan, teamül gereği sıranın Latin ABD’da bulunduğunu sadece şu ana kadar bir aday üstünde mutabakat sağlanamadığını söylemiş oldu.
BM bünyesindeki oylama sürecinin iyi mi işlediğini detaylı şekilde özetleyen Fidan, gelinen noktada bir tıkanma yaşandığını ve Türkiye’nin son gelişmeler doğrultusunda bu adımı attığını dile getirdi.
Sinirlioğlu’nun Aralık 2024’te AGİT Genel Sekreterliği’ne seçilmesinin mühim bir başarı bulunduğunu belirten Fidan, Türkiye’nin tüm ülkelerin desteğini almasının kayda kıymet bir dış ilişkiler başarısı bulunduğunu altını çizdi. Fidan, “Buna, Türkiye’nin son yıllarda ortaya koyduğu diplomasiyle elde etmiş olduğu en büyük internasyonal organizasyonlara adam seçtirme başarısı diyebilirim.” ifadesini kullandı.
Sinirlioğlu’nun oldukca mühim ve tecrübeli bir dış ilişkiler uzmanı olduğuna dikkati çeken Fidan, kendisiyle yakın çalıştığını ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da desteklediği ve güvenilmiş olduğu bir isim bulunduğunu açıkladı.
Fidan, mevzuyla ilgili sözlerini şöyleki tamamladı:
“Şimdi tıkanmalar artık açık olunca, ikimiz de kendi adayımızı resmi olarak Cumhurbaşkanımızın imzaladığı mektupla BM’ye teklif ettik. Şu anda Sayın Feridun Sinirlioğlu, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için resmi adayıdır. İnşallah hayırlısı olur. Bizim hedefimiz tıkanmayı aşmaya yönelik bir diplomatik katkı. Cumhurbaşkanımız, Birleşmiş Milletler’in sahici bir halde, adil bir halde işlemesine olağanüstü ehemmiyet veriyor. Türkiye bu aşamada elinden gelen katkıyı halletmeye devam edecek. Bizim aday göstermemiz, bu katkılardan bir tek bir tanesi.”
