Mevzu hakkında informasyon sahibi beş kaynağa gore, görüşmelere Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in yakın danışmanı Kirill Dmitriev ile ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve hususi temsilcisi Jared Kushner de katıldı.
Rusya ile Ukrayna içinde ateşkes sağlanması için çalışan Kushner, ekonomik iş birliğinin sulh sürecinde mühim rol oynayabileceğini düşünüyor. Ihtimaller içinde bir antak kalma, savaşın sona ermesinin peşinden Avrupa’ya tekrardan Rus doğalgazı sevkiyatı yapılması durumunda ABD’li yatırımcıların gelir elde etmesini sağlayabilir.
Kushner ve Dmitriev son haftalarda Moskova ve New York’ta bir araya geldi. Kaynaklar, Şimal Akım mevzusunun bu görüşmelerde ne seviyede ele alındığının bilinmediğini fakat gündemde kalmaya devam ettiğini belirtti.
Beyaz Saray’dan bir yetkili, Rusya ile yapılacak ihtimaller içinde anlaşmaların ABD Internasyonal Kalkınma Finansmanı Kurumu (DFC) ve Gömü Bakanlığı ile görüşme edilmesi ve ABD’li şirketlerle vergi mükelleflerine yarar sağlaması icap ettiğini söylemiş oldu. Yetkili, Şimal Akım mevzusunda kısa sürede görüşme yapılmadığını belirtti.
Fakat boru hatlarının tekrardan faaliyete geçirilmesinin önünde mühim engeller bulunuyor. Şimal Akım, ABD ve Avrupa Birliği’nin yaptırımları kapsamında yer alırken, Almanya da Rusya’dan tekrardan doğalgaz alımına karşı çıkıyor.
Almanya Iktisat ve Enerji Bakanlığı sözcüsü, ülkenin Rus doğalgazına alternatif kaynaklar bulduğunu ve boru hatlarının tekrardan açılmasının hükümet onayına bağlı bulunduğunu belirterek, bu şekilde bir adımın gündemlerinde olmadığını söylemiş oldu.
Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgalinden ilkin Almanya, doğalgaz ihtiyacının yarısından fazlasını Rusya’dan karşılıyordu. Şimal Akım hatları, Rusya’nın Avrupa’ya gaz sevkiyatını kısmasının peşinden kullanım dışı kalmış, Eylül 2022’de meydana gelen su altı patlamalarında da hasar görmüştü.
Kaynaklara gore, Kushner ve Dmitriev ek olarak Rus enerji şirketi Lukoil’in Avrupa ve öteki bölgelerdeki rafineri ve akaryakıt istasyonlarının satışını da görüşüyor.
Plan kapsamında DFC ile Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden yatırımcıların oluşturacağı bir konsorsiyumun bu varlıkları satın alması, ABD’nin de ilgili yaptırımları kaldırması öngörülüyor.
