İstanbul’daki yaşam maliyeti her geçen gün artarken, TÜİK’in Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi (BSGP) çalışmasına nazaran Türkiye averajının üstüne çıkan fiyat düzeyiyle megakent “en pahalı kent” olmayı sürdürüyor. Son verilere nazaran Türkiye’nin en ucuz kentleri ise Mardin, Batman, Şırnak ve Siirt olarak sıralanıyor. Aynı dönemde İstanbul’da dört kişilik bir ailenin yaşam maliyeti 106 bin TL’yi aşarken; sendika araştırmalarında açlık sınırı 30 bin TL bandında, yoksulluk sınırı ise 95-97 bin TL aralığında söyleniş ediliyor. Analistlere nazaran bu tablo, ücret artışlarının hane bütçesindeki erimeyi telafi etmekte zorlandığını ve geçim baskısının bilhassa büyükşehirlerde daha da derinleştiğini ortaya koyuyor.
TÜRK-İŞ’in Kasım 2025 çalışmasına nazaran dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 29 bin 827 TL, yoksulluk sınırı 97 bin 158 TL olarak ifade ediliyor. Aynı araştırmada bekar bir çalışanın yaşama maliyeti ise 38 bin 751 TL olarak hesaplanıyor.
EGE KENTLERİ PAHALI
‘Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi’ verileri, Türkiye’yi tek bir fiyat etiketiyle anlatmanın artık mümkün olmadığını da gösteriyor. Endekste Türkiye averajı 100 kabul edilirken, 100’ün üstü “averajdan pahalı”, 100’ün altı “averajdan ucuz” anlamına geliyor. Bu tabloya nazaran İstanbul 112.6 endeksle en pahalı kent konumunda bulunurken, megakentin fiyat düzeyi Türkiye averajına nazaran ortalama yüzde 12.6 daha yüksek bir seviyeye işaret ediyor. “En pahalılar” liginde İstanbul’un derhal arkasından İzmir geliyor. 110.1’lik endeks puanına haiz kenti, Balıkesir ve Çanakkale izliyor. Denizli, Muğla, Aydın da ortalamanın üstünde pahalılık yaşanmış olan metropoller olarak dikkat çekiyor. 100 üstü endeks puanına haiz öteki metropoller ise Ankara, Antalya, Isparta, Burdur olarak belirtiliyor. Listenin en ucuz kentleri sıralamasında ise 91.5’lik endeks ile Mardin, Batman, Şırnak ve Siirt’i yer ediniyor.
KONUT ENDEKSİ ÇOK YÜKSEK
TÜİK’in çalışmasında aslolan dikkat çeken nokta, genel endeksin arkasındaki harcama gruplarında ortaya çıkıyor. Şundan dolayı fiyat düzeyi her bölgede her kalemde aynı seyretmezken, bazı başlıklarda fark belirgin halde açılıyor. Bu ayrışmanın en net görüldüğü alanların başlangıcında konut geliyor. Konut harcama grubunda İstanbul’un endeksi 147.3 seviyesinde ölçülürken, bu kıymet konut maliyetlerinin Türkiye averajının ortalama yüzde 47.3 üstünde seyrettiğine işaret ediyor. Aynı kalemde en düşük endeks ise 73.8 ile Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan’da görülüyor. Benzer bir tablo sıhhat harcama grubunda da öne çıkıyor. Sıhhat kaleminde İstanbul 136.8’lik endeksle ilk sırada yer alırken, en düşük endeks 58.6 puanla gene Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan bölgesinde kaydediliyor.
Birleşik Kamu-İş’in KAMU-AR araştırmasına nazaran ise Aralık 2025 itibarıyla açlık sınırı 30 bin 655 TL, yoksulluk sınırı 94 bin 913 TL. Aynı çalışmada barınma 18 bin 990 TL, ulaştırma 17 bin 571 TL olarak öne çıkıyor.
EN DOĞU EN UCUZ
Ortaya çıkan tabloyu yorumlayan Kamuoyu Araştırmacısı Volkan Tebrizcik ise; “Bu sıralama, bilhassa büyükşehir ve gezim ağırlıklı bölgelerde fiyat seviyesinin ülke averajının belirgin halde üstüne çıktığını, endüstri, ziraat, gezim karması kuvvetli olan bazı bölgelerin de bu baskıyı taşıdığını gösteriyor. Öte taraftan ‘en ucuzlar’ tarafında Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan’da endeks 92.8’e; Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir ve Kırşehir’de 93.8’e, Van, Muş, Bitlis ve Hakkari’de 94’e, Şanlıurfa ve Diyarbakır’da ise 94.8’e geriliyor. Bu tablo, ucuzluğun tek bir kente sıkışmadığını, aynı ekonomik ve demografik dinamikleri paylaşan coğrafi kümelerde yoğunlaştığını gösteriyor” dedi.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
