Ankara’nın ev sahipliği yapmış olduğu 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump arasındaki yakınlık internasyonal haber ajanslarının dikkatinden kaçmadı.
Reuters’ın analizinde, ABD Başkanı’nın Türkiye’ye F-35 satışı meselesini değerlendirdiklerini ve CAATSA yaptırımlarını kaldıracaklarını söylemesiyle Washington-Ankara bağlarının güçlendiği yazılıyor.
ABD’nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yöntemiyle Savaşım Etme Yasası (CAATSA) ABD’nin İran, Şimal Kore ve Rusya’yla müdafa yada enerji alanlarında mühim seviyede iş meydana getiren şahıs ve kurumlara cezai yaptırımlar uygulanmasını öngören federal yasası.
Trump’ın ilk döneminde ABD Kongresi’nin 2020’de açıklamış olduğu kararda, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 satın alarak CAATSA’nın 231’inci maddesini ihlal etmiş olduğu bildirilmişti.
Cumhuriyetçi önder, bilhassa İran cenginde Avrupalı müttefiklerinden aramış olduğu desteği bulamayınca NATO’dan çekilme tehditlerini artırdı. Ondan sonra NATO Zirvesi’ne “Erdoğan’a duyduğu saygıdan” dolayı katılacağını söylemişti.
Analize gore Trump’ın zirveye katılımının sağlanması bile tek başına Ankara için büyük bir diplomatik başarı.
Trump’ın, İspanya’yla tüm ticareti durdurmak istediklerini söylemesi ve Grönland’ı ilhak tehditlerini yinelemesiyle zirvede gerilmiş anlamış olur da yaşandı. Buna karşın ABD Başkanı, zirvenin son gününde birlik mesajı verdi.
Makalede, Trump’la ilişkilerini güçlendirmesinin Erdoğan’a iç politikada destek sağlayabileceği yorumu da paylaşılıyor.
Öteki taraftan Türkiye’ye F-35 satışının yeniden gündeme gelmesi İsrail ve Yunanistan’dan tepki çekti.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, CNN’e verdiği röportajda Türkiye’ye F-35 harp jetlerinin satışının “Ortadoğu’daki güç dengesini bozacağını” savundu. Ankara’nın F-35 programına tekrardan dahil edilmesini önlemek amacıyla NATO Zirvesi’nden ilkin Trump’la birkaç kez görüştüğünü de itiraf etti.
Yunanistan lideri Kiryakos Miçotakis de F-35 satışı ihtimalinden endişelendiklerini söyleyerek, ülkesinin Türkiye tarafınca harp tehdidi altında bulunduğunu iddia etti.
Erdoğan ise Tel Aviv ve Atina’nın açıklamalarına tepki göstererek, “İkisinin de benim dünyamda yeri yok. Netanyahu’nun hangi sularda yüzmüş olduğu belli. Miçotakis’in bu şekilde bir yanlışa düşmemesi gerekirdi” dedi.
