ADANA (AA) – Adana’da Yargıtay Başkanlığı, Çukurova Üniversitesi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Adana Barosu ve Adana Endüstri Odası (ADASO) işbirliğinde düzenlenen ‘Güncel Gelişmeler Işığında İş Hukukuna İlişkin Uygulama Sorunları ve Çözüm Önerileri Sempozyumu’ başladı.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Muhsin Şentürk, Adana Tecim Odası’nda düzenlenen programın açılışında, iş hukukunun yalnızca işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlıkları düzenleyen teknik bir alan olmadığını, bununla birlikte toplumsal adaletin, emek harcama barışının ve ekonomik sürdürülebilirliğin en mühim teminatlarından biri bulunduğunu söylemiş oldu.
Günümüzde ekonomik kalkınmanın temelinde üretim, yatırım, ihracat ve istihdamın bulunduğunu vurgulayan Şentürk, ‘Kuvvetli iktisat ise sadece itimat ortamı içinde gelişebilir. Güvenin temel dayanağı ise hukuktur, adalettir. Hukukun ve adaletin kuvvetli olduğu yerde insanoğlu birbirine, kurumlara ve sisteme güvenir. Hukuki istikrarın sağlandığı ülkelerde yatırım artar, üretim güçlenir, girişimcilik cesaret kazanır. Bundan dolayı hakkaniyet ile iktisat birbirinden ayrılmaz iki temel unsurdur.’ diye konuştu.
Şentürk, bir yatırımcı için yalnızca teşvik mekanizmalarının varlığının kafi olmadığını, yatırımcının bununla birlikte öngörülebilir bir hukuk düzeni istediğini açıkladı.
İşverenin karşılaşacağı hukuki neticeleri evvelinde öngörebilmesi, işçinin ise hakkına zamanında ulaşabileceğinden güvenli olması icap ettiğini belirten Şentürk, şunları kaydetti:
‘Girişimcilik özgürlüğünün güçlenmesi, yatırımların artması ve ekonomik ilişkilerin sıhhatli halde sürdürülebilmesi yalnızca ekonomik göstergelerle değil hukukun güvenilir, saydam, etkin ve öngörülebilir halde uygulanmasına da bağlıdır. Yatırımcının karşılaşabileceği hukuki ve yönetimsel süreçleri evvelinde öngörebildiği bir hukuk düzeni, ekonomik itimat ortamının en mühim unsurlarından biridir. Tam da bu yüzden iş uyuşmazlıklarının süratli, etkin ve adil halde çözülebilmesi büyük ehemmiyet taşımaktadır.’
– ‘İş davalarının uzun sürmesi yalnızca dosya sayılarının artması anlamına gelmez’
Şentürk, iş yargılamalarının makul sürede sonuçlandırılmasının yalnızca bireysel hak arama özgürlüğünün değil emek harcama barışının, üretim sürekliliğinin ve ekonomik istikrarın da mühim bir güvencesi olduğuna dikkati çekerek, şu şekilde devam etti:
‘İş davalarının uzun sürmesi yalnızca dosya sayılarının artması anlamına gelmez. Uzayan her dava işçi bakımından geçim kaygısına, işveren bakımından ise öngörülemez maliyetlere ve ekonomik belirsizliğe dönüşebilmektedir. Geciken adaletin tarafları tam doyum etmeyeceği açıktır. Bu sebeple modern hukuk sistemleri artık yalnızca kabul eden değil bununla birlikte makul sürede çözüm üreten bir yargı anlayışını esas almakta. Nitekim devletimizde de son yıllarda meydana gelen yargı reformlarıyla iş uyuşmazlıklarının daha kısa sürede çözülebilmesi amacıyla mühim yapısal adımlar atılmıştır.’
Şentürk, alternatif uyuşmazlık çözüm şekillerinin geliştirilmesi, dijitalleşme uygulamaları ve uygulama birliğinin güçlendirilmesine yönelik çalışmaların bu yaklaşımın mühim parçalarını oluşturduğunu açıkladı.
Bilimsel toplantı kapsamında ele alınacak başlıkların da son aşama güncel ve mühim bulunduğunu vurgulayan Şentürk, ‘Artık klasik iş ilişkilerinin yanında esnek emek harcama modelleri, uzaktan emek harcama sistemleri ve dijital platform temelli emek harcama biçimleri hayatımızın naturel bir parçası haline gelmiştir. Bu dönüşüm bununla beraber yeni hukuki sorunları da getirmektedir. İşte tam bu aşamada akademisyenlerin, yargı temsilcilerinin, avukatların ve iş dünyasının bir arada olduğu sempozyumlar, çalıştaylar ve ortak değerlendirme platformları son aşama kıymetlidir. Zira uygulamadan gelen sorunların bilimsel nitelikli bakış açısıyla ve yargısal tecrübeyle beraber değerlendirilmesi hem mevzuatın gelişimine hem de daha öngörülebilir ve istikrarlı bir uygulama anlayışının oluşmasına katkı sağlamaktadır.’ değerlendirmesinde bulunmuş oldu.
Kuvvetli iktisat ile kuvvetli hukuk düzeninin birbirini tamamlayan iki temel yapı bulunduğunu, günümüzde rekabet gücü yüksek ekonomilerin ortak özelliklerinden birinin süratli ve öngörülebilir bir hukuk sistemine haiz olmaları bulunduğunu özetleyen Şentürk, şunları söylemiş oldu:
‘Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir. Hukuk devletinin en temel özelliklerinden birisi ise hukuki güvenlik ve öngörülebilirliktir. Her fert, her çalışan, her işveren ve her yatırımcı hukuken güvende bulunduğunu hissetmelidir. Kamu gücünün tadı kullanılmadığına, hak arama yollarının açık olduğuna ve uyuşmazlıkların makul sürede çözülebileceğine ilişkin itimat duygusu cemiyet düzeninin temelidir. Savcılık makamı da bu yapının yansız, bağımsız ve kuvvetli güvencelerinden biridir.’
– ‘Adaletin kuvvetli olduğu yerde iktisat de kuvvetli olur’
İş yargılamalarının hızlandırılmasının yalnızca teknik bir düzeltim meselesi olmadığını, bunun bununla birlikte bir hukuk kültürü meselesi bulunduğunu belirten Şentürk, sözlerini şu şekilde sürdürdü:
‘İletişimin kuvvetli olduğu, kurumlar arası diyaloğun sürdürüldüğü, ortak aklın işletildiği bir hukuk ortamı, uyuşmazlıkların daha süratli, daha isabetli ve daha adil halde çözümlenmesine mühim katkılar elde edecektir. Karşılıklı iletişimi güçlendiren, uzlaşmayı teşvik eden, çözüm odaklı yaklaşımı esas alan bir hukuk anlayışı, emek harcama yaşamının huzuruna ve toplumsal barışa direkt katkı sunacaktır. İnanıyorum ki adaletin kuvvetli olduğu yerde iktisat de kuvvetli olur. Hukuki güvenliğin sağlandığı yerde yatırım artar. Emek harcama barışının korunduğu yerde toplumsal refah güçlenir.’
– Eski TBMM Başkanı Çiçek: ‘Önüne gelen yargıyı suçluyor’
Eski TBMM Başkanı Cemil Çiçek de iş hukukunun dinamik ve yasal düzenlemelerle çözülmesi kolay olmayan bir alan olduğuna işaret etti.
İş hukukunun en şiddetli çıkar çatışması alanlarından biri olduğuna dikkati çeken Çiçek, ‘Fırsatçılığın öne çıkmış olduğu bir konumda kanunlar da yargı kararları da acele aşınıyor, acele aşındırılıyor.’ dedi.
İş barışı tesis edilmeden iç barışı temin etmenin kolay olamayacağını belirten Çiçek, şunları söylemiş oldu:
‘Yeteri kadar kaliteli kanun çıkaramıyoruz. Kanunlar kaliteli değilse uygulamacıların işi de zorlaşıyor. Kanunların sık sık değişmesi vesaire normal olarak toplumun süratli değişmesinden fakat kaliteli kanun yapamadığımızda, ihtimalleri yeteri kadar kapsayan ifadeleri kanun metninde tercih edemediğimizde… Onun da mühim sebeplerinden bir tanesi 600-700 kelimeyle ana dilini konuşan bir toplumda muhteşem kanun yapmak mümkün olmaz. Dolayısıyla oldukca yönlü vakaya bakmak lazım. Ne alakası var derseniz işte sebeplerden bazılarını anlatmaya çalıştım. Bu ülke niçin kaliteli kanun yapamıyor ve ondan dolayı da yargı sonucu… Önüne gelen yargıyı suçluyor. Oysa yargının o denli günahı yok. Tuğla sağlam değilse, betonunun gravitesi vesairesi kafi değilse bina ister istemez bir kısım arızalarla karşı karşıya kalıyor. Onun için tüm bunlara bir bakmak lazım.’
Çiçek, alternatif uyuşmazlık çözümlerini kabullendiklerini, bilhassa iş davalarında, son zamanlarda kira uyuşmazlıklarında ve başka alanlarda mühim mesafeler alındığını dile getirdi.
Yargıtay 1. Başkanvekili Adem Albayrak da kısa sürede katılmış olduğu bir görüşmede işçi temsilcilerinin yargıdan birazcık yakınma ettiğini, bugün de işveren temsilcilerinin şikayetini fark ettiğini belirterek, ‘O süre yargının doğru yolda bulunduğunu anladım şu sebeple yargı teraziyi denk meblağ. Terazinin denk tutulduğunu anlıyoruz. Kısaca bizim kararları işçiler de beğenmiyor, işveren de beğenmediğine bakılırsa demek ki biz hukuka uygun karar veriyoruz diye kendi kendime mutlu oldum. Bu mutluluğu da sizlerle paylaşmak isterim.’ ifadelerini kullandı.
Albayrak, 2025 senesinde iş hukukuyla ilgili 665 bin 830 dosya açıldığını kaydetti.
Sempozyumda, Adana Valisi Mustafa Yavuz, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ali Cengiz Köseoğlu, Adana Barosu Başkanı Volkan Böke ve ADASO Başkanı Akıllı Kıvanç da konuşma yapmış oldu.
Yarın sona erecek sempozyumda bireysel iş uyuşmazlıklarında arabuluculuk ve tahkim, iş hukuku boyutuyla yeni nesil emek harcama türleri, iş sözleşmesinin sona ermesi, kıdem tazminatı, anayasa mahkemesinin iş hukukuna ilişkin bireysel müracaat kararları mevzu edilecek.
Kaynak:
AA
