Mühdan Sağlam / Gazete Duvar
Kurban Bayramı tatilinin ardından TBMM’de görüşülmesi beklenen yasa taslağının, emlaktan kripto para ticaretine, kurumlar vergisi ve çıkış ücretine kadar her şeyi etkileyecek sanal bir vergi fırtınasının başlaması bekleniyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bu kadar sıkı önlemler almasına, geçen yıl yaşanan yıkıcı depremlerin ardından yapılan harcamalar ve hükümetin son iki yıldaki seçimlerde yaptığı aşırı harcamalar neden oldu.
Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV) hazırladığı rapora göre, bu yıl bütçe açığının GSYİH’nın yüzde 6,4’üne ulaşarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 20 yıllık iktidarındaki en büyük bütçe açığı olması bekleniyor.
Hazine, halka aşırı vergiler uygulayarak bu rekor açığı kapatmaya hazırlanıyor.
Hükümet emlak ve kurumsal gelirlere darbe vuracak
Hazine’nin vergi düzenlemesinde hedeflediği ilk alan, gayrimenkul yatırım ortaklıklarının gayrimenkul satışından veya kiralanmasından elde edilen karlardı. Bu karlar asgari kurumlar vergisine tabi olacaktır.
Hazine’ye göre bu tedbirin bütçeye ilave 7,2 milyar liralık gelir getirmesi bekleniyordu.
Tedbirlerden biri gayrimenkul sermaye kazançlarındaki muafiyetlerin kaldırılmasını içeriyor. Yılın geri kalanında 87 bin lirayı aşan kira gelirleri artık muafiyetten yararlanmayacak, 5 yıllık muafiyet süresi yalnızca bir mülk için geçerli olacak. Benzer şekilde katılma payı satışından elde edilen kazançlara ilişkin muafiyetin de kaldırılması bekleniyor.
Hükümet ayrıca, çok uluslu şirketler için en az yüzde 15 oranında asgari kurumlar vergisi oranının uygulanmasını, yerli şirketler için ise cironun yüzde 2’si olarak hesaplanan gelirin yüzde 25’i üzerinden asgari kurumlar vergisi uygulanmasını planlıyor.
Planlara göre hükümet, çokuluslu şirketlerin ülkede elde ettiği karlara uygulanan asgari yüzde 15 vergiden gelecek yıl 40 milyar lira ek gelir elde etmeyi bekliyordu.
Türk şirketlerine uygulanan yeni asgari vergi matrahından da yıllık 90 milyar lira ek gelir elde edilmesi öngörülüyor. Kurumlar vergisi stopajının kapsamının genişletilmesi ve e-ticarette yüzde 1,5 oranında vergi indirimi getirilmesi de gündemde.
Taslakta ayrıca kamu-özel ortaklığı projelerinde vergi oranının artırılması da yer aldı. Buna göre halihazırda yüzde 25 olan bu vergi oranının yüzde 30’a çıkarılmasıyla Hazine’ye 557 milyon lira ek gelir sağlanması hedefleniyor.
Kuryeler vergilendirilecek
Taslak yasa aynı zamanda belirli bir işverene bağlı olmaksızın bağımsız çalışan kuryelerin, özellikle de çevrimiçi yemek dağıtım uygulamalarında çalışanların elde ettiği geliri de hedef alıyor.
Kuryeler, sosyal medya etkileyicilerine benzer şekilde, ticari gelir elde eden kişiler olarak vergi amaçlı kayıt, kayıt tutma ve vergi beyannamelerini doldurma gibi vergiyle ilgili çeşitli gereklilikleri yerine getirmekle yükümlü olacak.
Motokuryelerin bankalarda hesap açması ve tüm gelirlerini yalnızca bu hesap üzerinden tahsil etmesi gerekecek. Bu hesap üzerinden yüzde 15 gelir vergisi ödemeleri bekleniyor.
Kripto vergisi yolda
Türk lirasının son üç yılda hızla değer kaybetmesi ve artan enflasyon, Türkiye’deki bazı yatırımcıların kripto para ticaretine yönelmesine yol açmıştı. Hazine’nin kripto ticaretine yüzde 0,03 oranında işlem vergisi getirmeyi düşündüğü ve yıllık 3,7 milyar lira gelir elde etmesi bekleniyor.
Hazine Müsteşarlığı’nın vergilendirme planlamasında bir diğer önemli alan ise borsa faaliyetleri olmuştur. Türk medyasının edindiği bilgiye göre, Başkan Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın “nominal oran” olarak tanımladığı hisse senedi işlemlerine yüzde 0,01 ile yüzde 0,03 arasında değişen işlem vergisi getirilmesi şimdilik ertelendi ve bu vergi kapsamına alınmayacak. Yasanın henüz TBMM’ye sunulması bekleniyor.
Taslakta hedeflenen konulardan biri de belirli alanlardaki muafiyetlerin kaldırılması veya kısıtlanması. Makbuz verilmemesi gibi vergi usulsüzlüklerine ilişkin cezaların üç katına çıkması bekleniyor ve serbest meslek mensupları daha sıkı gelir takibi tedbirleriyle karşı karşıya kalacak.
Engelli araçlarına ilişkin muafiyetlerde ve veraset vergilerinde de indirim yapılması planlanıyor.
Hükümet ayrıca uluslararası destinasyonlara uçan vatandaşların kalkış ücretini on kat artırmayı da planlıyor. Şu anda 150 lira olarak belirlenen ücretin 1.000 ila 1.750 lira arasına çıkması bekleniyor.
(Can Bodrumlu’nun İngilizce versiyonu)
