ABD’nin ilaç fiyatlarını aşağı çekmek için başlatmış olduğu yeni fiyatlandırma politikası Avrupa’da beklenmedik bir krizin kapısını aralayabilir. Lancet’te piyasaya sürülen araştırmaya bakılırsa ilaç şirketleri, Avrupa’daki düşük fiyatların ABD’ye de yansıtılmasını önlemek için yeni tedavileri Avrupa pazarına daha geç sunabilir. Araştırmada senelik 87,9 milyar dolarlık harcamaya mevzu olan 195 patentli ilaç incelendi ve her dört ilaçtan ortalama üçünde şirketlerin ABD’de yaşayabileceği fiyat kaybının, referans ülkelerdeki toplam satış gelirinden daha yüksek olabileceği hesaplandı.
CİDDİ SONUÇLARI OLABİLİR
Risk yalnızca kuramsal de değil. Son dönemde AB devletlerinde yeni ilaç lansmanlarının ortalama yüzde 35 azalması dikkat çekiyor. Araştırmacılar bu düşüşün tamamını direkt ABD politikasına bağlamak için hemen hemen erken bulunduğunu belirtse de sektör, bilhassa düşük fiyat tatbik eden Avrupa devletlerinde yeni ilaçların piyasaya girişinin gecikebileceği uyarısında bulunuyor. En büyük kaygı kanser, ender hastalıklar ve ilerleyici kronik hastalıkların tedavisinde yaşanabilecek gecikmeler. Bazı yeni ilaçların birkaç ay geç piyasaya çıkması bile tedavi seçeneklerinin sınırı olan olduğu hasta grupları açısından ciddi sonuçlar doğurabilir.
ABD’NİN PLANI
ABD’de ise sistemin tam tersi bir tesiri olması hedefleniyor. Trump yönetiminin “en oldukça kayrılan ülke” modeliyle Amerikan ilaç fiyatlarını öteki gelişmiş ülkelerdeki seviyelere yaklaştırması planlanıyor. ABD yönetiminin hesaplamalarına bakılırsa yeni fiyatlandırma programı önümüzdeki 10 yılda eyaletlere 27,6 milyar dolar, federal hükümete ise 36,6 milyar dolar tutum sağlayabilir. Sadece Avrupa açısından denklem daha karmaşık. Firmalar düşük fiyatlı pazarlarda yeni ilaçları geciktirebilir, daha yüksek fiyat talep edebilir ya da bazı ülkelerde lansmandan tamamen vazgeçebilir. Bu şekilde bir durumda sıhhat sistemleri iki seçenek içinde kalabilir: Yeni tedavilere süratli erişim için daha yüksek karşılık ödemek ya da hastaların ilaca ulaşmasını geciktirmek.
