ABD Başkanı Donald Trump, Fairford Kraliyet Hava Üssü’ndeki Amerikan görünmez bombardıman uçakları B-2’lerin hafta sonunda çekilmesinin rutin olmadığını doğruladı. Trump, “Bazı tehditler vardı. Niçin onları orada bırakalım?” derken tehdidi meydana getiren kişilerin bilindiğini ve İran’la bağlantılı olduklarını düşündüklerini söylemiş oldu. Pentagon da tüm bombardıman uçaklarının ABD’deki ana üslerine döndüğünü deklare etti. Karar, 27 Eylül’de Fairford civarlarında şüpheli araçların görülmesinin arkasından beş Britanya vatandaşının patlayıcı ve terör suçları şüphesiyle, 1 Ekim’de ise Britanya-İran çifte vatandaşı bir kişinin gözaltına alınmasından sonrasında geldi. İran yönetimi vakayla bağlantısı olduğu iddiasını kati şekilde reddediyor.
AVRUPA’DAKİ ANA BOMBARDIMAN ÜSSÜ
The Guardian gösterim organına konuşan Birmingham Üniversitesi Internasyonal Siyaset Profesörü David Dunn, sonucu “zamanı, emsalsiz ve ABD’nin yurtdışındaki askeri varlıklarının kırılganlığına ilişkin algının göstergesi” olarak nitelendirdi. Fairford basit bir hava üssü değil, NATO’nun yedek konuşlanma noktalarından ve ABD Küresel Saldırı Komutanlığının Avrupa’daki ileri harekat merkezlerinden biri. Kosova, 2003 Irak Savaşı ve İran’a yönelik operasyonlarda kullanılan üs, ABD Hava Kuvvetleri tarafınca Avrupa’daki başlıca bombardıman ileri harekat noktası olarak tanımlanıyor. Dunn’a gore Washington’un normalde kriz çıktığında tayyare gönderilmiş olduğu bir üsten tarihinde ilk kez bombardıman uçaklarını çekmesi, Amerikan askeri varlıklarının güvenliğine ilişkin ciddi kaygıya işaret ediyor.
ABD, kriz dönemlerinde bombardıman uçakları konuşlandırdığı Avrupa’daki ileri bombardıman noktası Fairford Üssü’nü ani bir kararla apar topar boşalttı. Uzmanlar çekilmenin üs tarihinde ilk kez gerçekleştiğini dile getiriyorlar. (US Navy)
İRAN’A SALDIRI HAZIRLIĞI MI?
Bombardıman uçaklarının İngiltere’den çekilmesi ABD’nin İran’ı vurma kapasitesini ortadan kaldırmıyor. Georgetown Üniversitesi uzmanı Dania Thafer’e gore Washington uygun bir ileri harekat noktasını yitirmiş olsa da uzun menzilli hücum kabiliyetini koruyor. Bunun en mühim örneği 21 Haziran 2025’teki Gece Yarısı Çekici Harekatı oldu. ABD, İran’ın Fordow, Natanz ve İsfahan nükleer tesislerini vurmak için yedi B-2 hayalet bombardıman uçağını Missouri’deki Whiteman Hava Üssü’nden kaldırdı. Ortalama 18 saatlik uçuşun arkasından İran’a 14 tane GBU-57 sığınak delici bomba atıldı. Dolayısıyla uçakların ABD’ye dönmesi yeni bir saldırının kanıtı değil; Washington İran’a yönelik büyük bir harekatı kendi topraklarından da gerçekleştirebiliyor.
İKİ OLASILIK VAR
ABD daha ilkin bir kez stratejik bombardıman uçaklarını ileri üslerden topluca çekti. Nisan 2020’de Guam’daki 16 senelik kesintisiz bombardıman uçağı konuşlandırmasına son verildi ve B-52’ler ABD’ye döndü. Sadece Washington Pasifik’teki operasyonlarını azaltmak yerine durağan(durgun) konuşlanmadan, uçakların değişik üsler içinde hareket ettirildiği Bombardıman Vazife Gücü modeline geçti. 2020’de B-2’ler tekrardan Diego Garcia’ya gönderildi; 2025’te de aynı üs B-2’lerle güçlendirildi. İngiliz ve ABD medyasındaki askeri uzmanların görüşlerine gore Fairford’daki son çekilme iki olasılığa haiz: ABD, İran kaynaklı bulunduğunu öne sürdüğü tehdide karşı stratejik uçaklarını korumaya alıyor yada bombardıman enerjisini daha güvenli ve öngörülmesi zor noktalara kaydırıyor. Uzmanlara gore bu ihtimalde ise İran’a yeni bir hava saldırısı gerçekleştirme olasılığı artıyor.
