Tecim Bakanı Bolat, geçen ay mal ihracatında en yüksek eylül ayı rekorunun kırıldığını belirterek, “Senelik bazda yüzde 15,4’lük artışla 26 milyar dolar ihracatı başardık.” dedi.
Eylül ayı dış tecim verileri, Tecim Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe’nin katılımıyla TİM Dış Tecim Kompleksi’nde düzenlenen görüşmede açıklandı.
Görüşmede konuşan Bolat, küresel ekonominin zor günlerden geçtiğine dikkati çekerek, küresel ticarete ve gelişme rakamlarına ilişkin beklentilerin iyi olmadığını söylemiş oldu.
Türkiye’nin senenin ilk yarısında yüzde 2,5 büyüdüğünü anımsatan Bolat, son 16 senedir pozitif büyümenin kesintisiz sürdüğünü, Kovid-19 atlatıldıktan sonrasında da 24 çeyrektir büyümenin devam ettiğini söyledi.
Bolat, haziran sonu itibarıyla 1 trilyon 706 milyar dolarlık Gayri Safi Ulusal Hasıla’ya ulaşıldığını belirterek, “Sevindirici olan da net mal ve hizmet ihracatının büyümeye pozitif katkı vermesi. İkinci çeyrekteki yüzde 2,3’lük büyümenin 0,6 puanı net mal ve hizmet ihracatından geldi. Senenin ilk yarısında üretim itibarıyla endüstri, hizmetler ve ziraat kesimi pozitif katkı verdi. Harcamalar itibarıyla da hususi tüketim, net ihracat ve yatırımlar, ulusal gelir artışına pozitif katkı verdi.” diye konuştu.
İşsizlik oranının ağustosta yüzde 7,8 bulunduğunu ve 40 aydır tek hanede seyrettiğini dile getiren Bolat, Körfez’de devam eden savaşın enerji maliyetlerine etkisine değindi.
“Cumhuriyet tarihimizin en yüksek ikinci aylık rakamı”
Bakan Bolat, eylül ayı ihracat rakamlarının sevindirici bulunduğunu söylemiş oldu.
“(Geçen ay) En yüksek eylül ayı ihracat üstün derecesi egale edildi. Senelik bazda yüzde 15,4’lük artışla 26 milyar dolar ihracatı başardık.” diyen Bakan Bolat, sözlerini şöyleki sürdürdü:
“26 milyar dolarlık eylül mal ihracatı, 103 senelik Cumhuriyet tarihimizin en yüksek ikinci aylık rakamıdır. Birincisi, 2025 Aralık’ta 26 milyar 300 milyon dolardı doğrusu 300 milyon dolarla Cumhuriyet rekorunu kaçırmış olduk. Ocak-eylül süreci ihracatı da yüzde 5,2 artışla 211 milyar dolara ulaştı ve üstün derece elde etti. 2026 Orta Vadeli Program (OVP) hedefimiz, 282 milyar dolardı. Eylülde yıllıklandırılmış toplam mal ihracat rakamımız, 283,7 milyar dolara terfi etmiştir. Bu sayı da senelik mal ihracatı rekorudur. (Son 12 ayda) 14,1 milyar dolarlık artışla 282 milyar dolarlık OVP hedefini senenin bitmesine hemen hemen 3 ay varken aştık.”
“(Yıllıklandırılmış) Mal ve hizmetler ihracatının toplamı 409,1 milyar dolara terfi etti”
Tecim Bakanı Bolat, eylül itibarıyla son 12 aylık yıllıklandırılmış hizmetler ihracatında 125,4 milyar dolara ulaşıldığının hesaplandığını söylemiş oldu.
“Bu da hizmetler ihracatındaki en yüksek sayı oldu bugüne dek.” değerlendirmesinde bulunan Bolat, şunları dile getirdi:
“İkisinin doğrusu mal ve hizmetler ihracatının toplamı da son bir yıl itibarıyla 409,1 milyar dolara terfi etti. Sayın Cumhurbaşkanımız, bizlere yıl sonu için 410 milyar dolar hedefi vermişti. O hedefe bir tek 900 milyon dolar şeklinde bir sayı kaldı. İnşallah onu da aşacağız. Bu gelişmeler karşısında cari işlemler hesabının ağustos ve eylülde fazla vermesini bekliyoruz.”
Bolat, son 41 ayın 30’unda aylık mal ihracatının arttığını, 23’ünde üstün dereceli kırıldığını, bu senenin 9 ayının 6’sında artışa imza atıldığını, 5’inde ise rekora ulaşıldığını kaydederek, nisan, haziran ve eylülde çift haneli artışların yaşandığını söylemiş oldu.
Eylüldeki artışta paritenin yada takvimin tesirinin bulunmadığını dile getiren Bolat, “Eylülde emsalsiz yüzde 15,4’lük fazlaca mühim bir artış sağlandı.” dedi.
Orta ve yüksek teknolojili ürün ihracatında 117,6 milyar dolarla tüm zamanların en yüksek rakamına ulaştıklarını özetleyen Bolat, “Yüzde 43,7’ye terfi etti toplam ihracatımızdaki oranı. Geçen yıla gore de 5,6 milyar dolar fazladan artış başarıldı.” diye konuştu.
“İhracatın ithalatı karşılama oranında eylülde yüzde 83,2’ye ulaştık”
Bakan Bolat, eylülde 26 sektörün 19’unda, ocak-eylül döneminde de 18 sektörde ihracatın arttığını belirterek, “Eylül itibarıyla yıllıklandırılmış mal ihracatında 5 bölgede, 46 ülkede, 23 fasılda üstün dereceli sayılara ulaşılmıştır.” bilgisini paylaştı.
İlk çeyrekte 28,5 milyar dolar olan dış tecim açığının, ikincisinde 24,5 milyar dolara, üçüncüsünde ise 17,5 milyar dolara gerilediğini özetleyen Bolat, şu değerlendirmelerde bulunmuş oldu:
“İhracatın ithalatı karşılama oranı birinci çeyrekte yüzde 69 iken ikinci çeyrekte yüzde 74,5, üçüncü çeyrekte yüzde 80,8 şeklinde. Aylık mal ihracatında rekorlar devam ediyor. Yıllıklandırılmış mal ihracatında yıl sonu hedefi fazlasıyla aşılmış durumda. Orada da tarihimizin en yüksek mal ihracat rekorunu kırdık. İhracatın ithalatı karşılama oranında eylülde yüzde 83,2’ye ulaştık. Ocak-eylül yüzde 74,8’e ulaştık ve yüzde 75 civarındayız.”
Görüşmede konuşan Bolat, ithalatla ilgili sayıları paylaşarak, “Eylülde ortalama yüzde 6’lık artışla 31,2 milyar dolarlık ithalatımız var. Eylülde ihracat yüzde 15,4, ithalat yüzde 5,9 artmış. İthalatta 1,7 milyar dolar, ihracatta 3,5 milyar dolar net artış sağlandı.” diye konuştu.
Ocak-eylül döneminde ithalatın 282 milyar dolara ulaştığını, 211 milyar dolarlık ihracatın bulunduğunu, net dış tecim açığının 71 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini özetleyen Bolat, sözlerini şöyleki sürdürdü:
“Yıllıklandırılmışta da 379,7 milyar dolar ithalata ulaşmış durumdayız. Orada da açığımız 96 milyar dolar. 2025’i 92,2 milyar dolarla kapatmıştık. Eylül itibarıyla yıllıklandırılmış 96 milyar dolar. Demek ki Körfez’deki 7 aylık sıcak harbe, enerji maliyetlerimizdeki korkulu artışlara ve savaşın negatif etkilerine karşın dış tecim açığımızda bir tek 3,8 milyar dolarlık fazladan artış var. Bunu 100 milyar doların altında tutmaya çaba edeceğiz. Yılbaşında 106 milyar dolar dış tecim açığı tahmini yapılmıştı. Bunu o sayılara ulaşmadan inşallah daha aşağılarda tutacağız.”
“İhracatta parlak bir 9 ayı geride bıraktık”
Bakan Bolat, ihracatta bu yıl tüm olumsuzluklara karşın güzel rakamların yakalandığını belirterek, “Dünyadaki, bölgemizdeki ve başlıca pazarımız olan Avrupa’daki ciddi sıkıntılara karşın hakkaten iyi gidiyoruz. 2026’nın 9 ayı parlak bir yıl olarak geçti. İnşallah bundan sonrası için de var gücümüzle hep beraber çalışmaya devam edeceğiz.” şeklinde konuştu.
İhracatçılara sunulan desteklere ve teşviklere ilişkin bilgileri paylaşan Bolat, ek olarak tecim diplomasisi alanında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Birleşmiş Milletler’de mühim toplantılara katıldıklarını, G20 Tecim Bakanları Toplantısı dolayısıyla bulundukları ABD’nin Milwaukee kentinde mühim ikili görüşmeler yaptıklarını söyledi.
Bolat, “Türkiye’nin en büyük tecim ortakları olan ABD, Avrupa Birliği, İngiltere, Polonya, Suudi Arabistan, Rusya ve Cenup Kore şeklinde ülkelerin tecim bakanlarıyla tecim diplomasilerimizi yürüttük. Öteki taraftan Brüksel’de ve Roma’da da AB ilişkilerimizde gerek Gümrük Birliği’nin güncellenmesi gerekse Made in EU mevzusu ve otomotiv sektörüyle ilgili eleştiri dirimsel görüşmelerimiz oldu.” diye konuştu.
Türkiye’nin üretiminde ve ulusal gelirinde dış ticaretin payının yüzde 50 bulunduğunu dile getiren Bolat, “Ortalama 866 milyar dolar mal ve hizmet ihracatı ve ithalatı icra eden bir ülkeyiz. Bu anlamda mal ve hizmet ihracatımız da ulusal gelirin içinde yüzde 26-27’lik hisse oluşturuyor. O nedenle ihracatçılar ve ihracatımız için ‘Durmak yok, yola devam’ diyoruz.” ifadelerini kullandı.
