Avrupa’nın enerji güvenliği arayışı Türkiye’yi kıtanın yeni enerji ağında öne çıkarıyor. ABD’de Cumhuriyetçi Parti’nin yazılı basındaki mühim kalelerinden biri kabul edilen National Interest (NI) gösterim organında piyasaya çıkan analizde, Rusya-Ukrayna Savaşı sonrasında değişen enerji haritasında Ankara’nın giderek daha kuvvetli bir konuma yerleştiği açıklandı. Analize gore Avrupa’nın Rus gazına bağımlılığı azaltma çabası, sıvılaştırılmış naturel gazın (LNG) yükselişi ve yeni tedarik yollarının aranması Türkiye için zamanı bir fırsat yarattı. Kafkasya, Orta Asya ve Orta Doğu’daki üreticiler ile Avrupa pazarı içinde bulunan Türkiye; boru hatları, LNG terminalleri, yüzer depolama gaz tesisleri, yer altı depoları ve Karadeniz’deki üretimiyle kıtanın yeni enerji geçit rotalarından biri olma yolunda aşama kaydediyor.
Türkiye’nin LNG terminalleri, boru hatları ve depolama kapasitesi, Avrupa’nın değişen enerji haritasında Ankara’nın stratejik önemini artırıyor. (Shutterstock)
ENERJİ HARİTASI DEĞİŞİYOR
NI analizinde, Avrupa’nın onlarca yıl süresince enerji güvenliğini büyük seviyede durağan(durgun) boru hatları üstüne kurduğu hatırlatıldı. Rus gazı kıtaya geniş boru ağı üstünden taşınırken Nord Stream benzer biçimde projeler Moskova ile Avrupa ekonomileri içinde kuvvetli bir karşılıklı bağımlılık yarattı. Sadece Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin arkasından Avrupa hükümetleri alternatif kaynaklara yöneldi ve LNG, yeni enerji stratejisinin temel unsurlarından biri haline geldi. Analize gore bu değişiklik Türkiye’nin önemini artırıyor.
BORU HATLARINDAN LNG MERKEZİNE
Türkiye’nin enerji sektöründeki ağırlığı uzun seneler boru hatları üstünden şekillendi. Trans Anadolu Organik Gaz Boru Hattı TANAP, Hazar gazını Türkiye üstünden Avrupa’ya ulaştıran Cenup Gaz Koridoru’nun temel omurgalarından biri olurken, TürkAkım da Rus gazının Türkiye ve Güneydoğu Avrupa’ya taşınmasında tehlikeli sonuç rol üstlendi. Sadece NI analizine gore Ankara son on yılda yeni devrin yalnızca boru hatlarıyla kurulamayacağını görmüş oldu ve LNG altyapısına yöneldi. Türkiye’nin günlük tekrardan gazlaştırma kapasitesi 2016 öncesinde ortalama 37 milyon metreküp düzeyindeyken 2025 itibariyla ortalama 150 milyon metreküpe terfi etti. Böylece Türkiye, durağan(durgun) boru hatlarından gelen gaza bağımlı kalmadan dünya piyasalarındaki LNG kargolarını kabul edebilecek daha esnek bir yapıya kavuştu.
LNG İTHALATI YÜZDE 35 ARTTI
Türkiye’nin değişen enerji stratejisi ithalat rakamlarına da yansıdı. S&P Global Energy verilerine gore Türkiye 2024’te ortalama 9,17 milyon ton LNG ithal ederken bu sayı 2025’te 12,38 milyon tona terfi etti. Böylece senelik artış ortalama yüzde 35’e ulaştı.
Karadeniz’de artan naturel gaz üretimi ve yeni biriki keşifleri, Türkiye’nin dışa bağımlılığı azaltma ve enerji merkezi olma hedefini destekliyor. (Reuters)
KARADENİZ GAZI İKİNCİ DAYANAK
Türkiye bir taraftan küresel LNG piyasalarına açılırken öteki taraftan kendi naturel gaz üretimini de artırmaya çalışıyor. Bu stratejinin merkezinde Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası bulunuyor. Sahadaki günlük üretim 2025’te ortalama 9,5 milyon metreküp düzeyine ulaştı. Ankara, yeni altyapının devreye alınmasıyla üretimi 20 milyon metreküpün üstüne çıkarmayı hedefliyor. Mayıs 2025’te ise Göktepe-3 kuyusunda 75 milyar metreküplük yeni naturel gaz rezervi keşfedildiği açıklandı. Ortalama 30 milyar dolar kıymet biçilen keşfin Türkiye’nin konutlardaki doğalgaz ihtiyacını ortalama 3,5 yıl karşılayabilecek büyüklükte olduğu açıklandı.
DOĞU AKDENİZ DENKLEMİ DE DEĞİŞEBİLİR
Türkiye’nin enerji merkezi hedefi Doğu Akdeniz’deki güç mücadelesini de direkt ilgilendiriyor. Bölge uzun senelerdir deniz yetki alanları, naturel gaz sahaları ve alternatif boru hattı projeleri üstünden şekillenen sert bir rekabete sahne oluyor. Yunanistan, Kıbrıs Rum Yönetimi, Mısır, İsrail ve Türkiye değişik enerji güzergahları üstünde konum almaya çalışırken LNG’nin yükselişi, durağan(durgun) boru hattı projelerinin karşısına daha esnek seçenekler çıkarıyor. NI analizine gore Türkiye’nin aynı anda LNG tesislerine, kıtalararası boru bağlantılarına, Karadeniz üretimine ve stratejik coğrafyaya haiz olması Ankara için mühim bir avantaj oluşturuyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
