65 yıllık hasret sona erdi, Marcus Aurelius ‘evine’ Türkiye’ye döndü

featured
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Kültür ve Gezim Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, toplumsal medya hesabından yapmış olduğu açıklamada, bu mühim dönüşü “zamanı bir başarı” olarak vasıflandırdı.

Ersoy paylaşımında şu ifadelere yer verdi:

“Uzun soluklu bir mücadeleydi. Biz haklıydık, kararlıydık, sabırlıydık ve kazandık… Tırnaklarımızla kazıyarak ihtiyaç duyulan delilleri topladık!

Ve ‘Felsefeci İmparator’ Marcus Aurelius’u, ilişkin olduğu topraklara geri getirdik.

Boubon Antik Kenti’nden 1960’larda kaçırılan Marcus Aurelius Heykeli, 65 yıl sonrasında Türkiye’ye döndü.

ABD’de sergilenen bu benzeri olmayan yaratı; bilimsel analizler, arşiv belgeleri ve şahit ifadeleriyle ülkemize iade edildi.

Dış ilişkiler, hukuk ve bilimin ortak gücüyle, New York Manhattan Bölge Savcılığı ve ABD İç Güvenlik Soruşturmaları Birimiyle yürüttüğümüz bu süreç, bir tek bir iade değil; tarihî bir başarıdır. Marcus Aurelius’un ülkemize dönüşü, senelerdir devam eden hak arayışımızın somut bir sonucudur.

İster yurt içinde ister yurt haricinde olsun, kaçırılan tüm kültürel mirasımıza sonuna kadar haiz çıkmaya kararlılıkla devam edeceğiz. Felsefeci İmparator’u oldukca yakında, sürpriz bir sergide Ankaralılarla buluşturacağız.

Türk arkeolojisinin mühim adı rahmetli Prof. Dr. Jale İnan öncülüğünde başlamış olan bu süreçte alın teri döken Burdur Müzemize, Boubon kazı ekibimize, bilhassa de Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Kaçakçılıkla Savaşım Dairesi Başkanlığımıza teşekkür ediyorum.

Ek olarak, Marcus Aurelius heykelinin ülkemize taşınmasında verdikleri kıymetli destek için bayrak taşıyıcımız Türk Hava Yolları’na şükranlarımı sunuyorum.”

1960’larda kaçırıldı, Ohio’ya ulaştı

MS 2. ve 3. yüzyıllara tarihlenen Marcus Aurelius heykeli, Burdur’un Gölhisar ilçesindeki Boubon Antik Kenti’nde 1960’lı yıllarda meydana getirilen kaçak kazılar sonucu yurt dışına çıkarıldı. Anadolu’nun en nadide bronz heykellerinden kabul edilen yaratı, seneler içinde el değiştirerek ABD’nin Ohio eyaletindeki Cleveland Sanat Müzesi koleksiyonuna girdi.

Türkiye’nin 65 yılı aşkın süredir ardında olduğu bu yaratı, Prof. Dr. Jale İnan’ın öncülüğünde yürütülen çalışmalarla ilk kez bilim dünyasının gündemine taşındı. Heykel, Roma İmparatoru Marcus Aurelius’u bir felsefeci olarak tasvir etmesi sebebiyle antik sanat tarihinde hususi bir yere haiz.

2021’de başlamış olan ortak soruşturma netice verdi

Kültür ve Gezim Bakanlığı ile New York Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi, 2021 senesinde ortak bir emek harcama başlattı. Bu süreçte yalnızca Marcus Aurelius heykeli değil, hem de Boubon kökenli Lucius Verus, Septimius Severus ve Caracalla şeklinde Roma imparatorlarına ilişkin öteki heykel ve heykel başları da Türkiye’ye iade edildi.

Marcus Aurelius heykelinin Boubon Antik Kenti’ndeki Sebasteion yapısına ilişkin olduğu, seneler içinde toplanan bilimsel veriler, bilimsel nitelikli araştırmalar, arşiv belgeleri ve görgü tanıklarının ifadeleriyle net halde ortaya kondu.

Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi (HSI), bilhassa tanıkların 1967’deki kaçak kazıya dair verdiği bilgiler, kural üstündeki negatif izlerle heykelin ayak ölçülerinin birebir uyuşması ve benzer bir sandalet örneğinin Kybra Antik Kenti kazılarında bulunması ile Türkiye’nin iade talebini haklı buldu ve Cleveland Sanat Müzesi’ndeki heykele el konulmasına karar verdi.

Mahkemeden Laboratuvara Uzanan Süreç

Cleveland Sanat Müzesi, Ekim 2023’te New York Yüksek Mahkemesi’nin el koyma sonucuna itiraz ederek heykelin Boubon’la ilişkilendirilmesine karşı dava açtı. Sadece Almanya’daki Curt Engelhorn Arkeometri Merkezi laboratuvarlarında meydana getirilen analizler, heykelin uzun seneler Boubon toprağında gömülü kaldığını kati olarak ortaya koydu.

2024 yılı mayıs ayında, Bakanlık uzmanlarının nezaretinde heykelin silikon ayak kalıbı alındı ve Boubon Antik Kenti’ndeki kaidelerle birebir uyumlu olduğu belgelendi. Cleveland Müzesi’nin talep etmiş olduğu bilimsel çözümleme sürecine Kültür ve Gezim Bakanlığı, uzlaşmacı bir tutumla pozitif yaklaşarak sürecin sıhhatli ilerlemesini sağlamış oldu.

“Tırnaklarımızla kazıyarak referans aldık”

Kaçakçılıkla Savaşım Dairesi Başkanı Zeynep Boz heykelin iade sürecinde Cleveland Sanat Müzesi’nin, eserin kökenine ilişkin bilimsel şüphelerini gidermek amacıyla toprak analizi talep etmiş olduğu bildirildi.

Boz’un verdiği bilgiye nazaran, heykelin altındaki kural içinde yer edinen ufak bir delik ile heykelin ayağındaki kurşun çıkıntının ilişkisi araştırıldı. Bu amaçla, heykelin Boubon Antik Kenti kökenli bulunduğunu ispatlayacak referans durumunda bir toprak örneğine gereksinim duyuldu. Referans olarak 1967 senesinde jandarma operasyonuyla ele geçirilen ve halen Burdur Müzesi’nde korunan Valerianus heykeli seçildi. Bu heykelin içindeki toprak ile Marcus Aurelius heykelinden alınacak örnekler karşılaştırılarak her iki eserin aynı ortamda korunmuş olup olmadığı araştırıldı.

Boz konuşmasına şöyleki devam etti:

“Burada enteresan bir şey oldu. Doğal heykelin içindeki toprak katılaşmış bir toprak. O yüzden bir türlü toprak örneği gelmiyordu heykelden. Bunun için oldukca çaba sarf etti restoratörlerimiz, konservatörlerimiz. Sadece gelmiyordu. Ve bu o şekilde bir andı ki artık bizim için bu son şanstı. Tüm kaygıları ve negatif yorumları ortadan kaldırıp bu heykelin evet Anadolu kökenli evet Burdur kökenli diyebilmemiz için. O noktada artık iş birazcık daha içgüdülerimize kaldı ve tırnaklarımızla kazıyarak heykelin içinden referans alacağımız toprağı döktük. Ve o noktada internasyonal uzmanın artık örnek gelmiyor söylediği noktada biz bakanlık çalışanları olarak birazcık daha inanmışlıkla diyelim bir ihtimal öne çıkarak bu örnekleri alma şansına haiz olduk. Gene doğal olarak ki internasyonal uzmanımızın denetiminde. Ve son aşama dikkatli bir halde asitsiz kâğıtlarla meydana getirilen numune alma işlemimizi tamamlamış olduk.”

Meydana getirilen laboratuvar testleri, her iki heykelin de aynı toprak bileşimine haiz bulunduğunu ve Boubon Antik Kenti’nden çıkarıldığını bilimsel olarak kanıtladı.

Bu kanıtların peşinden Cleveland Sanat Müzesi, davadan vazgeçtiğini ve iade kararını kabul ettiğini Manhattan Bölge Savcılığı vesilesiyle Türkiye’ye resmi olarak bildirdi.

Tarihe geçen bir savaşım

Marcus Aurelius heykelinin Türkiye’ye dönüşü, yalnızca bir eserin iadesi değil, hem de internasyonal hukuk, bilim ve diplomasinin ortak başarısı olarak kayıtlara geçerken, Kültür ve Gezim Bakanlığının tarihî yaratı kaçakçılığıyla mücadelede “en mühim dönüm noktalarından biri” olarak da tarihe geçti.

Kısa sürede Ankara’da sergilenecek

Bakan Ersoy paylaşımında Marcus Aurelius heykelinin yakın bir zamanda Ankara’da gerçekleştirilecek bir sergi ile sanatseverlerle buluşacağını da belirtti.

Kültür ve Gezim Bakanlığı, yurt dışına kaçırılan tüm kültürel miras varlıklarını geri kazanmak için kararlılıkla çalışmalarını sürdürüyor.

65 yıllık hasret sona erdi, Marcus Aurelius ‘evine’ Türkiye’ye döndü
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Spam göndermiyoruz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com