Mayıs ayı biterken ekonomiden yansıyan son veriler kırılgan yapıyı gözler önüne serdi. Enflasyonda yavaşlama ve döviz rezervlerinde göreceli artış olsa da, endüstri sektöründeki karlılık düşüşü ve kredi erişimindeki zorluklar halen devam ediyor. Dünyaca meşhur Amerikan yatırım bankası JP Morgan, Türkiye için yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 30.2 olarak güncelerken; Dolar/TL tahminini 45.5 olarak duyurdu. ABD’li yatırım bankası, siyaset faiz beklentisini ise yüzde 38 olarak durağan(durgun) tuttu. Öte taraftan mayıs ayının son haftasında Merkez Bankası’nın brüt döviz rezervleri 153.1 milyar dolara, swap hariç net rezervler 28.4 milyar dolara, net internasyonal rezervler ise 49.6 milyar dolara terfi etti. Bu üç kalemdeki artış, 2024 sonuna kıyasla ortalama 24 milyar dolarlık bir biriki büyümesine işaret etti. Bilhassa brüt döviz rezervlerinin 153.1 milyar dolara erişmesi, Merkez Bankası tarihindeki kuvvetli seviyelerden biri olarak yorumlandı.
İmalat sektöründe etkinlik gösteren firmaların durumunu yansıtan Gerçek Kesim Itimat Endeksi, yüzde 2.2 düşerek 98.6’ya geriledi.
SICAK PARA GİRİŞİ
Analistler, son veriler üstünden siyaset faizinin yüksekliği sebebiyle artan portföy girişlerine de dikkat çekiyorlar. Yabancı yatırımcıların yüksek faizden getiri elde etmek için Türk varlıklarına yöneldiğini, bu durumun döviz girişini artırdığı belirtiliyor. Uzmanlar ise sıcak para girişlerine dayanan büyümelerin geçici olabileceğini, kazanımların kalıcı hale gelebilmesi için yapısal adımların atılması ve dış kaynağa bağımlılığın azaltılması icap ettiğinin altını çizmeye devam ediyorlar.
6.5 MİLYAR DOLAR AÇIK
Mayıs ayı biterken, Dolar/TL kuru 39.20-39.30 bandında, Euro/TL kuru 44.50 seviyelerinde dalgalanıyor. İhracat ise geçen senenin aynı dönemine gore yüzde 3.2 artarak 22.4 milyar dolara ulaşırken, ithalat yüzde 1.7 azalarak 28.9 milyar dolar seviyesine geriledi. Mayıs biterken, dış tecim açığının 6.5 milyar dolarla sınırı olan bir artış göstermesi de dikkat çeken ayrıntılardan. Türkiye’nin en oldukca ihracat meydana getirilen ülkeler Almanya, Irak ve ABD olarak sıralanırken, ihracatta en süratli artış müdafa endüstri, otomotiv yan endüstri ve kimya sektörlerinde görüldü.
STABİLİTE YOK
TÜİK’in açıklamış olduğu Ekonomik Itimat Endeksi, Mayıs ayında oldukca azca da olsa (yüzde 0.05) artarak 96.7’ye terfi etti. Bu endeks, hem tüketicilerin hem de üretici ve yatırımcıların ekonomiye ne kadar güvendiğini ölçüyor. 100’ün altındaki değerler, genel olarak ekonomiye güvenin düşük bulunduğunu gösteriyor.
BORSA YÜKSELİŞTE
Borsa İstanbul BIST-100 endeksi, Mayıs ayında yüzde 5.2 kıymet kazanarak 11.400 puanı kontrol etti. Bu ciddi bir yükseliş. Bilhassa bankaların hisseleri, şu demek oluyor ki bankacılık endeksi yüzde 7.8 artarak borsanın lokomotifi oldu. En dikkat çekici gelişme ise, yabancı yatırımcıların Türkiye’ye ilgisinin artması oldu. Yalnız bir haftada, 420 milyon dolarlık yabancı para, Türk borsasına girdi. Dünyaca meşhur Amerikan yatırım bankası JP Morgan ise Türkiye borsası için “yansız” şu demek oluyor ki “ne al ne sat, izle” tavsiyesini koruyor. Bu, yatırımcıların dikkatli olması gerektiği anlamına geliyor.
Tüketici Itimat Endeksi, Mayıs ayında yüzde 1.1 artarak 84,8’e çıktı. Artış, pozitif yönde kabul edilse de analistler endeksin hali hazırda 100’ün altında olduğuna dikkat çekiyorlar.
YAPISAL REFORM
Pazarlama ve İşletme Uzmanı Volkan Soykan son tabloyu yorumlarken, “Mayıs 2025 itibarıyla Türkiye ekonomisi, kısa vadede fiyat istikrarını sağlama yönünde sınırı olan fakat mühim adımlar atmış görünüyor. Sadece endüstri sektöründeki düşük kârlılık, finansmana erişimde yaşanmış olan sıkıntılar ve gerçek sektörün borçlanma koşulları, sürdürülebilir gelişme açısından ciddi bir risk teşkil ediyor” diye konuştu.
[email protected]
Kaynak: Reuters
