Konut abonelerine yönelik elektrik ve organik gaz faturalarında uygulanan devlet desteğinin boyutu, rakamsal verilerle ortaya konuldu. Artan enerji ihtiyacı Türkiye’nin enerji bütçesi üstündeki yükü giderek artırırken, Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, ise vatandaşların organik gaz faturalarının ortalama yüzde 45’inin, elektrik faturalarının ise ortalama yüzde 50’sinin devlet tarafınca karşılandığını deklare etti. Ortaya çıkan son sayı ve veriler ise enerjiye giden paranın büyüklüğünü bir kez daha gözler önüne serdi. Meydana getirilen hesaplamalara gore, piyasa koşullarında 2.000 TL düzeyinde gelmesi ihtiyaç duyulan bir organik gaz faturasının vatandaşa ortalama 1.100 TL olarak yansırken, aradaki 900 TL’lik fark kamu kaynaklarıyla sübvanse ediliyor.
Doğu ve Güneydoğu’da kaçak elektrik kullananımı devam ediyor.
YARISI DEVLETTEN
Elektrikte de benzer şekilde, faturanın ortalama yarısının devlet tarafınca karşılandığı vurgulanıyor. Elektrik faturalarının hesaplanmasında konut aboneleri için aylık averaj 230 kilovatsaat tüketim baz alındığında ve elektrik enerjisinin üretim, iletim, dağıtım ve öteki maliyet kalemleri dahil edildiğinde kilovatsaat başına ortalama 4,40 TL düzeyinde bir gerçek maliyet oluştuğu belirtiliyor. Bu hesaplamaya gore, söz mevzusu tüketim için elektrik enerjisinin toplam maliyeti ortalama 1.012 TL seviyesine ulaşıyor. Uygulanan sübvansiyon kapsamında bu tutarın ortalama 506 TL’si devlet tarafınca karşılanırken, kalan 506 TL satmaca olarak aboneye yansıtılıyor. Böylece, elektrik faturasında görülen tutarın, gerçek maliyetin ortalama yarısına karşılık geldiği ifade ediliyor.
TEKNİK KAYIPLAR
Elektrik tarifelerinin içinde yer edinen bir öteki unsur ise yitik, kaçak oranları. Türkiye genelinde elektrik dağıtım şebekesinde teknik ve teknik olmayan kayıpların toplamının yüzde 9, 10 bandına gerilediği belirtiliyor. Bu oranın ortalama yüzde 6, 7’lik bölümünü teknik kayıplar, yüzde 3, 4’lük bölümünü ise kaçak kullanım oluşturuyor. Aylık 230 kilovatsaatlik bir konut tüketimi için kayıp-kaçak kaynaklı maliyetin ortalama 90–100 TL düzeyinde olduğu, bu tutarın faturada ayrı bir kalem olarak yer almadığı, birim elektrik fiyatının içine dahil edilmiş olduğu biliniyor. Söz mevzusu maliyetin de mühim bir bölümünün, uygulanan sübvansiyon politikası sebebiyle dolaylı olarak kamu tarafınca karşılandığı kaydediliyor.
DEVASA DESTEK
Elektrik ve organik gaz faturalarına yönelik bu desteklerin bütçe üstündeki toplam yükü de rakamlarla ortaya konuluyor. Buna gore, 2024 senesinde elektrik ve organik gaz faturalarına sağlanan toplam devlet desteğinin ortalama 550 milyar TL düzeyinde gerçekleştiği, 2025 yılının ilk 10 ayında ise bu tutarın ortalama 530 milyar TL seviyesine ulaşmış olduğu verilerden yanıyor. Son iki yıla yakın dönemde enerji faturalarına yönelik sübvansiyonların toplam büyüklüğünün 1 trilyon TL’nin üstüne çıkması ise bütçedeki artan yükü gösteriyor.
KAYIP-KAÇAK AZALTILMALI
Uzmanlar ise elektrik ve organik gaz faturalarına yönelik devlet desteğinin senelik 500 milyar TL’nin üstünde seyretmesinin, kamu maliyesi açısından ciddi bir yük oluşturduğuna dikkat çekiyorlar. Orta ve uzun solukta enerji verimliliğinin artırılması, kayıp-kaçak oranlarının daha da düşürülmesi ve ithalata bağımlılığın azaltılması halinde bu kaynağın ekonominin değişik alanlarına yönlendirilebileceği belirtiliyor.
Türk denizlerindeki gaz arama emekleri aralıksız devam ediyor.
ALTERNATİF ENERJİ GEREKLİLİĞİ
DSİ eski Daire Başkan Yardımcısı ve Su Politikaları Uzmanı Dursun Yıldız, kuraklığa bağlı yeni risklerin başlangıcında enerji maliyetleri geldiğini belirtirken, “Günümüzde enerji üretimi su yoğun, su yönetimi de enerji yoğun hale geldi. Rüzgar enerjisi hariç tüm elektrik enerjisi üretim sistemleri suya gerekseme duyuyor. Bu yüzden kurak dönemler enerjiyi direkt etkiliyor. Tüm enerji planlarında yenilenebilir enerjiyi öne çıkartmalıyız. Bununla birlikte enerji ihtiyacı düşük proje alternatiflerini tercih etmeliyiz” dedi.
Kamuoyu Araştırmacısı Volkan Tebrizcik ise ortaya çıkan tabloyu yorumlarken, “Faturalara yansıyan tutarların, enerji maliyetlerinin tamamını değil, devlet desteğiyle düşürülmüş hali. Uygulanan sübvansiyon politikası yardımıyla konut abonelerinin internasyonal piyasa fiyatlarının altında enerji kullanıyor. Elektrik tüketiminde Doğu ve Güneydoğu’daki yitik, kaçak problemi tamamen çözülmeli ” dedi.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
