Rum Ortodoks kilisesi, mübadele geçmişi ve asırlık zeytin ağaçlarıyla tanınan Mudanya ilçesine bağlı 525 nüfusa haiz kırsal Dereköy Mahallesi’nde bayanlar yaşamın her alanında etken rol alıyor. 17’nci yüzyılda kurulan ve Kadı Sicilleri’ndeki 1670 yılına ilişik vergi kayıtlarında ‘Kafir Yenicesi nam-ı öteki Dere’ 1692 tarihindeki arşiv belgesinde de ‘Karye-i Dere’ olarak kayda geçirilen Dereköy’ün ilk hanım muhtarı olan Meral Yener, işlerini hallettikten sonrasında ATV’sine binip, esnafı, üreticiyi ve yaşlıları tek tek ziyaret ediyor. Yol, su ve elektrik benzer biçimde altyapı sorunlarının yanı sıra mahalledeki toplumsal ihtiyaçlara da koşan Meral Yener’in telefonu gün boyu susmuyor. Yener, mahalledeki hanımefendilerin ekonomik hayata direkt katılmasını en büyük önceliği haline getirerek, üretici hanımefendilerin ürünlerini aracı olmadan tüketiciyle buluşturması için çalışıyor. Cami derneği başkanlığını da üstüne alan ve imece usulüyle mahalle camisinin tadilatını başlatan Meral Yener, mahalleye kazandırdığı ekmek bayisi yardımıyla de çevre mahallelerden gelenlerin de uygun fiyatlı temel gıdaya ulaşmasını sağlıyor.
Meral Yener, “Köyüme yapmış olduğum en güzel icraatlardan bir tanesi BESAŞ bayii getirmek oldu. İnsanlar burada ucuz ekmekten tut, peynirinden, sütünden, yoğurdundan birçok gıdaya erişme şansı oluyor. Yöre köylerin hepsi de merkez köy olarak buraya alışverişe geliyor. Mudanya köylerinde bir tek bayii Dereköy’de var. Bu da farkımız diyelim” diye konuştu.
Yener’in, muhtarlık binasında devamlı hazır tuttuğu engelli sandalyesi ise adım atma güçlüğü çeken ve hastaneye gitmesi ihtiyaç duyulan yaşlılara tahsis ediliyor.
SÜT İLE PEYNİR SATTIĞI MAHALLENİN KAHVECİSİ OLDU
Muhtar Meral Yener’in girişimleriyle senelerce erkekler tarafınca işletilen mahalle kahvehanesini Fatma Yiğit devraldı. Mudanya’nın Mirzaoba Mahallesi’nde yaşayan Yiğit, her sabah güneş doğarken ATV’sine atlayıp, ortalama 4 kilometre yol katederek Dereköy’e gelip, kahvehaneyi açarak sobayı yakıp çayı demliyor. Yiğit, gün içinde de mahalleliye çayın yanı sıra karadut, adaçayı, kekik ve limon benzer biçimde organik içecekler ikram ediyor. Daha ilkin süt, peynir ve yoğurt üreterek köyde satış yapmış olduğu için mahallelinin yakından tanımış olduğu Fatma Yiğit’e eşi Hasan Yiğit de (55) yardım ediyor.
‘KİMSEYE MUHTAÇ OLMAYIN’
Kendi emeğiyle kazanmanın mutluluğunu yaşadığını söyleyen Fatma Yiğit, en büyük destekçisinin ise muhtar Meral Yener bulunduğunu belirtip, “Dağda hayvancılık yapıyorduk biz. Hem koyun hem inek. Sütü gelip, burada Dereköy’de satıyorduk. Peynir de yapıyordum, satıyorduk burada. Bir iş düşünüyorduk, kahvenin satılacağını söylediler. Meral Hanım bizi çağırdı, her mevzuda arkanızdayım dedi. Meral’in desteğiyle buraya geldim. Dışarıdan gelen tüm çalışanlar gelip, hep burada yiyip, içiyorlar. Hep Meral’in desteğiyle. Gelen tüm hanımefendilere da söylüyorum. Hiç kimseye muhtaç olmayın, eşinize yük olmak istemiyorsanız çalışın, alnınızın teriyle kendi paranızı kazanın. ‘Adam çalışıyor ben evde oturayım’ demesinler. ‘Kocam getirsin de ben yiyeyim’ demesinler. Kendisi çalışırsa istediği her şeyi alır” ifadelerini kullandı.
‘BEN ÇAYLARI DOLDURUYORUM, EŞİM TAŞIYOR’
Fatma Yiğit, bir gününü ise şu sözlerle söyledi:
“Sabah 6’da geliyoruz, 06.30 oluyor kimi zaman. Sobayı yakıyoruz, çayımızı demliyoruz. Sütümü ısıtıyorum. Müşteriye hazır hale geliyor. Kimisi ben geldiğimde gelmiş oluyor sabah erkenden süt içenler. Servisini yapıyorum. Cumartesi-pazar fazlaca yoğun oluyor. Bisikletli gruplar oluyor. Hafta arası da yabancı müşterilerimiz fazlaca oluyor. Daha ilkin o denli kalabalık olmuyordu fakat bu sefer hanım muhtar olduğundan bir de kahveci hanım olduğundan daha yoğun oluyor. Gelenlerin bir çok temizliğe bakıyor. Eşimle birlikte çalışıyorum. Ben çayları koyuyorum, o taşıyor. Onu yetişemediği yer de ben de servis yapıyorum. Dışarıya esnafa da veriyorum.”
KÖY MEYDANINDAN GEÇEMEYEN KADINLAR, ARTIK EŞİYLE KAHVEDE OTURUYOR
Hanım girişimcilere daima destek olacağını belirten muhtar Yener, “Bilhassa bir karı işletmeci, bir karı muhtar olarak hanımefendilerin daima kendi ayakları üstünde durması, kendine güvenmesi, emek vermesi mühim. Köy yerlerinde eskiden bayanlar kahve meydanından bile geçemez haldeyken, tarihinde ilk seçilen hanım muhtar olarak bazı şeylere el attık. Hanım kahveci, köylerde ilk bizde var. Hanım kahveciyi, hanım muhtarı görünce şaşırıyorlar. Artık dışarından hanımlarımız da eşleriyle gelip, çay içip, söyleşi ediyor. ‘Ayıptır’ algısını kırdık. Kadınlarımızla ilgili daha güzel şeylere öncü olmak bizim boynumuzun borcu olur” dedi.
YILDA 350 KİLO BAL ÜRETİYOR
Dereköy’de sabahın erken saatlerinde yola koyulan bir öteki isim Saniye Durgut. Eşi zeytincilikle uğraşırken, arıcılığı tek başına üstüne alan 3 kız evladı anası, bir kovanla başladığı arıcılıkta bugün 20 kovana ulaştı. Günün ilk ışıklarıyla ATV’sine binip mahalle merkezine 2 kilometre uzaklıktaki bölgeye giden Durgut, koruyucu giysilerini giyerek kovanlarının bakımını büyük bir titizlikle yapıyor. Saniye Durgut, yılda iki kez hasat gerçekleştirip sezona gore averaj 350 kilogram bal elde ederek, ürünlerini yakın çevresinin yanı sıra Dereköy’de düzenlenen Hıdırellez şenliklerinde kurulan stantlarda direkt tüketiciyle bir araya getiriyor.
‘ARILARLA UĞRAŞMAK BANA HOBİ GİBİ GELİYOR’
Üretimin sürdürülebilirliği için devlet desteğinin önemine dikkat çeken Durgut, muhtarlığın sağlamış olduğu pazarlama desteğinin de kendilerine güç verdiğini belirterek, “Eşim zeytin çiftçisi. Benim arılarımla ilgilenmiyor, ben kendi kendime ilgileniyorum. Kendim uğraşıyorum. Bir kovanla başladım, şimdi 20 kovanım var. Arıları fazlaca seviyorum, onlarla uğraşmak bana hobi benzer biçimde geliyor. Sevmiş olarak uğraşıyorum. Bal üretiyorum. Yılda 2 kere bal alıyorum. 300-350 kilogram bal çıkıyor. Eşe, dosta, akrabalara satıyorum. Tanrı razı olsun muhtarımdan. Muhtarım da destek oluyor. Pazarlamasında destek oluyor, satışını yapıyor. Şenlikler oluyor, Hıdırellez şenliği benzer biçimde, oraya stant kurup, orada da satışlarını yapıyorum” diye konuştu.
‘BİR KADIN OLARAK, KADINI DESTEKLEMEK ÇOK ÖNEMLİ’
Saniye Durgut’un mahallede arıcılıkla uğraşan tek şahıs olduğuna dikkat çeken muhtar Yener ise Dereköy’ün hanımefendilerin sesi bulunduğunu belirterek şunları söylemiş oldu:
“Saniye ablam, köyümüzde hem ziraatçi hem emekçi bir ablamız. Bu köyde arıcılıkla uğraşan tek insan. Birçok mevzuda da etken bir insan. İstişarelerde bulunuyoruz. Kendisiyle şahsım adına gurur duyuyorum. Kadının sesi, kadının gücü söylediğim süre köyümde hakkaten akla gelen ilk adlardan biri benim için. Bir bayan olarak, bir bayanı desteklemek fazlaca mühim. Kendisi üretiyor emek veriyor. Biz duyuruyoruz satışı olması için. Hanıma destek olması için katkı sağlıyoruz.”

