Türkiye’nin tahıl ambarı kabul edilen Konya Havzası senelerdir süregelen yanlış ziraat uygulamaları, yırtıcı sulama ve iklim değişikliğine bağlı kuraklık sebebiyle adeta “çölleşme tehlikesi” altında. Türkiye’nin kullanılabilir yer üstü su kaynağının yüzde 2’si, yer altı su kaynağının da yüzde 17’si Konya Kapalı Havzası’nda bulunsa da, ülke genelinde kullanılan yer altı su miktarının yüzde 40’ı ‘Konya Kapalı Havzası’ndan çekiliyor. Bu durum bununla beraber krater şeklindeki obruk sorununa yol açıyor. O şekilde ki, havzada oluşan obruk sayısı 2 bin 500’ü geçerken, onca uyarıya karşın şimal ve orta kesimlerinden 250 ila 300 metreden yer altı suyu çekilmeye devam ediyor.
Son beş yılda yaşanmış olan su kıtlığı, Konya’nın tarımsal geleceğini ciddi şekilde tehdit ediyor. Uzmanlara nazaran, şehirde su kaynaklarının verimli kullanılması ve bilgili ziraat politikalarının devreye sokulması koşul. Aksi takdirde, Türkiye’nin tahıl ambarı olarak malum Konya Ovası, fazlaca yakın bir gelecekte verimsiz bir çöle dönüşebilir.
10 BİN KUYU AÇILDI
Konya Ovası, 2020’den bu yana yaşanmış olan yağış azalışı sebebiyle kuraklıktan en fazlaca etkilenen bölgelerden biri olmuş durumda. O şekilde ki, sehir merkezine su elde eden en mühim kaynaklardan kabul edilen Apa Barajı’nda su seviyesi tehlikeli sonuç eşik olan yüzde 10’un altına geriledi. Beyşehir Gölü’ndeki su seviyesi ise son 20 senenin en düşük noktasına ulaştı. Yeraltı sularında da büyük çekilmeler yaşanıyor; ovada son 5 yılda 10 bine yakın yeni su kuyusu açıldı ve bu kuyular kontrolsüz tüketimi tetikledi.
VERİM YÜZDE 35 AZALDI
Konya Havzasında, buğday, arpa ve şeker pancarı şeklinde temel tarımsal ürünlerde yaşanmış olan verim kaybı ise kaygı verici düzeyde. 2019’da Konya’da ortalama 2.5 milyon ton buğday üretimi yapılırken, 2023 itibariyle bu sayı 1.8 milyon tona kadar geriledi. Arpa üretiminde ise yüzde 35’lik bir düşüş kaydedilirken, birçok ziraatçi ise sulama imkanlarının azalması sebebiyle ikinci ekim yapması imkansız hale geldi. Kuraklıktan en fazlaca etkilenen ilçeler ise Karapınar, Cihanbeyli ve Ereğli oldu.
10 YIL İÇİNDE TÜKENECEK
Karapınar’da yeraltı sularının 5 metre daha aşağıya çekilmiş olduğu belirtilirken. Ziraat Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Burak Kılınç, “Kuraklık ve bilinçsiz su kullanımı sebebiyle Konya Ovası’ndaki tarımsal üretimin her yıl daha da gerilediğini, 10-15 yıl içinde, yeraltı su rezervlerinin büyük oranda tükeneceğini söylüyor. Konya Tecim Borsası yetkilileri ise 2025 itibariyle, tarımsal üretimde yaşanacak daha büyük kayıpların besin fiyatlarına da direkt yansıyacağı uyarısında bulunuyorlar.
SUYA KISITLAMA
Hem uzmanlar hem çiftçiler, Konya’daki su krizinin aşılabilmesi için önlemlerin acilen hayata geçirilmesi icap ettiğini belirtirken; Konya Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi (KOSKİ) ise tehlikeli sonuç durum karşısında şehir genelinde su kısıtlamalarını devreye sokmuş vaziyette. KOSKİ Genel Müdürü İbrahim Demir, geçtiğimiz gün yayımladığı genelgede suyun park, bahçe, tarla sulama ve temizlik şeklinde amaçlarla kullanılmasının yasaklandığını duyurdu.
Havzanın her geçen gün çölleştiğine de dikkat çeken Eski DSİ yönetici Dursun Yıldız da, endişeli bulunduğunu ifade ederken, “Konya Havzası, yağış miktarı bakımından da ülkenin minimum yağış alan havzası. Havzada 3 milyon hektar ziraat arazisi bulunuyor. Arazilerin tamamının sulanabilmesi için senelik 15 milyar metreküp suya gereksinim var” diyor
150 METREDEN ÇIKIYOR
Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mithat Direk ise kuraklığın kırmızı alarm verdiğini söyleyen uzmanlardan. “Senelerdir uyarılarımız dikkate alınmıyor” diyen Prof. Dr. Direk, şu ikazları sıraladı “Konya ve Karapınar başta olmak suretiyle suyu iyi mi verimli kullanacağımızı, kısıtlı sulama yöntemleriyle iyi mi yüksek verim alabileceğimizi bilim dünyası ile ele alıp yeni projeler hayata geçirmemiz gerekir. Obrukların sayısı artıyor. Eskiden 70 metreden su çıkarken, artık 150 metreden suyu zor çıkartıyoruz. Karapınar’da toplam 1 milyon 300 bin dekar ziraat arazisi bulunuyor. Bir milyon dekarda sulu, 300 bin dekarlık alanda ise kuru şu demek oluyor ki yağışa bağlı üretim yapılıyor.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
