Küresel piyasalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile anlaşmanın birkaç gün içinde tamamlanacağını söylemesiyle pozitif seyrediyor.
ABD/İsrail-İran Savaşı’nın diplomatik yollarla kısa sürede sona erebileceğine dair umutlar, ABD Başkanı Donald Trump’ın kesinlik içeren açıklamalarıyla güç kazanmıştır.
Trump, İran’la antak kalma belgesinin son halinin hazırlandığını belirterek, “Belgelerin son halinin hazırlanması sürecinden geçiyoruz. Bu süreç önümüzdeki birkaç gün içinde tamamlanacak ve bir imza töreni düzenlenecek.” dedi. İran lideri Mücteba Hamaney’in anlaşmayı onaylayıp onaylamadığına ilişkin soruya Trump, “Anladığım kadarıyla yanıt evet.” yanıtını verdi.
Sadece İran basını, Trump’ın iddiasının aksine ABD ile olası anlaşmaya ilişkin herhangi bir mutabakat metninin Tahran tarafınca hemen hemen onaylanmadığını duyurdu.
Orta Doğu’da uzlaşı sürecine ilişkin tutarsız açıklamalara karşın bölgede gerilimlerin diplomatik yollarla sona erebileceğine yönelik iyimserlik, petrol tutarları ve tahvil faizlerinde sert hareketleri bununla beraber getirdi.
ABD Başkanı Trump’ın imzalar atılınca Hürmüz Boğazı’nın açılacağını söylemesiyle Brent petrolün varil fiyatı dün yüzde 5,6 düşüşle 17 Nisan’dan bu yana ilk kez 90 doların altına sarktı.
Gerileyen petrol fiyatlarının halihazırdaki enflasyon risklerini bir miktar törpülemesiyle ABD tahvil piyasasında alımlar güç kazanmıştır. ABD’nin 10 senelik tahvil faizi dün ortalama 10 baz puan düşerek yüzde 4,47’ye çekildi.
Analistler, Trump’ın açıklamalarının kati bir ton taşımasına karşın yatırımcıların anlaşmaya ilişkin somut gelişimleri görmek istediğini ve davranışlarında ölçülü iyimserlikle hareket ettiğini belirtti.
Söz mevzusu gelişmelerin arkasından para piyasalarında, ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar faiz artıracağına yönelik beklentiler zayıflarken, bankanın aralık toplantısında yüzde 77 ihtimalle siyaset faizini 25 baz puan artıracağı öngörülüyor.
Öte taraftan ABD’de üretici enflasyonu mayısta beklentileri aştı. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 1,1, senelik bazda yüzde 6,5 artarak beklentilerin üstünde gerçekleşti. Verinin detaylarında enerji maliyetlerindeki artışın üretici enflasyonunu yukarı çekmeyi sürdürdüğü dikkati çekti.
ABD’de tüketici enflasyonunun arkasından üretici fiyatlarındaki artışın da enerji maliyetleri kaynaklı sürmesi, enflasyonist baskıların kısa vadede kuvvetli kalabileceğine işaret etti.
Bununla beraber iş modellerinde giderek yaygınlaşan suni zekanın, şirketlerde verimliliği artırarak maliyetler üstünde aşağı yönlü tesir yaratabileceği değerlendiriliyor.
Bu gelişmelerin yanı sıra ABD’de büyük şirketlerin halka arz süreçleri yakından takip ediliyor. ABD’li milyarder iş insanı Elon Musk’ın kurucusu olduğu uzay ve havacılık şirketi Space Exploration Technologies Corp (SpaceX), 75 milyar dolar kaynak biriktirerek küresel finans tarihinin en büyük halka arzını gerçekleştirecek.
Şirketten meydana getirilen açıklamada, hisselerin bugün Nasdaq Global Select Market ve Nasdaq Texas borsalarında “SPCX” koduyla işlem görmeye başlamasının beklendiği, halka arz işlemlerinin ise olağan kapanış koşullarına bağlı olarak 15 Haziran’da tamamlanmasının öngörüldüğü açıklandı.
Analistler, SpaceX’in başarıya ulaşmış bir halka arz gerçekleştirmesinin öteki büyük teknoloji şirketlerinin halka arz planlarını da teşvik edebileceğini ve bunun uzay teknolojileriyle bağlantılı şirket hisselerine yönelik talebi artırabileceğini açıkladı.
Bu gelişmelerin ışığında ABD’nin 10 senelik tahvil faizi yüzde 4,46’de, dolar endeksi de 99,7’da yatay seyrediyor.
Dün yüzde 3,4 artışla 4 bin 211 dolara çıkan altının ons fiyatı, yeni günde yüzde 0,7 azalışla 4 bin 183 dolardan alıcı buluyor. Brent petrol yeni işlem gününde de düşüşünü sürdürerek yüzde 0,8 azalışla varil başına 87,7 dolardan işlem görüyor.
Söz mevzusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 1,75, Nasdaq endeksi yüzde 2,54 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,86 terfi etti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Avrupa borsaları dün pozitif seyrederken, Orta Doğu’daki gelişmelerin bölge gündeminin odağını oluşturuyor.
Dün Avrupa Merkez Bankası (ECB), Orta Doğu’daki harp kaynaklı enflasyonist baskılar doğrultusunda, piyasa beklentilerine paralel olarak Eylül 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına gitti. Banka 21 toplantının arkasından bu adımı atmış oldu.
ECB Başkanı Christine Lagarde, Orta Doğu’da tırmanan savaşın küresel piyasalarda ciddi enflasyonist baskılar oluşturduğunu belirterek, faiz artırımının Orta Doğu’daki savaşın direkt sonucu bulunduğunu söylemiş oldu.
Orta Doğu’daki savaşın ekonomik faaliyetleri baskıladığını belirten Christine Lagarde, öncü anketlerin bilhassa hizmetler sektöründe yavaşlamaya işaret ettiğini dile getirdi.
Lagarde, imalat sektörünün ise tedarik zinciri baskılarıyla başa çıkma mevzusunda şirketlerin yığın biriktirmeleri ve artan müdafa harcamaları yardımıyla şimdilik direndiğini açıkladı.
Yüzde 2’lik fiyat istikrarı hedefini korumayı amaçlayan ECB, makroekonomik tahminlerini de revize etti. Petrol şoku ve tedarik belirsizlikleri sebebiyle bu yıl için averaj enflasyon tahmini (mart ayındaki yüzde 2,6’lık öngörüden) yüzde 3,0’e yükseltildi.
Enflasyonun 2027’de yüzde 2,3 olması beklenirken yüzde 2’lik hedefe sadece 2028 senesinde ulaşılabileceği öngörüldü.
Söz mevzusu gelişmelerin arkasından avro/dolar paritesi yüzde 0,3 artışla 1,1580’e çıktı.
Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel de “Temmuz toplantısı için tüm seçeneklerimizi açık tutuyoruz; gerekirse tekrardan harekete geçmeye hazırız.” dedi.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,48, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,06, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,48 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,95 terfi etti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Orta Doğu’da çatışma ikliminin sonlanacağına yönelik beklentiler yeni günde Asya borsalarında da öne çıkıyor. Cenup Kore’de Kospi endeksindeki süratli yükseliş dikkati çekerken, bölge genelinde alıcı seyir izleniyor.
Öte taraftan Japonya’da endüstri üretimi nisanda yavaşlama eğilimi gösterdi. Ülkede endüstri üretimi nisanda senelik bazda yüzde 2, aylık bazda yüzde 0,5 artış gösterirken, önceki aya kıyasla ivme yitirdi. Ülkede ek olarak aynı ayda kapasite kullanım oranı da yüzde 0,8 azaldı.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,2, Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 6,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,4 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,7 terfi etti.
Dün yatay seyreden Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,01 düşüşle 13.743,50 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına nazaran yüzde 1,69 terfi etti.
Öte taraftan yurt içinde ödemeler dengesi verileri takip edilecek. AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının nisanda 5 milyar 437 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti. Ekonomistler, cari işlemler hesabının bu yıl ise 50 milyar 580 milyon dolar açık vereceğini öngördü.
Dolar/TL dünü 46,1860’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 46,2510’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde piyasa katılımcıları anketi ve ödemeler dengesi istatistiklerinin, yurt haricinde ise İngiltere’de gelişme, endüstri üretimi, Almanya’da enflasyon ile ABD’de Michigan Üniversitesi tüketici itimat endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 puanın destek konumunda bulunduğunu kaydetti.
