Anadolu mu Grek mi? Keşfedilen kayıp diller tartışması

featured
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Çorum’da, Hitit İmparatorluğu’nun başkenti Hattuşa’da sürdürülen kazılarda yeni bir yitik dil bulunmuş oldu. Daha ilkin bilinmeyen dile “Kalaşmaca” adı verildi. Türkiye’de son dönemde meydana gelen arkeolojik kazılarda yitik antik diller keşfediliyor. Bir taraftan bu dillerin tarihten niçin silindikleri merak edilirken öteki taraftan dillerin Anadolu’nun mahalli dilleri olup olmadığı da küresel arkeoloji çevrelerinde tartışılıyor. Mesela Batı Anadolu’nun antik medeniyetlerine ilişkin yeni bulgular Yunanistan’daki medya organlarında “Grek kültür gün yüzüne çıkarılıyor” ifadesiyle veriliyor. Arkeoloji uzmanları bu sorulara değişik bakış açıları getiriyorlar. İşte uzmanların bakış açısından o münakaşaya ilişkin merak edilenler:

Çorum-Hattuşa kazılarında ortaya çıkarılan Kalaşmaca dili, Hitit İmparatorluğu’na dair bilinmeyen bir sayfayı daha araladı.

KIYASLAYACAK BULGU GEREKLİ

Arkeoloji uzmanı Prof. Dr. Celal Şimşek’e bakılırsa alfabesi malum antik dillerle kıyaslanabilecek bulgular olmaması dolayısıyla Anadolu’daki yitik diller çözülemiyor. Yeni keşfedilen dillerin “Anadolu’nun yerli halklarının dilleri” bulunduğunun altını çizen Prof. Dr. Şimşek mevzuya ilişkin şunları kaydetmekte:

“Anadolu’da geçmiş medeniyetlere ilişkin olan fazlaca sayıda yitik dil bulunuyor. Bu dillerin bazıları küresel bilinirliğe de haiz mesela Lidya medeniyetinin Lidce dili, Karya medeniyetinin Karca dili ve Frigya medeniyetinin Frigce dili benzer biçimde. Bu medeniyetler Anadolu’nun mahalli haklarıdır, dilleri keşfedilmiş sadece okunması hemen hemen mümkün olmamıştır. Bu dilleri anlayabilmemiz ve okuyabilmemiz için bizlere bilungial bir şablon gerekiyor. Mesela Hatti diline, Antik Mısır dilinde de yazılmış Kadeş Anlaşması metinleri ile kıyaslayabildiğimiz için hakimiz.”

YERLİ HALKLARIN DİLLERİ

“Anadolu dillerinin Anadolu toprakları dışındaki eski dillere atfedilmesi bilimsel olarak doğru değil. Başta Milet olmak suretiyle Batı Anadolu dilleri o bölgenin dilleridir. Lidya’nın dili Batı Anadolu halklarının dilidir, Göbeklitepe ve Karahantepe’deki eserler de Mezopotamya halklarının eserleridir. Mesela Denizli’de sürdürdüğümüz Laodikeia kazılarında biz Grek eserlerin ve dokunun altına ulaşıp Milattan Ilkin 5 bin 500 yılına kadar gittik. Şu demek oluyor ki bölge Anadolu halkının yerleşimdir üstüne sonradan başka medeniyetler gelmiştir.”

Anadolu mu Grek mi? Keşfedilen kayıp diller tartışması - Resim : 2 Keşfedilen ‘ölü’ dillerin Anadolu’nun yerli halklarına mı yoksa devrin ortak kültür dillerine mi ilişkin olduğu yönündeki münakaşa sürüyor.

HAKİM DİL YAYILIR

Arkeoloji uzmanı Prof. Dr. Mehmet Celal Özdoğan ise antik dönemde günümüzün ulusal sınırları olmadığını ve dillerin, ortak kültürleri paylaşan bölgelerin lisanı olarak anlaşılması icap ettiğini vurgulamakta. Bu dillerin hakim kültürün ana dili içinde eridiklerine de değinen Özdoğan şu vurgularda bulunmakta:

“Bir örnek olarak İngilizceye baktığımızda dilin küresel ölçekte fazlaca yayıldığını sadece her bölgede varyantlarının da oluştuğunu görürüz. Şimdi bir Amerikalı ile İngiliz aynı dili konuşuyor fakat bir çok vakit birbirini anlayamıyor. Anadolu’da da Türkçe hakim dildir sadece mesela batı ve doğu lehçesi birbirinden fazlaca farklıdır. Antik lisanların erimesinin ana sebebi Anadolu’ya sonradan gelen ve üst kültüre dönüşen medeniyetlerin dillerinin varlığıdır. Bir dil hakim medeniyetin dili olursa, tecim dili olursa kaybolmaz. Mesela Luvice, Anadolu tarihindeki temel halk dilleri arasındadır sadece hakim uygarlık ulaşınca vurguladığım sebeplerden dolayı erimiştir. Avrupa’da da bu şekilde kaybolan fazlaca fazla dil bulunmakta. Dil günlük hayatta kullanılmadığında unutulur.”

ORTAK KÜLTÜRÜN DİLLERİ

“Bu dillerin Anadolu mu yoksa mesela Grek kültürün dili mi olduğu yönündeki münakaşa bilimsel değil politik bir tartışmadır. Batı Anadolu’daki bir dil o bölgedeki halkların ortak kültür dili olabilmiştir ve bahsi geçen dönem bugünkü Yunanistan ve Batı Anadolu iç içedir. Dolayısıyla aslına bakarsak Ege kültürünün dilidir diyebiliriz. Gene mesela Mezopotamya’da keşfedilen bir dili Suriye ya da Türkiye diye iyi mi ayıracağız? Antik dönemde bu bölge ortak kültüre haiz ve bugünkü sınırlar mevcut değil.”

[email protected] 

Kaynak: Web Hususi

Anadolu mu Grek mi? Keşfedilen kayıp diller tartışması
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Spam göndermiyoruz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com