Küresel piyasalarda dün suni zeka ve teknoloji şirketlerinde görülen sert yükselişler bugün yerini artan petrol fiyatlarının tetiklediği enflasyonist endişelerden ve tahvil faizlerindeki yükselişlerden kaynaklı satış baskısına bıraktı.
Teknoloji ve suni zeka şirketlerine ilişkin iyimserliğe rağmen ABD/İsrail-İran Savaşı’ndan kaynaklı etkisinde bırakır piyasalardaki risk iştahında kırılganlıklara işaret ediyor.
Suni zeka harcamalarının şirketlerin büyümesini pozitif yönde etkileyeceğine dair beklentilerle teknoloji ve suni zeka şirketlerinin hisselerinde görülen sert yükselişler küresel piyasalarda dün risk iştahını artırmış, harp kaynaklı enerji maliyetlerine rağmen ABD’de açıklanan verilerin tüketicinin gücünün sürdüğüne işaret etmesi de piyasalarda görülen pozitif seyirde etkili olmuştu.
Suni zekaya yönelik yenilenen yatırımlar, sağlam şirket karları ve açıklanan makroekonomik verilerin bilhassa ABD ekonomisinin dirençli bulunduğunu göstermesi dün borsaların üstün dereceli tazelemesini sağlamış oldu.
Öteki taraftan petrol fiyatlarındaki yükseliş ve tahvil faizlerindeki artış yeni günde piyasalarda satış baskısına niçin oldu.
Yatırımcılar, borsalardaki suni zeka temelli yükselişlerin ne kadar sürdürülebilir bulunduğunu sorgularken, ABD-Çin görüşmelerinin iyi mi değerlendirilmesi mevzusunda da kararsız görünüyor.
Taraflar içinde ekonomik işbirliğinin arttığına dair işaretler olmasına rağmen piyasaların beklediği şeyin İran mevzusunda bir ilerleme olması ve bu mevzuda kayda kıymet bir ilerleme olmaması piyasalardaki risk iştahını baskılıyor.
Böylece teknoloji hisselerine yönelik yatırımcı coşkusu yerini tahvil faizlerindeki yükselişlerden kaynaklı negatif etkisinde bırakır ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz artışı beklentilerinin kuvvetlenmesine neden olan enflasyonist endişelere bıraktı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın devam eden Pekin temasları bugün de yatırımcıların odağında içeriyor
Siyasal kurmaylarının yanı sıra Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang ile Tesla Üst Yöneticisi Elon Musk benzer biçimde Amerikan şirketlerinin temsilcilerinden oluşan geniş bir heyetle Çin’de temaslarda bulunan Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ikili ve heyetler arası görüşme için bir araya geldi.
Dünyanın en büyük iki ekonomisinin liderlerinin görüşmesinden çıkan mesajlar yakından izlenirken, Çin Devlet Başkanı Şi, iki ülkenin rakip değil ortak olması icap ettiğini beyan etti.
İran mevzusunda ise Beyaz Saray, ABD Başkanı Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi’nin, Hürmüz Boğazı’nın açık kalması ve “İran’ın asla nükleer silaha haiz olmaması” mevzusunda mutabık kaldığını deklare etti.
Trump, Fox News’e verdiği röportajda da Şi’nin İran’la antak kalma ve Hürmüz Boğazı’nın açılması mevzusunda destek olmaya hazır bulunduğunu söylediğini belirtti. Trump’ın bu açıklaması da dün piyasaları destekledi.
Ek olarak Trump, Şi’nin Amerikan tayyare üreticisi Boeing’den 200 tayyare satın almayı kabul ettiğini deklare etti.
ABD Gömü Bakanı Scott Bessent de ülkesinin İsrail ile beraber İran’a saldırılarıyla başlamış olan harp sebebiyle vapur trafiğinde kesintilerin yaşandığı Hürmüz Boğazı’nın açılmasında Çin’in, ABD’den daha çok çıkarı bulunduğunu, bu yüzden Washington’a destek vereceklerine inandığını belirtti.
ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin de açıklamaları takip edilirken, Kansas City Fed Başkanı Jeffrey Schmid, devam eden enflasyonu iktisat açısından en acil risk olarak gördüğünü belirtti.
Öte taraftan düzenlemiş olduğu basın toplantısında, küresel ekonomideki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Internasyonal Para Fonu (IMF) Sözcüsü Julie Kozack, küresel ekonominin Orta Doğu’daki harp dolayısıyla yükselen petrol fiyatlarıyla beraber “negatif” senaryoya doğru ilerlediğini sadece orta vadeli enflasyon beklentilerinin çıpalanmış durumda bulunduğunu söylemiş oldu.
Makroekonomik veri tarafına bakıldığında ABD’de perakende satışların nisanda aylık bazda yüzde 0,5 ile beklentilere paralel artış kaydettiği görüldü.
Söz mevzusu dönemde satış tutarındaki en yüksek artış, Orta Doğu’daki çatışmaların etkisiyle yükselen petrol fiyatlarına bağlı olarak benzin istasyonlarında görüldü.
Analistler, söz mevzusu verinin artan enerji fiyatlarına rağmen tüketici talebinin devam ettiğini ortaya koyduğunu sadece perakende satışlarda en yüksek artışın benzin istasyonlarında görülmesinin enflasyonist baskıların daha da fazla artabileceğini gösterdiğini söylemiş oldu.
Ülkede ithalat fiyat endeksi nisanda aylık yüzde 1,9, ihracat fiyat endeksi yüzde 3,3 ile beklentilerin üstünde arttı.
ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 9 Mayıs ile biten haftada 211 bine çıkarak piyasa beklentilerinin üstünde gerçekleşti.
Piyasa beklentisi, işsizlik maaşı müracaat sayısının bu zamanda 205 bin olması yönündeydi.
İşsizlik maaşı müracaat sayılarına ilişkin önceki haftanın verisi 200 binden 199 bine revize edildi. Ülkede, ithalat fiyat endeksi nisanda aylık yüzde 1,9 ihracat fiyat endeksi yüzde 3,3 ile beklentilerin üstünde arttı.
Enflasyonist endişeler tahvil piyasasında satış baskısına niçin olurken, ABD’nin 10 senelik tahvil faizi, yüzde 4,52 ile 1 senenin en yüksek seviyesine, ABD’nin 30 senelik tahvil faizi de yüzde 5,0693’le Temmuz 2025’ten bu yana en yüksek seviyeyi görmüş oldu.
Brent petrolün varil fiyatı, yüzde 0,1 artışla 104 dolarda seyrediyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş eğilimi dünya genelindeki ülkelerde enflasyonun yükseleceğine dair endişeleri körüklerken, bu hafta ABD’den gelen Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Üretici Fiyat Endeksindeki (ÜFE) yükseliş bu endişelerin kanıtı oldu.
Yatırımcıların güvenli liman talebinin artmasıyla dolar endeksi yüzde 0,2 artışla 99,1 seviyesinde seyrederken, yükselen petrol tutarları ve güçlenen doların negatif etkileriyle altının onsu yüzde 1,3 azalışla 4 bin 590 dolardan işlem görüyor.
Kripto para piyasasında, ABD Senatosunun Bankacılık Komitesinin sektöre yasal netlik kazandırmayı hedefleyen ve “CLARITY” olarak malum yasa tasarısını onaylayarak Senato Genel Kurulu’na sevk etmesi sonrası dün 82 bin dolara kadar yükselen Bitcoin’in fiyatı, bugün 81 bin dolar seviyelerinde dengelendi.
New York borsasında teknoloji hisselerinde devam eden yükselişlerin pozitif etkisiyle dün alış ağırlıklı bir seyir seyredildi.
ABD’nin ortalama 10 Çinli firmanın Nvidia’nın H200 çipini satın almasına onay verdiğine dair haberlerin ardında Nvidia’nın hisseleri yüzde 4,4 kıymet kazanmıştır. Çin’in Boeing’den 200 tayyare satın alacağına yönelik haberlere karşın Boeing hisseleri günü yüzde 4,7 kayıpla tamamladı.
Teknoloji şirketleri içinde Cisco hisselerindeki yükseliş öne çıktı. Firmanın tekrardan yapılanma kapsamında ortalama 4 bin çalışanını işten çıkaracağını açıklamasına rağmen senelik gelir beklentisini yukarı yönlü revize etmesinin peşinden hisseleri yüzde 13,4 kıymet kazanmıştır.
Söz mevzusu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,75, S&P 500 endeksi yüzde 0,77 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,88 kıymet kazanmıştır.
S&P 500 endeksi, 7.517,12 puanla, Nasdaq endeksi 26.707,14 puanla üstün derece elde etti. ABD’de endeks vadeli kontratlar ise yeni güne negatif seyirle başladı.
Avrupa borsaları dün kuvvetli bilançoların desteğiyle pozitif seyretti.
Buna rağmen Avrupa’da büyük teknoloji şirketlerinin fazla olmayışı ve enerji fiyatlarındaki yükselişin gelişme ve enflasyon görünümü üstünde baskı oluşturması Avrupa piyasalarındaki risk algısının devam etmesine niçin oluyor.
Öte taraftan İngiltere’de 1. çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla önceki çeyreğe gore yüzde 0,6 ile beklentiler dahilinde gerçekleşirken, senelik yüzde 1,1 ile beklentilerin üstünde gerçekleşti.
Önceki çeyreklik dönemdeki ekonomik gelişme yüzde 0,2 olurken, senelik bazda yüzde 1 olmuştu. İngiltere ekonomisi ABD/İsrail-İran kaynaklı harp etkilerine rağmen kuvvetli bir gelişme kaydetti. Sadece söz mevzusu gelişme ocak ve şubat aylarını da kapsadığı için bundan sonraki dönemde İngiltere ekonomisinde durgunluk olabileceği tahmin ediliyor. İngiltere’nin enerji tedariki mevzusunda dışarıya yoğun bir halde bağlı olmasının ülke ekonomisini kırılgan hale getirebileceği öngörülüyor.
Ülkede tahvil faizlerindeki sert yükseliş de mortgage piyasasında faizlerin artmasına sebep oldu. Bu durumun ekonomik büyümeyi baskılayacağına dair beklentiler bulunuyor.
Ek olarak son siyasal gelişmelerden sonrasında ülkede liderlik yarışının başlayacağına kati gözle bakılıyor. Son olarak, 7 Mayıs’taki mahalli seçimlerde büyük yenilgi alan Başbakan Keir Starmer’a çekilme çağrısında bulunan Sıhhat Bakanı Wes Streeting de hükümetteki görevinden ayrıldığını duyurdu.
Wes Streeting’in Starmer’a karşı İşçi Partisi liderliği için aday olmayı organize ettiği gündeme gelmesine karşın kendisi mektubunda resmi bir adaylık açıklamasında bulunmadı.
İngiltere’deki siyasal belirsizliklerin etkisiyle sterlin/dolar paritesi yüzde 0,4 azalışla 1,3350’de seyrediyor.
Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,32, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,15, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,46 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,93 kıymet kazanmıştır. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar ise yeni güne karışık seyirle başladı.
Asya borsalarında, ABD-Çin görüşmelerinde jeopolitik ve bazı ekonomik mevzularda kayda kıymet bir haber akışı olmaması ve Japonya’da üretici fiyatlarında görülen sert hızlanmayla Çin hariç negatif bir seyir izleniyor.
ABD ve Çin arasındaki görüşmelerde çip ihracat kontrollerinin detaylı bir şekilde ele alınmadığına yönelik haberler bilhassa Cenup Kore borsasını negatif etkiledi.
Japonya’da nisan ayına ilişkin ÜFE aylık yüzde 2,3, senelik da yüzde 4,9 artarak beklentilerin üstünde gerçekleşirken, verinin artış hızında da mart ayına gore de belirgin derecede yükseliş görüldü. Ülkede ÜFE mart ayında aylık bazda yüzde 0,8, senelik bazda yüzde 2,6 artmıştı.
Söz mevzusu verinin peşinden Japonya’da 10 senelik tahvil faizi yüzde 2,72 ile 1995 yılından bu yana en yüksek seviyeyi görmüş oldu.,
Söz mevzusu gelişmelerle, Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 4,8, Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yüzde 0,9 ve Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,7 gerilerken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 arttı.
Borsa İstanbul’da ise dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,32 kıymet kazanarak 14.644,70 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışının derhal altında 17.209,00 puandan işlem görmüş oldu.
Dolar/TL, dün günü yatay seyirle 45,4308’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,3 üstünde 45,5440’dan işlem görüyor.
Öte taraftan dün senenin ikinci Enflasyon Raporu’nun tanıtımı amacıyla İstanbul Finans Merkezi’ndeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Yerleşkesi’nde düzenlenen bilgilendirme toplantısında konuşan TCMB Başkanı Fatih Karahan, “Enflasyonun 2026 yıl sonunda yüzde 26, 2027 yıl sonunda ise yüzde 15 olarak gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz. Enflasyonun 2028 yıl sonunda yüzde 9’a geriledikten sonrasında orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz.” dedi.
Karahan, “2026 yılı ara hedefimizi yüzde 24’e, 2027 yılı ara hedefimizi yüzde 15’e, 2028 yılı ara hedefimizi ise yüzde 9 seviyesine yükselttik” diye konuştu.
Analistler, bugün yurt içinde bütçe dengesi ve piyasa katılımcıları anketinin, yurt haricinde ise ABD’de New York Fed imalat endeksi, endüstri üretimi ve kapasite kullanım oranının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.800 ve 14.900 puanın direnç, 14.500 ve 14.400 seviyelerinin destek konumunda bulunduğunu kaydetti.
