31 Temmuz 2026 tarihinde ABD Gömü Bakanı Scott Bessent, usd/jpy kurunda gelen volatiliteye son vermek için müdahalede bulunduklarını deklare etti. ABD Hazinesi bunu Euro ara birimini satarak yapmış oldu.
Bessent, yendeki düzensiz hareketlerin sürmesi halinde ilave ortak müdahale yapabileceklerini deklare etti. Usd/jpy kuru 28 Temmuz tarihinde 163,87’e kadar çıkarak zamanı dibi görmüştü. Japonya ekonomisi ve toplumu tekrardan enflasyonla(Manşet enflasyon yüzde 2,3 ile Bank Of Japan’ın yüzde 2’lik hedefinin üstünde bulunuyor.) tanışmaya hazırlanırken, Japonya Merkez Bankası’nın yeteri kadar süratli hareket etmediğini düşünen yatırımcılar Japon Yeni’nde satışa geçti ve sonunda her iki hükümetin de müdahalesi geldi.
Japonya’nın para birimi Japon Yeni, ekonominin 90-91 yıllarında başlamış olan çöküşün arkasından neredeyse parasız haline geldi. 1980’lerde yüzde 4 büyüyen iktisat 1991 yılından itibaren yüzde 0 ila yüzde 0,5 büyümeye geçti. Arkasından Japonya Merkez Bankası, ekonomiyi canlandırmak adına siyaset faizini 1995 senesinde yüzde 0,5’e indirdi. 1999 senesinde ise yüzde 0’a indirdi.
Bu faiz oranları küresel piyasalarda “carry trade” fırsatı doğurdu. Carry trade faiz farkından para kazanmaya dayanan bir yaklaşım. Japonya Bankalarından yüzde 0 ile borçlanan bir yatırımcı. Bu parayı dolara çevirerek 1999 senesinde yüzde 4,75 olan ABD faizinden faydalanmaya başlamıştı. Kısaca yenden borçlanmanın maliyeti sıfır iken parayı ABD bankasına park etmenin yüzde 5 getirisi vardı. Bu da Japon Yeni’ni dünyanın en yaygın para birimi haline, Dolar/JPY kurunu da en likit kuru haline getirdi.
Hal bu şekilde olunca da ABD’li dev yatırım bankaları Tokyo’da gökdelenlerin 10’larca katını süsleyen ofisler tutmuş ve yabancıların Tokyo’dan ucuza borçlanmasını sağlamıştı.
Japon yeninin ABD doları karşısında neredeyse parasız olmasının bir başka tesiri doğrusu ABD’nin müdahalesini gerektirecek denli tesir ABD hazinesinde saklı.
Japon hususi firmalar ve emeklilik fonları ve hükümet elinde 1.12 trilyon dolarlık ABD tahvili bulunduruyor. Bu onu ABD gömü tahvillerinin en büyük sahibi yapıyor. İkinci sırada ise 939 milyar dolar ile İngiltere bulunuyor.
1.12 Trilyon dolarlık ABD tahvili sahipliği ABD hükümetinin odağını Japon yeni ve faizlerine vermesini gerektiriyor. Bank Of Japan’ın faizleri artırmasıyla beraber japon yatırımcıları risksiz getiri elde edebileceği düşüncesiyle ABD tahvillerinde satışa geçer, ABD tahvili satar, japon yeni alır ve tekrardan japon bankalarına koyarak ülkesinde daha iyi bir getiri elde edebilir. Bu da yen talebini artırarak yene kıymet kazandırıyor. Bu gelişme 1 trilyon dolarlık ABD tahvillerinin satışını tetikleyerek ABD’nin daha pahalı borçlanmasına yol açabilir. ABD ile Japonya’nın ortak müdahalesinin sebebi de bu.
Japonya’nın tekrardan enflasyonla tanışması ve ekonomik aktivitelerinin artmasıyla beraber Bank Of Japan’ın faiz artırmaya devam edeceği beklentileriyle Japon şirketleri ve emeklilik fonları 2026 yılının ilk 3 ayında 30 milyar dolarlık ABD tahvili sattı. Bu son yılların en süratli satışı.
Bank Of Japan, cuma günü faiz kararını açıklayacak. Bank Of Japan haziran ayında siyaset faizini yüzde 0,75’ten yüzde 1’e çıkardı. Cuma günü ise siyaset faizinde yüzde 0,25’lik artış yaparak yüzde 1,25’e çıkarması planlanıyor. Bank Of Japan Başkanı Ueda, haziran ayı toplantısında enflasyon risklerinin yüksek bulunduğunu işaret etmişti.
Bu toplantıya bilhassa ABD Hazinesi büyük bir ehemmiyet veriyor. ABD Gömü Bakanı Scott Bessent, Bank Of Japan’ın dikkatli karar alması icap ettiğini açıklamıştı. Zira alınacak faiz sonucu ve Ueda’den gelebilecek şahin tonlu açıklamalar Japon yatırımcıların “ABD tahvillerini sat” kararını tetikleyebilir ve Japon yeninin ülkeye geri dönmesini sağlayabilir.
Geçtiğimiz haftalarda Japonya Devlet Emeklilik Yatırım Fonu muhteşem toplantı ile varlık dağılımına ilişkin bir toplantı gerçekleştirmişti. Bu gelişme Japonya’nın artan faizlerine karşı bir hazırlık olarak yorumlandı. Fonun Japon devlet tahvili varlıklarını artırmayı değerlendirmeye almış olduğu ifade ediliyor.
