Ulusal Eğitim Bakanlığı, 4+4+4 eğitim sisteminde değişikliğe gitmeyi organize ettiği iddialarıyla tekrardan gündemde. Türkiye’de, 2023-2024 eğitim-öğretim yılı itibariyle ortalama 18 milyon talebe, 60 binden fazla okulda, bir milyon öğretmenden eğitim alıyor. 2012-2013 eğitim-öğretim senesinde hayata geçirilen 4+4+4 sistemi, mecburi eğitimi 12 yıla çıkarmış ve ilkokuldan lise sonrasına kadar geniş bir süreyi kapsayan bir eğitim süreci öngörmüştü. Sadece son günlerde, Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in açıklamaları ile beraber, sistemin tekrardan gözden geçirilmesi gündeme geldi. Tekin, “Mecburi eğitimin oldukça bulunduğunu, yakında bunun münakaşaya açılacağını ben de tahmin ediyorum. Bu kadar uzun bir süre standart bir eğitime evlatları doğal olarak tutmak doğru olmayabilir” diyerek 4+4+4 sistemine yönelik tekrardan bir değerlendirme yapılacağı sinyallerini verdi.
AÇIK LİSELERDE ARTIŞ
Süregelen tartışmalar sonrasında ‘Haberglobal.com.tr’ye konuşan Eğitim Uzmanı İlhan Sevin, 4+4+4 sistemi ile ilkokula başlama yaşlarının erkene alındığını ve ortaöğretimin mecburi hale getirildiğini belirterek, “Gelinen noktada mecburi eğitim 12 yıl olmasına karşın, Ulusal Eğitim Bakanlığı’nın 2023-24 örgün eğitim istatistiklerine nazaran okul haricinde kalan çocuk sayısı ortalama 612 bine terfi etti. Açık lise talebe sayısında büyük bir artış yaşandı. Ek olarak, seçmeli derslerde devamsızlık oranları da ciddi şekilde terfi etti. Yaş aralığı değişik olan evlatların aynı sınıflarda yer alması, akran zorbalığını artırmış ve bu durum evlatların ruhsal gelişimlerini negatif etkilemiştir. Ek olarak, tam gün eğitim veren okul sayısının azalmış olması, öğrencilerin verimli eğitim alma sürecini zora sokuyor. İkili eğitimin artması da başarısızlık oranlarını bununla beraber getiriyor” dedi.
Uzmanlar, lisenin 3 yıla düşürülmesi iddialarını değerlendirdi.
ARTILAR VE EKSİLER
Sevin ek olarak, lisenin 3 yıla düşürülmesi iddialarını da değerlendirirken, “Lise son derslik öğrencileri, büyük oranda üniversite imtihanlarına ya da yurtdışındaki üniversitelere giriş için hazırlık yapmakla zaman geçiriyor. Bu süreçte, okul öncesi, ilköğretim ve ortaokulda ders içerikleri, yabancı dil eğitimi ve mesleki yönlendirme benzer biçimde mühim alanlara daha çok odaklanılmalı. Okul öncesi eğitim bir yıl, ilköğretim 5 yıl, ortaokul ise 3+1 yıl olarak planlanmalı. Liselerin de 3+1 olarak düzenlenmesi icap ettiğini düşünüyorum; şu demek oluyor ki 3 yıl lise eğitimi ve son yıl yurtdışına gitmek isteyen öğrenciler için hazırlık süreci yada yurtiçindeki üniversitelere yönelik yoğunlaştırılmış imtihan hazırlıkları sunulmalıdır” diye konuştu.
EĞİTİMİN PEDAGOJİK BOYUTU
Eğitim Sosyoloğu Prof. Dr. S. Tunay Kamer ise, liselerin üç yıla indirilmesi önerisinin vakit kazandırıcı olabileceğini kabul etmekle beraber, bunun pedagojik sonuçlarının dikkatlice değerlendirilmesi gerektiğine vurgu yapmış oldu. Kamer, “14-18 yaş aralığı, gençlerin kimlik gelişiminin, kariyer yönelimlerinin şekillendiği ve duygusal olgunlaşmalarının hız kazanılmış olduğu eleştiri bir dönemdir” derken şunları söylemiş oldu: “Lise eğitimi, bununla birlikte toplumsal, duygusal ve bilişsel gelişime de katkı sağlar. Eğer bu sürenin bir yıl kısaltılması söz mevzusu olursa, mevcut müfredatın sıkıştırılması ya da basitleştirilmesi gerekecektir. Eğitimdeki eşitsizlik, sosyo-ekonomik açıdan dezavantajlı evlatları daha da derinleştirebilir. Kırsal bölgelerdeki ailelerin evlatları, eğitimin daha kısa ve yoğun bir halde verilmesi durumunda sistemden dışlanabilirler. Bu, gelecekteki toplumsal eşitsizlikleri artırabilir.”
Lise süresinin kısaltılması fırsat eşitliği açısından da riskler barındırabileceğine dikkat çeken Kamer, kırsal bölgelerde düşük gelirli ailelerin evlatlarının sistem dışına itilme olasılığının artabileceğini söylemiş oldu.
EĞİTİMİN İÇERİĞİ ÖNEMLİ
Kamer, sözlerini şu şekilde noktaladı:
“Lise eğitiminin dört yıldan üç yıla indirilmesi önerisi yapısal bir değişim olarak değil, eğitim sistemimizin işleyişine yönelik daha geniş bir dönüşümün parçası. Eğer amaç öğrenciler için eğitimi standartlaştırmak değilse, o vakit tartışmamız ihtiyaç duyulan temel mevzular süre değil, müfredatın içinde ne olduğu, öğretim şekilleri, değerlendirme sistemleri ve öğrenme ortamları olmalıdır. Eğitimin süresini kısaltmak yerine dönüştürmek daha anlamlı ve sürdürülebilir olacaktır.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
