İran’la ABD içinde Hürmüz Boğazı krizinin peşinden sağlanan iki haftalık ateşkes, yalnızca savaşın seyrini değil, Pakistan’ın bölgedeki rolünü de tekrardan gündeme taşıdı. Diplomatik kaynaklara gore ateşkes, Donald Trump ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Asım Münir arasındaki direkt temaslar sonucunda şekillendi; Pakistan ek olarak İran ve ABD heyetlerini İslamabad’da bir araya getirmek suretiyle diplomatik hazırlıklara başladı. Aynı süreçte Pakistan’ın Katar Büyükelçisi Muhammed Amir’in de daha ilkin Umman’ın başkenti Maskat’taki İran-ABD görüşmelerine katılmış olduğu ve Pakistan’ın arabuluculuk kanalını kurup koordine etmiş olduğu ifade ediliyor. Asım Münir’in ise Pakistan’daki “gerçek güç” olduğu iddia ediliyor.
Batılı medya ve fikir kurumlarının analizlerine gore Asım Münir döneminde askerin sivil otorite üstündeki gücü belirgin şekilde arttı.
SINIRSIZ YETKİLİ
İngiliz Guardian ve Independent gazetelerinin analizlerine gore Pakistan’da geçen yıl kabul edilen Anayasa değişiklikleriyle Asım Münir için “Müdafa Kuvvetleri Komutanı” adı altında yeni bir makam oluşturuldu; bu düzenleme Münir’in kara kuvvetlerinin yanı sıra hava ve deniz unsurları üstünde de genişleyen bir nüfuz kazanmasına yol açtı. Aynı düzenlemeler Münir’e vazife süresi sonrasında rütbesini koruma ve yaşam boyu yasal dokunulmazlık imkanı sağlamış oldu. Batı medyasında Pakistan ordusunun hükümet üstünde büyük bir güç kazanılmış olduğu ifade ediliyor. Münir’in adı, eski Başbakan İmran Han’ın hapsedilmesi ve siyasete müdahale iddialarıyla geçmişte gündeme geldi. Georgetown Üniversitesi’nden Cenup Asya uzmanı Akil Şah ve analist Zahid Hüseyin’e gore Münir döneminde askerin, sivil otorite üstündeki gücü belirgin şekilde arttı.
ASKERİ KÖKENLİ DEĞİL
Londra merkezli Al Majalla gösterim organının dış ilişkiler kaynaklarına dayandırdığı habere gore 57 yaşındaki Asım Münir, Pakistan ordusundaki birçok selefinden değişik olarak seçkin Batılı okullardan değil, Pakistan’daki genel eğitim kurumlarından yükselerek geldi. Münir, Batılı askeri akademilerde eğitim almadan yükselen ilk Pakistan kara kuvvetleri komutanı olarak dikkat çekti; buna karşın ABD Merkez Komutanlığı’nın (CENTCOM) başındaki General Michael Kurilla ile son üç yılda minimum altı kez görüştü. Majalla analizinde Washington’un Münir’i Batı Asya ve Orta Doğu’da “istikrar sağlayıcı” olarak nitelendirdiği, bilhassa Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri ile kurduğu bağların bu sayede gerçekleştiği iddia edildi.
Muhammed Amir’in 2025-2026 İran-ABD görüşmelerinin ilk oturumunda Maskat’ta bulunmuş olduğu ve Pakistan’ın arabuluculuk rolünü hem kurduğu hem de koordine etmiş olduğu ifade ediliyor.
ÇATIŞMA KARARLARINI VERDİ
Arapça da bilen Münir, Suudi Arabistan’da vazife yapmış oldu ve Pakistan-Suudi ilişkilerini güçlendiren adların başlangıcında geldi. Münir döneminde Pakistan, İran, Afganistan ve Hindistan’a karşı sınır ötesi operasyonlara başvurdu. Pakistan’ın, Hindistan ve Afganistan ile kısa sürede yaşamış olduğu askeri çatışmalarda komuta kademesindeki kararların da Münir tarafınca verildiği iddia ediliyor.
PERDE ARKASINDAKİ İSİM
Münir’in aksine Pakistan’ın Katar Büyükelçisi Muhammed Amir hakkında ise oldukça fazla informasyon bilinmiyor. 58 yaşındaki Emekli Korgeneral Amir’in daha ilkin Birleşmiş Milletler’in Sierra Leone misyonunda askeri gözlemci olarak vazife yapmış olduğu biliniyor. Amir’in adı son dönemde Orta Doğu’da ABD ile İran arasındaki arabuluculuk çabalarında ön plana çıkmakta. Diplomatik kaynaklara gore Amir 2025-2026 İran-ABD görüşmelerinin ilk oturumunda Maskat’ta bulunmuş oldu ve Pakistan’ın arabuluculuk rolünü hem kurdu hem de koordine etti. Küresel haber alma gösterim organı Intelligence Online’ın elde etmiş olduğu bilgilere gore Amir, Körfez diplomasisinin merkezinde yer edinen “perde arkasındaki” adların başlangıcında geliyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
