Türkiye’nin elektrikli otomobil satışlarında Avrupa’da dördüncü sıraya yükselmesi kamuoyunda “elektrikli dönüşüm” ve “çevreci talep artışı” başlıklarıyla gündeme gelirken, Ember Energy’nin raporunda öne çıkan aslolan unsurun vergi yapısı olduğu belirtiliyor. Rapora bakılırsa Türkiye’de elektrikli otomobil satışlarını hızla artıran temel unsur, bu araçların mevcut ÖTV ve matrah sistemi yardımıyla içten yanmalı muadillerine kıyasla daha düşük vergi oranıyla satılabilmesi gösteriliyor.
Türkiye; Almanya, İngiltere ve Fransa’nın peşinden dördüncü en büyük elektrikli otomobil pazarı haline geldi.
REKABETÇİ FİYAT
Ember’in raporuna bakılırsa elektrikli otomobillerin Türkiye pazarında “erişilebilir” görünmesi, teknolojik maliyetlerin düşmesinden ya da tüketicilerin çevresel kaygılarından ziyade, vergi dilimlerinin elektrikli araçlar lehine olmasından kaynaklanıyor. Bilhassa belirli motor gücü ve fiyat aralıklarında yer edinen modeller, benzinli ve dizel araçlara kıyasla oldukca daha düşük ÖTV oranlarına doğal olarak tutuluyor. Bu durum, aynı segmentteki araçlar içinde elektrikli modelleri fiyat açısından rekabetçi hatta bazen daha avantajlı hale getiriyor.
FİYAT KIRILGAN
Raporda, bu yapının Türkiye’yi kısa sürede Avrupa’nın en büyük elektrikli otomobil pazarlarından biri haline getirmiş olduğu belirtilirken, söz mevzusu büyümenin politik olarak kırılgan olduğuna da dikkat çekiliyor. Vergi avantajlarının geri çekilmesi yada matrah sınırlarında yapılacak bir düzenlemenin, elektrikli vasıta fiyatlarını hızla yukarı taşıyabileceği ve satışlarda ani bir düşüşe yol açabileceği vurgulanıyor.
KALICI OLACAK MI?
Ember Energy, Türkiye’deki elektrikli otomobil pazarının bugünkü başarısının, uzun vadeli ve kapsamlı bir elektrikli ulaşım stratejisinden ziyade mevcut vergi çerçevesinin sağlamış olduğu geçici avantajlara dayandığını ifade ediyor. Bu yüzden raporda, satış rakamlarının tek başına kalıcı bir dönüşüme işaret etmediği, düşük vergi ortamının değişmesi halinde Türkiye’nin Avrupa’daki üst sıralardaki konumunu müdafaasının zorlaşabileceği değerlendirmesi yer ediniyor. Analize bakılırsa elektrikli otomobillerin Türkiye’de sürdürülebilir halde yaygınlaşabilmesi için, vergi avantajlarının ötesine geçen istikrarlı teşvik politikaları, altyapı yatırımları ve uzun vadeli planlamalar gerekiyor. Aksi halde mevcut tablonun, vergi sistemi değiştiğinde hızla tersine dönebilecek bir gelişme olarak kalabileceğine de dikkat çekiliyor.
2025’te Türkiye’de satılan elektrikli otomobil sayısı ortalama 190 bin adete ulaştı.
MALİ TEŞVİKLER ETKİLİ
Ember Energy Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan da değerlendirmesinde bu durum vurgulanırken, Alparslan elektrikli otomobil satışlarındaki süratli artışın kalıcı bir dönüşüm olarak okunmaması gerektiğine dikkat çekiyor. Alparslan, Türkiye’deki büyümenin büyük seviyede mevcut vergi yapısının yarattığı fiyat avantajına dayandığını, bu yüzden satışlardaki ivmenin siyaset değişikliklerine karşı kırılgan bulunduğunu vurguluyor. Raporda aktarılan bu değerlendirmede, elektrikli vasıta pazarının bugünkü performansının uzun vadeli bir endüstri ya da iklim stratejisinden ziyade, kısa vadeli mali teşviklerin sonucu olduğu ifade ediliyor. Alparslan ek olarak, vergi sisteminde yapılacak ihtimaller içinde düzenlemelerin, tüketici tercihlerinde süratli bir yön değişimine yol açabileceği ve elektrikli vasıta satışlarını kısa sürede baskılayabileceği uyarısında bulunuyor.
2025’te Avrupa genelinde elektrikli otomobil satışları da yükseliş gösterdi. Avrupa Birliği ve çevresindeki ülkelerde elektrikli vasıta satış oranı yüzde 17 seviyelerine çıkarken, bu büyümede Türkiye’nin dördüncülüğü de kıta genelindeki eğilime kuvvetli bir katkı sağlamış oldu.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
