ABD’nin İran savaşındaki kayıplarına ilişkin yeni bilanço, çatışmanın Washington üstündeki askeri ve ekonomik yükünü ortaya koydu. ABD Kurultay Araştırma Servisi’nin (CRS) R48887 sayılı İran Savaşı raporundaki verilere nazaran toplam cenk maliyeti 43,6 milyar dolara ulaştı. Bunun 28,1 milyar dolarını kullanılan tabanca ve cephane oluşturdu. ABD’nin kaybetmiş olduğu yada hasar gören 81 hava aracının toplam değerinin ise 3,3 milyar dolara kadar çıkmış olduğu hesaplandı. Listede F-35A ve F-15E cenk uçaklarından E-3 Sentry erken uyarı uçağına, MQ-9 Reaper’lardan tanker uçaklarına kadar Amerikan hava gücünün tehlikeli sonuç unsurları bulunuyor.
İran savaşının ABD’ye maliyeti 43,6 milyar dolara ulaşırken 81 hava kuvvetleri aracı kaybedildi yada hasar görmüş oldu. Pentagon’un stratejik cephane stoklarında ise büyük açık oluştu. (U.S. Congress.gov)
45 REAPER DEVRE DIŞI
Listenin en büyük bölümünü 45 MQ-9 Reaper silahlı insansız hava aracı (SİHA) oluşturuyor. Raporda 12 F-15E Strike Eagle cenk uçağı, 7 KC-135 tanker uçağı, 4 AH-6 hafifçe saldırı helikopteri, 3 MQ-1 İHA, 2 A-10 saldırı uçağı ve 2 MC-130J hususi harekat uçağı da yitik yada hasarlı gösteriliyor. Bunlara birer F-35A, E-3 Sentry, HH-60W, MQ-4C Triton, AH-64 Apache ve MH-60 Sea Hawk şeklinde pahalı ve karmaşa hava araçları da ekleniyor. Bilhassa Reaper kayıpları dikkat çekici. Verilen bilgilere nazaran konuşlandırılabilir MQ-9 filosu 135’e gerilerken Hava Kuvvetlerinin operasyonel ihtiyacı minimum 189 tayyare seviyesinde bulunuyor.
FÜZE STOKLARI ERİYOR
Savaşın daha uzun vadeli maliyeti ise cephane stoklarında ortaya çıkıyor. CRS’nin aktardığı Pentagon değerlendirmeleri, İran operasyonlarındaki yoğun cephane kullanımının ABD’nin “stratejik roket ve bomba stoklarında açık” yarattığını ve Amerikan müdafa sanayisinin üretim kapasitesindeki darboğazları görünür hale getirdiğini belirtiyor. Savaşın önceki aşamalarında ABD’nin Tomahawk seyir füzesi stokunun ortalama üçte birini, uzun menzilli havadan karaya roket stokunun dörtte birini ve Patriot ile yüksek irtifa hava müdafa önleme füzelerinin yarısından fazlasını tükettiğine ilişkin değerlendirmeler de yapılmıştı. Bu tablo, 43,6 milyar dolarlık faturanın ötesinde ABD’nin başka cephelerde gerekseme işitebileceği pahalı ve üretimi uzun devam eden mühimmatın yerine konulması sorununu büyütüyor.
MİLYARLAR HARCANDI HEDEFE ULAŞILAMADI
ABD savaşın başlangıcında İran’ın balistik roket kapasitesini, donanmasını ve nükleer altyapısını etkisiz hale getirmeyi temel hedefler içinde göstermişti. Sadece CRS’nin cenk süresince aktardığı Amerikan danışma değerlendirmeleri, İran’ın ağır saldırılara karşın hareketli roket rampalarının yüzde 75’e kadarını ve cenk öncesindeki roket stokunun ortalama yüzde 70’ini korumuş olabileceğini ortaya koydu. İran’ın yeraltındaki bazı tesislerde roket üretimini tekrardan başlattığına ilişkin görüntüler ve değerlendirmeler de Washington’un karşı karşıya olduğu problemi büyütüyor.
