Cumhuriyet tarihinin en ağır kuraklık tablosunun yaşandığı Türkiye’deki su kaynakları hızla tükenmeye devam ederken, İstanbul’da hafta sonunda etkili olan yağışların barajlara tesiri beklenen düzeyde olmadı. Cuma günü yüzde 17.19 ölçümlenen genel doluluk oranı hafta sonu gerçekleşen şiddetli yağışa karşın sadece yüzde 17.66 seviyesine ulaştı. İSKİ’nin günlük verileri, İstanbul’un su fotoğrafının halihazırda eleştiri eşiğin altında seyrettiğini gösteriyor. Barajların averaj doluluk oranı yüzde 17.66 olarak kayıtlara geçerken, bu oran, 2024 yılının aynı döneminde yüzde 28.5 seviyesinde ölçümlenmişti. İstanbul’daki barajların doluluk oranı son 14 günlük süreçte ise yüzde 19.36’dan yüzde 17.66 seviyesine kadar geriledi.
Büyüyen nüfus, tüketim baskısı ve yağıştaki düzensizlikler İstanbul’un su güvenliğini tehdit ediyor.
BOŞA AKIP GİDİYOR
Uzmanlar, hafta sonu yağışının “görsel” tesirinin kuvvetli olmasına rağmen baraj havzalarına düşen toplam su miktarı ve yağışın zamansal dağılımının dolulukta belirgin sıçrama yaratmaya yetmediğini vurguladılar. Yağışların mühim bir kısmının ilkin toprağın rutubet açığını kapattığı, yüzey akışının ve barajlara direkt katkının oldukça sınırı olan kalmış olduğu vurgulandı. Yağışın kent merkezinde yoğunlaşıp havza bölgelerinde aynı güçte hissedilmemesi de artışı daraltan bir öteki niçin olarak dile getiriliyor.
BARAJLAR DİBİ GÖRDÜ
İSKİ verileri de İstanbul’daki mevcut kırılgan tabloyu doğruluyor: Ömerli’de doluluk yüzde 13.11’e gerilerken, öteki barajlardaki tablo ise şu şekilde: Darlık’ta yüzde 27.65, Elmalı’da yüzde 50.68, Terkos’ta yüzde 19.23, Alibey’de yüzde 10.1, Büyükçekmece’de yüzde 18.46, Sazlıdere’de yüzde 16.87, Istrancalar’da yüzde 30.84, Kazandere’de yüzde 2.3 ve Pabuçdere’de yüzde 2.41. Öte taraftan Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 2025 su yılına (1 Ekim 2024-30 Eylül 2025) dair kümülatif değerlendirmesinde de; Türkiye genelinde yağışların normalin yüzde 26 altında kalmış olduğu ve su yılı averajının son 52 senenin en düşük seviyesine indiğini vurgulanıyor.
TOPRAK GEÇİRGEN DEĞİL
Aslolan sınavın aralık ayının ikinci yarısı ile ocak, şubat döneminde havzalara düşecek tertipli yağışların niteliğiyle verileceğini dile getiren uzmanlar, Sazlıdere Havzası’nın bilhassa korunması ihtiyaç duyulan alanlardan biri bulunduğunun altını çiziyorlar. DSİ eski yöneticilerinden Dursun Yıldız ise, son şiddetli yağışların bile İstanbul barajlarına yüzde 1’lik bile tesir etmemesini değerlendirirken, “Yağmurun düşmüş olduğu alan bir çok süre direkt baraj havzalarının içine denk gelmiyor. Üstelik toprak uzun süredir kuru ve sert olduğundan yüzeysel akış oluşmuyor. Yeraltına süzülme de sıhhatli işlemediğinden, yağışlar yeraltı sularını yeterince beslemiyor. Bu şekilde durumlarda yağmurun etkili olabilmesi için gün içinde ortalama 25 mm civarında bir yağışın ilkin toprağı doyurması, peşinden akışa geçmesi gerekiyor” dedi.
İstanbul ve Marmara Bölgesi’nde normallerin altında seyreden yağışların bölgesel ölçekte ciddi bir düşüş tablosu oluşturduğuna işaret ediliyor.
SICAK DALGASI GELECEK
Eski Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müsteşarlarından Prof. Dr. Mustafa Öztürk ise aralık ayında Avrupa’da sıcak hava dalgası beklendiğini ve ısınmanın başta İstanbul olmak suretiyle Türkiye’ye ihtimaller içinde etkilerine dikkat çekerek şunları söylemiş oldu: “Avrupa’nın büyük bölümünde güneybatıdan kuzeydoğuya uzanan muhteşem bir ılıman hava koridoru oluşma ihtimali güçleniyor; bu desen gerçekleşirse Atlantik kaynaklı daha yumuşak hava kütleleri kıtanın içlerine ve kuzeyine doğru taşınacak, mahalli olarak gece sıcaklıkları 15 derecenin üstüne çıkabilecek. İskandinavya’nın bazı bölgelerinde bile alışılmadık derecede yüksek değerler görülebilir.”
KAR YAĞACAK MI?
“Bu tür sıcak dalgaları, kış dinamiklerini bozarken, kar eşiğini yukarı taşıyarak alçak ve orta kotlarda yağışın yağmura dönme eğilimini artırıyor. Türkiye açısından ise bu senaryoda bilhassa batı ve şimal kesimlerde mevsim normallerinin üstüne çıkan bir ısı eğilimi görülebilir. Bu durumda kar beklentileri zayıflayacağı şeklinde, kuraklığın tesiri 2026’ya yayılabilir.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
